Veriler, iç pazardaki maliyet baskısı ve ihracat tarafındaki talep zayıflığının üretim dengelerini değiştirdiğine işaret ediyor. Buna karşın ticari araç grubunda üretim %17 arttı. Ağır ticari araç üretimindeki artış %20’ye ulaşırken hafif ticari araç tarafında da %17 yükseliş kaydedildi.

Sektörün dikkatle izlediği kapasite kullanım oranı ise %63 seviyesinde kaldı. Hafif araç grubunda kapasite kullanımı %64 olurken kamyon grubunda oran %59’da kaldı. Otobüs-midibüs üretiminde kapasite kullanım oranı %70’e ulaştı. Traktör tarafındaki %28’lik oran ise tarım ekipmanlarında talep baskısının sürdüğünü gösterdi.

Asıl kritik eşik otomobil üretimindeki sert daralmada oluştu. Çünkü sektörün toplam üretim yapısı içinde otomobiller halen en yüksek ağırlığı taşıyor. Elektrikli araç dönüşümü, Avrupa talebindeki yavaşlama ve maliyet baskısı üretim planlamalarında yeniden ayarlamaları gündeme taşıyor.

Ticari araç tarafı ayrıştı

Ticari araç üretimindeki yükseliş sektör içindeki yön değişimini netleştirdi. Avrupa lojistik talebinin ağır ticari araç siparişlerini desteklediği değerlendirilirken iç pazardaki filo yenileme eğilimi de hafif ticari araç üretimini destekleyen başlıklar arasında yer aldı.

Buna rağmen otomobil üretimindeki sert düşüş toplam sanayi performansını baskılamaya devam ediyor. Özellikle Avrupa Birliği pazarındaki büyüme kaybı Türkiye’nin ihracat odaklı üretim modelini daha hassas hale getiriyor.

Piyasanın odaklandığı temel risk ise kapasite kullanımındaki zayıf görünüm oldu. %63’lük oran, sektörün tam kapasiteye göre halen önemli ölçüde düşük seviyede çalıştığını gösteriyor. Üretim maliyetlerindeki yükselişin devam etmesi halinde ikinci yarıda marj baskısının büyüyebileceği değerlendiriliyor.

Teslimat kapsamında Regione Abruzzo ana partner olarak yer alırken, Perugia Üniversitesi projeye akademik destek sağladı. Törende yerel yönetim temsilcileri, proje paydaşları ve sektör temsilcileri hazır bulundu. Karsan, projeyle birlikte Avrupa’daki sıfır emisyonlu ulaşım dönüşümünde hidrojen teknolojisinin yaygınlaşmasına katkı sağlamayı hedefliyor.

Şirketin Üst Yöneticisi Okan Baş, Avrupa Birliği destekli LIFE3H programı kapsamında yer almaktan memnuniyet duyduklarını belirtti. Baş, hidrojen teknolojisinin özellikle uzun menzil ve yoğun operasyon gerektiren toplu ulaşım hatlarında önemli bir alternatif oluşturduğunu ifade etti.

Karsan, son dönemde elektrikli toplu ulaşım araçlarının yanı sıra hidrojen yakıt hücreli modellerle Avrupa’daki dönüşüm projelerinde görünürlüğünü artırıyor. Şirket, daha önce Fransa, Romanya ve İtalya başta olmak üzere birçok Avrupa kentinde elektrikli araç teslimatları gerçekleştirmişti.

Hidrojen dönüşümünde Avrupa rekabeti hızlanıyor

Avrupa Birliği’nin karbon emisyonlarını azaltmaya yönelik “Fit for 55” ve yeşil dönüşüm programları kapsamında hidrojen destekli toplu ulaşım yatırımları hız kazanıyor. Özellikle uzun menzil ihtiyacının yüksek olduğu şehir içi ve bölgesel taşımacılıkta hidrojen yakıt hücreli araçlar, bataryalı elektrikli modellere alternatif olarak öne çıkıyor.

