Küresel ticaret koşullarının hızla bozulduğu mart ayında Türkiye ekonomisi dış ticaret kanalında sert bir darbe aldı. TÜİK ve Ticaret Bakanlığı verilerine göre ihracat geçen yılın aynı ayına göre %6,4 düşerek 21 milyar 899 milyon dolara gerilerken, ithalat %8,2 artışla 33 milyar 119,7 milyon dolara yükseldi. Bu gelişmeyle birlikte dış ticaret açığı 11 milyar 220,7 milyon dolara çıktı.
Söz konusu artış, yalnızca aylık bazda değil yıllık karşılaştırmada da dikkat çekici bir bozulmaya işaret etti. Açık, geçen yılın aynı ayına göre %56 büyürken, ihracatın ithalatı karşılama oranı %76,5’ten %66,1’e geriledi. Bu oran, dış ticaret dengesinde yapısal kırılganlığın yeniden belirginleştiğini gösterdi.
Mart ayındaki bozulmanın temelinde enerji fiyatları ve küresel talep şoku yer aldı. Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla petrol fiyatlarının hızla yükselmesi, Türkiye’nin enerji ithalat faturasını artırırken, dış pazarlardaki daralma ihracatı baskıladı.
Sanayi ihracatı geriledi
Toplam ihracatın %93,7’sini oluşturan imalat sanayii ihracatı mart ayında %6,8 düşerek 20,5 milyar dolara geriledi. Bu düşüş, genel ihracat performansındaki zayıflamanın ana belirleyicisi oldu. Tarım ihracatı da %3,7 azalırken, madencilik sektörü sınırlı artış gösterdi.
Yüksek teknoloji ürünlerinin toplam ihracat içindeki payının %3,5 seviyesinde kalması, katma değer sorununun devam ettiğine işaret etti. Buna karşılık ithalatta yüksek teknoloji ürünlerinin payının %12,1 olması, dış ticaret yapısındaki dengesizliği derinleştirdi.
Enerji ve altın dışı açıkta sert artış
Enerji ve altın hariç tutulduğunda dış ticaret açığındaki bozulma daha da belirgin hale geldi. Bu kalemlerde açık %228,9 artışla 5,4 milyar dolara yükseldi. Aynı dönemde ihracat %5,5 düşerken ithalat %11,2 arttı.
Enerji tarafında ise aylık net ithalat 5,8 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Bu durum, enerji fiyatlarındaki artışın dış ticaret dengesi üzerindeki doğrudan etkisini ortaya koydu.
İthalatta Çin, ihracatta Almanya öne çıktı
Mart ayında ihracatta ilk sırayı 1,85 milyar dolarla Almanya alırken, ithalatta 4,1 milyar dolarla Çin liderliğini sürdürdü. İlk beş ülke, ihracatın %30,3’ünü, ithalatın ise %39,5’ini oluşturdu.