Karsan’ın Toyota yakıt hücresi teknolojisini kullanması, şirketin küresel teknoloji ortaklıklarıyla Avrupa pazarındaki rekabet gücünü artırma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Avrupa’daki belediye ihalelerinde sıfır emisyon kriterlerinin genişlemesi, Türk üreticilerin bölgedeki görünürlüğünü destekleyen faktörler arasında yer alıyor.

The Drive’da yer alan bilgilere göre açık artırma, Klaravik platformu üzerinden gerçekleştirilecek. Satış listesinde Saab’ın elektrikli dönüşüm vizyonunu temsil eden prototip modeller, üretim ekipmanları, tasarım maketleri ve markanın tarihine ait arşiv materyalleri bulunuyor. Böylece yalnızca bir fabrika değil, Avrupa otomotiv tarihinin önemli bir mühendislik mirası da dağıtılmış olacak.

Dikkat çeken başlıklardan biri ise Emily GT projesinin tamamen sona ermesi oldu. NEVS mühendisleri tarafından geliştirilen elektrikli sedan modelinin Saab markasını yeniden canlandırabileceği değerlendirilirken, finansman ve üretim tarafında sürdürülebilir bir yapı oluşturulamadı. Seri üretime geçmesi beklenen proje için yürütülen yatırım görüşmelerinin sonuçsuz kaldığı belirtiliyor.

Müzayedenin 21 Mayıs’ta başlayıp 30 Mayıs’ta sona ereceği açıklandı. Son gün düzenlenecek etkinlik kapsamında Saab tutkunlarına Trollhättan fabrikasını ziyaret etme imkânı da sunulacak. Fabrikanın kapanışıyla birlikte Saab’ın üretim geçmişine ait fiziksel altyapı da büyük ölçüde tasfiye edilmiş olacak.

Avrupa otomotiv dönüşümünün sembolik kaybı

Saab, özellikle turbo motor teknolojileri, güvenlik odaklı tasarımları ve havacılık kökenli mühendislik yaklaşımıyla Avrupa otomotiv sanayisinde farklı bir konumda yer aldı. Ancak 2000’li yıllarda küresel rekabetin sertleşmesi, maliyet baskıları ve elektrikli araç dönüşümüne geç adaptasyon süreci markanın finansal sürdürülebilirliğini zayıflattı.

General Motors döneminin ardından farklı yatırımcı yapılarıyla yeniden ayağa kaldırılmaya çalışılan şirket, özellikle Çin merkezli sermaye desteğine rağmen kalıcı üretim modeline ulaşamadı. Emily GT projesinin iptali, Avrupa’da bağımsız küçük ölçekli otomobil üreticilerinin elektrikli dönüşüm yarışında karşı karşıya kaldığı sermaye ihtiyacını yeniden gündeme taşıdı.

Avrupa otomotiv sektöründe son yıllarda hızlanan elektrikli araç yatırımları, ölçek ekonomisini her zamankinden daha kritik hale getiriyor. Volkswagen, Mercedes-Benz ve BMW gibi büyük üreticiler milyarlarca euroluk dönüşüm bütçeleriyle rekabet avantajını korurken, Saab benzeri niş üreticilerin finansman erişiminde zorlandığı gözlemleniyor.

Elektrikli dönüşüm yatırımları ile ölçek ekonomisi arasındaki korelasyon sektörel kırılmayı öne çıkarıyor.

Honda, bir önceki mali yılda yaklaşık 1,2 trilyon yen işletme kârı açıklamıştı. Şirketin finansallarındaki sert bozulmada ABD tarifeleri, küresel otomotiv talebindeki zayıflama ve elektrikli araç dönüşüm maliyetleri belirleyici oldu.

Şirket, yalnızca Mart 2026’da sona eren dönemde elektrikli araç faaliyetleri kaynaklı toplam 1,45 trilyon yen zarar kaydettiğini açıkladı. Honda yönetimi, yeni başlayan mali yılda da elektrikli araç yeniden yapılanma sürecine bağlı yaklaşık 500 milyar yen ek maliyet oluşmasının beklendiğini bildirdi.

Buna karşın Honda, 2027 mali yılı için yeniden kârlılığa dönüş öngörüyor. Şirket, maliyet azaltma programları ve yüksek marjlı motosiklet operasyonlarının desteğiyle operasyonel performansını toparlamayı hedefliyor. Yönetim, motosiklet iş kolunun yeni dönemde yaklaşık 500 milyar yen kâr üretmesini bekliyor.

Elektrikli araç dönüşümü baskıyı artırıyor

Küresel otomotiv sektöründe elektrikli araç yatırımlarının hızlanması, geleneksel üreticilerin bilanço yapıları üzerinde ciddi baskı oluşturuyor. Özellikle batarya yatırımları, yazılım geliştirme maliyetleri ve yeni üretim altyapıları, otomotiv şirketlerinin kısa vadeli kârlılıklarını zayıflatıyor.

Honda’nın açıkladığı zarar, yalnızca şirket özelindeki operasyonel sorunlara değil, aynı zamanda küresel otomotiv sektöründeki dönüşüm maliyetlerinin ulaştığı boyuta da işaret ediyor. Son dönemde birçok Japon ve Avrupalı üretici, EV geçiş sürecinde yatırım planlarını revize etmeye başladı.

Piyasa tarafında ise yatırımcıların odağında Honda’nın maliyet kontrol performansı, ABD pazarındaki rekabet gücü ve EV stratejisinin sürdürülebilirliği bulunuyor. Özellikle ABD tarifelerinin Japon üreticiler üzerindeki etkisi, sektör genelinde kâr marjlarını baskılayan ana unsurlar arasında değerlendiriliyor.

Sektör verilerine göre ABD’de ortalama sıfır araç satış fiyatı 50 bin dolara yaklaşmış durumda. Elektrikli sistemlerin araçlara daha yoğun entegre edilmesi, işçilik giderlerindeki yükseliş, lojistik maliyetleri ve yüksek faiz ortamı fiyat baskısının temel nedenleri arasında gösteriliyor. Özellikle giriş seviyesi modellerde fiyat artışlarının genel enflasyonun üzerinde seyretmesi dikkat çekiyor.

USMCA sistemi baskı altında

ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) kapsamında kurulan entegre üretim zinciri uzun yıllar otomotiv sektörüne maliyet avantajı sağladı. Motor, elektronik sistemler ve iç donanım parçalarının farklı ülkelerde üretilmesi sayesinde üreticiler düşük maliyetli modelleri sürdürülebilir fiyatlarla piyasaya sunabiliyordu. Ancak ABD’nin ithal otomotiv parçalarına yönelik yüzde 25’e ulaşan ek tarifeleri bu dengeyi zayıflatmaya başladı.

Uzmanlara göre özellikle düşük fiyatlı araç segmenti bu maliyet baskısından daha sert etkileniyor. Çünkü giriş seviyesi modellerde kâr marjı zaten sınırlı olduğu için ek maliyetlerin doğrudan fiyatlara yansıtılması gerekiyor. Bu durum birçok üreticiyi düşük fiyatlı araç üretiminden uzaklaştırıyor.

Nissan, Toyota ve Hyundai gibi küresel üreticilerin ticaret belirsizliğinin sürmesi halinde giriş segmentindeki bazı modelleri azaltabileceği ya da tamamen sonlandırabileceği değerlendiriliyor. Şirketlerin son dönemde SUV ve yüksek donanımlı modellere ağırlık vermesi de bu dönüşümün hızlandığına işaret ediyor.

Artan fiyatlar yalnızca otomotiv sektörünü değil tüketici davranışlarını da değiştiriyor. Orta gelir grubundaki tüketicilerin sıfır araç yerine ikinci el piyasasına yönelmesi ikinci el fiyatlarını da yukarı taşıyor. Özellikle ilk kez araç sahibi olacak tüketiciler açısından erişilebilir otomobil seçeneklerinin hızla daraldığı gözlemleniyor.

Togg, anlaşma kapsamında hazır bir platform satın almak yerine geliştirme sürecine doğrudan mühendislik katkısı verecek. Şirket, kullanıcı ihtiyaçları ve Türkiye pazarı odaklı çözümler geliştirmek amacıyla platformun tasarım ve entegrasyon süreçlerinde aktif görev alacak.

İş birliği, CAIT’in “Bedrock Şasi” teknolojisi ile Togg’un araç geliştirme kabiliyetlerini bir araya getiriyor. Taraflar, ortak platform üzerinden geliştirilecek üç yeni modelin 2027 yılının ortasından itibaren kademeli şekilde Türkiye’de kullanıcılarla buluşmasını hedefliyor.

Togg Yönetim Kurulu Başkanı Fuat Tosyalı, mobiliteyi yalnızca otomobil üretimi olarak görmediklerini belirterek, teknoloji ekosistemi yaklaşımıyla stratejik ortaklıkları büyütmeye devam edeceklerini söyledi. Tosyalı, geliştirme sürecinde aktif rol almanın hem kullanıcı deneyimini güçlendireceğini hem de Türkiye’deki mobilite ekosistemine katkı sağlayacağını ifade etti.

CATL Yönetim Kurulu Başkanı Robin Zeng ise iş birliğinin Bedrock Şasi teknolojisinin küresel ölçekte yayılması açısından önemli bir aşama olduğunu belirtti. Zeng, ortaklığın düşük karbonlu mobiliteye geçiş sürecini hızlandırabileceğini değerlendirdi.

Bedrock Şasi küresel genişleme hedefi taşıyor

CAIT tarafından geliştirilen Bedrock Şasi sistemi, batarya, elektrikli güç aktarma sistemi, termal yönetim altyapısı ve şasi kontrol birimlerini tek platform altında topluyor. Çin’de 2024 yılında seri üretime geçen sistem, otomotiv sektöründe bağımsız akıllı şasi platformu olarak konumlanıyor.

Modelin temel amacı, ortak teknolojik altyapı kullanılırken araçların yerel pazar ihtiyaçlarına göre şekillendirilmesini sağlamak. Bu yaklaşım sayesinde üretim süreçlerinde esneklik sağlanırken, maliyet optimizasyonu ve daha hızlı ürün geliştirme avantajı oluşturulması hedefleniyor.

Pekin’de düzenlenen otomobil fuarında, küresel ve yerel üreticiler akıllı sürüş yeteneklerini ön plana çıkardı. Volkswagen, araç içi sesle çalışan ve navigasyondan kahve siparişine kadar çeşitli işlevler sunan yapay zeka ajanını tanıtırken, Huaweiyeni nesil sürüş destek sistemlerinin çarpışma riskini önemli ölçüde azaltabileceğini duyurdu. Bu gelişmeler, otomobillerin giderek “yazılım tanımlı platformlara” dönüştüğünü gösteriyor.

İhracat kısıtlamaları milyarlarca dolarlık kayıp yarattı

Nvidia CEO’su Jensen Huang, ABD’nin Çin’e yönelik ileri seviye çip ihracatını sınırlamasının şirkete milyarlarca dolarlık gelir kaybına yol açtığını daha önce açıklamıştı. Yerel rakiplerin güç kazanması da bu baskıyı artırıyor. Huawei’nin yapay zeka çip gelirlerinde güçlü büyüme beklentisi, Çin’de teknoloji rekabetinin yön değiştirdiğine işaret ediyor.

Akıllı araç pazarı hızla büyüyor

Çin’de satılan araçların önemli bir kısmı halihazırda sürüş destek sistemleriyle donatılmış durumda. Pazar araştırmalarına göre akıllı otomobiller için yarı iletken pazarının on yılın sonuna kadar yaklaşık iki katına çıkarak 41 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu büyüme yalnızca donanım değil, aynı zamanda yazılım, simülasyon ve yapay zeka eğitim altyapılarını da kapsıyor.

BYD ve Geely gibi üreticilerin Nvidia’nın Drive platformunu tercih etmesi, şirketin otomotiv tarafında hâlâ güçlü bir konumda olduğunu gösteriyor. Ancak yerel oyuncuların kendi çiplerini geliştirme çabaları rekabeti artırıyor. Horizon Robotics gibi yerli yarı iletken firmaları da bu yarışta önemli rol oynuyor.

Piyasa etkisi

Nvidia’nın veri merkezi ve yapay zeka çiplerindeki kayıplarını otomotiv segmentiyle dengeleme stratejisi, şirketin gelir çeşitlendirme modelini yeniden şekillendiriyor. Çin’de otonom sürüş ve akıllı araç teknolojilerinin hızla yayılması, küresel yarı iletken rekabetinde yeni bir cephe açıyor.

Projeksiyonlar, otomotiv odaklı yarı iletken talebinin Nvidia için stratejik denge unsuru olacağını gösteriyor.

ANALİZ:

Nvidia’nın Çin stratejisindeki dönüşüm, küresel yarı iletken sektöründe jeopolitik risklerin şirket stratejilerini nasıl yeniden şekillendirdiğinin net bir örneğini sunuyor. ABD’nin ileri seviye çip ihracatına getirdiği kısıtlamalar, Nvidia’nın veri merkezi ve yüksek performanslı yapay zeka segmentindeki büyümesini sınırlarken, şirketi daha az regüle edilen alanlara yönelmeye zorluyor. Bu noktada otomotiv sektörü, hem regülasyon baskısının görece düşük olması hem de yüksek büyüme potansiyeli nedeniyle stratejik bir çıkış kapısı haline geliyor.

Makro perspektifte, Çin’in dünyanın en büyük otomobil pazarı olması ve elektrikli araç dönüşümünde lider konumda bulunması, bu stratejiyi destekleyen en önemli faktörlerden biri. Akıllı araçların giderek yazılım ve çip yoğun sistemlere dönüşmesi, yarı iletken talebini yapısal olarak artırıyor. Bu dönüşüm, Nvidia gibi yüksek işlem gücü sunan şirketler için uzun vadeli ve sürdürülebilir bir talep zemini oluşturuyor.

Rekabet dinamikleri ise giderek daha karmaşık hale geliyor. Huawei başta olmak üzere yerel teknoloji şirketlerinin hızla gelişen çip üretim kapasitesi, Nvidia’nın pazar payı üzerinde baskı yaratıyor. Aynı zamanda otomobil üreticilerinin kendi yarı iletkenlerini geliştirme eğilimi, dış tedarikçilere olan bağımlılığı azaltarak sektörde dikey entegrasyonu hızlandırıyor. Bu durum, Nvidia’nın yalnızca teknoloji sağlayıcısı değil, aynı zamanda ekosistem kurucu olarak konumlanmasını zorunlu kılıyor.

Senaryo analizinde ana görünüm, Nvidia’nın otomotiv segmentinde güçlü bir varlık sürdürmeye devam edeceği yönünde. Özellikle uluslararası pazarlara ihracat yapan Çinli üreticilerin, Batı standartlarına uyum açısından Nvidia çözümlerine yönelmesi bu senaryoyu destekliyor. Olumlu senaryoda, akıllı araç pazarının beklenenden hızlı büyümesi Nvidia’nın Çin gelirlerinde yeniden artış trendi yaratabilir. Olumsuz senaryoda ise yerli çip üreticilerinin teknolojik olarak hızla yetişmesi, Nvidia’nın pazar payını daha da daraltabilir.

Riskler arasında jeopolitik gerilimlerin derinleşmesi, yeni ihracat kısıtlamaları ve Çin’in teknoloji bağımsızlığı politikaları öne çıkarken; fırsatlar tarafında otonom sürüşün yaygınlaşması, yazılım tanımlı araç mimarileri ve robotik teknolojilerle sinerji dikkat çekiyor. Kısa vadede rekabet baskısı artarken, orta vadede otomotiv çipleri Nvidia için Çin’de kalıcı bir büyüme alanı oluşturabilir.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Otomotiv çipleriyle yeniden konumlanma stratejisi

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı:
Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı:
Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Yüksek performanslı motor yağlarının üretiminde kullanılan “Grup III” baz yağlarında küresel ölçekte ciddi bir daralma gözlemleniyor. Körfez bölgesinin bu segmentte yaklaşık %20’lik üretim payına sahip olması, bölgedeki her türlü aksamanın küresel arz üzerinde çarpan etkisi yaratmasına neden oluyor. Sektör temsilcileri, mevcut stokların hızla eridiğini ve arz-talep dengesinin kırılgan hale geldiğini belirtiyor.

Tedarik zinciri baskı altında

Bölgedeki jeopolitik riskler yalnızca üretimi değil, sevkiyat süreçlerini de zorluyor. Özellikle uluslararası enerji geçiş noktalarında yaşanan gecikmeler, lojistik maliyetleri artırırken teslim sürelerini uzatıyor. Bunun yanında Shell’in Katar’daki tesislerinde yaşanan hasar ve Güney Kore’nin ihracat kısıtlamaları, küresel tedarik zincirindeki baskıyı daha da derinleştiriyor.

Kritik hammaddelerde yaşanan bu sıkışma, otomotiv üreticilerinin planlamalarını yeniden gözden geçirmesine yol açıyor. Lüks segmentte kullanılan sentetik yağların ikame edilmesinin zor olması, üretim süreçlerinde esnekliği sınırlayan temel faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.

Fiyatlar tarihi zirvede

Kuzey Avrupa başta olmak üzere birçok pazarda baz yağ fiyatları savaş sonrası dönemde neredeyse iki katına çıktı. Artan maliyetler yalnızca üretici tarafında değil, nihai tüketici fiyatlarında da yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Bu durum, özellikle bakım maliyetleri yüksek olan premium araç sahipleri için ek finansal yük anlamına geliyor.

Kriz orta vadeye yayılabilir

Sektör analistleri, mevcut arz sıkışıklığının kısa vadeli bir dalgalanma olmadığını değerlendiriyor. Jeopolitik risklerin devam etmesi ve alternatif üretim kapasitesinin sınırlı kalması halinde, motor yağı fiyatlarının yüksek seyrini koruyabileceği ve arz baskısının 2027 yılına kadar sürebileceği öngörülüyor.

Küresel arz-talep dengesi projeksiyonları, sentetik yağ piyasasında kalıcı sıkışmaya işaret ediyor.

Yasal Uyarı: Bu içerik yatırım danışmanlığı kapsamında değildir; yatırım kararları için lisanslı aracı kurumlara ve yatırım danışmanlarına başvurulması önerilir.

Piyasa baskısı ve gelir performansı

Otomobil devinin gelirleri, küresel piyasalardaki talep dalgalanmaları ve Çin pazarındaki yavaşlamanın etkisiyle 31,6 milyar avro olarak gerçekleşti. Bu sonuç, 31,8 milyar avro olan genel beklentinin sınırlı bir farkla altında kaldı. Özellikle elektrikli araçlara geçiş sürecindeki yüksek maliyetler ve küresel ticaret tarifeleri, şirketin gelir kalemleri üzerinde baskı kurmaya devam ediyor.

Marjlarda daralma ve stratejik önlemler

Şirketin çekirdek otomobil bölümündeki düzeltilmiş satış getirisi, geçtiğimiz yılın aynı çeyreğinde kaydedilen yüzde 7,3 seviyesinden yüzde 4,1’e geriledi. CEO Ola Kaellenius, daralan marjları dengelemek amacıyla kapsamlı maliyet kesintileri ve işten çıkarma süreçlerini devreye aldı. Şirket, 2026 yılı genelinde yüzde 3 ile yüzde 5 arasında bir marj hedeflediğini teyit etti.

ANALİZ:

Mercedes-Benz finansalları üzerinde uyguladığımız operasyonel performans ve çarpan modellemeleri, lüks otomobil segmentindeki daralmanın maliyet disipliniyle dengelenmeye çalışıldığını öne çıkarıyor. Özellikle Çin pazarındaki talep zayıflığı ve elektrikli araç (EV) segmentindeki yoğun rekabet, şirketin birim karlılığını baskılamayı sürdürüyor. Buna karşın, operasyonel kârın beklentilerin yüzde 18 üzerinde gelmesi, şirketin lüks odaklı fiyatlama stratejisinin hâlâ bir miktar koruma kalkanı sağladığını gösteriyor.

Şirketin satış getirisinin (RoS) yüzde 4,1'e gerilemesi, lüks otomobil üreticisi kimliği için orta vadeli bir risk teşkil etmektedir. Ancak 2026 geneli için belirlenen yüzde 3-5 hedef bandının korunması, yönetimin ikinci yarıdan itibaren verimlilik artışı beklediğine işaret ediyor. Mevcut projeksiyonlarımız, maliyet kesintilerinin 2027 yılında marjlar üzerinde pozitif etkisinin daha net hissedileceğini öngörüyor.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Mercedes-Benz finansal performans rasyoları ve marj görünümü

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Kilometre sınırı 250 bine yükseldi

Yeni düzenleme ile birlikte BYD kullanıcıları, araçlarının batarya sağlığı konusunda daha uzun süreli bir koruma kalkanına sahip oldu. Özellikle filo kiralama şirketleri ve ticari amaçlı yüksek kilometre yapan kullanıcılar için kritik önem taşıyan 50 bin kilometrelik ek marj, aracın toplam sahiplik maliyetini düşüren bir unsur olarak öne çıkıyor. Şirket, bu kararın arkasında batarya teknolojilerine duyulan güvenin ve müşteri memnuniyetini sürdürülebilir kılma hedefinin yattığını belirtti.

Eski kullanıcılar da kapsama alındı

Düzenlemenin en dikkat çekici tarafı, uygulamanın sadece yeni satılacak araçlarla sınırlı kalmaması oldu. BYD Türkiye, hali hazırda yollarda olan ve mevcut garanti şartları devam eden tüm araç sahiplerinin de bu 250 bin kilometrelik yeni limitten faydalanacağını duyurdu. Bu geriye dönük uygulama, markanın mevcut müşteri sadakatini koruma ve ikinci el piyasasındaki BYD modellerinin likiditesini artırma yönündeki rasyonel beklentisini yansıtıyor.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Stratejik ortaklıklar büyümenin lokomotifi oldu

Grubun ilk çeyrek performansında, Nissan ve Çinli otomotiv devi Geely ile yürütülen ortaklık projeleri belirleyici rol oynadı. Ortaklara yapılan araç ve parça satışlarındaki keskin artış, grubun düşük maliyetli markası Dacia’nın üretim süreçlerinde yaşanan teknik aksaklıkların etkisini tamamen sildi. Dacia üretimindeki yavaşlamaya rağmen, yüksek katma değerli iş birlikleri grubun cirosunu yukarı taşıdı.

Piyasa beklentileri ve mali direnç

Analistlerin 2026 yılı için öngördüğü düşük büyüme beklentileri, Renault’nun açıkladığı %7,3’lük büyüme verisiyle revize edilmeye başlandı. Şirket, satış hacminden ziyade satış kompozisyonuna ve fiyatlama disiplinine odaklanarak cirodaki ivmeyi korumayı başardı. Özellikle Avrupa pazarındaki talep dengesinin korunması ve alternatif enerji modellerindeki pazar payı artışı, finansal tablolara pozitif yansıdı.

Üretim aksamaları ve risk yönetimi

Dacia tarafında yaşanan üretim kesintilerine rağmen elde edilen bu sonuç, Renault’nun dikey entegrasyon ve tedarik zinciri yönetimindeki başarısını gösteriyor. Şirket yetkilileri, Dacia üretimindeki normalleşmenin yılın ikinci yarısında daha belirgin hale geleceğini ve bunun toplam kârlılık rasyolarını daha da iyileştireceğini öngörüyor.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Avrupa pazarı için kalıcı zayıflık uyarısı

Şirketin gelirlerindeki düşüşün temel kaynağı olarak Avrupa pazarındaki üretim kaybı öne çıkıyor. OPmobility CEO'su Félicie Burelle, Avrupa pazarındaki daralmanın iklim hedefleri, ekonomik belirsizlikler ve yeni programların lansman süreçlerindeki gecikmelerle bağlantılı olduğunu ifade etti. Burelle, Avrupa pazarının stratejik olarak "asla eski seviyelerine geri dönmeyeceği" yönündeki kişisel öngörüsünü paylaşarak sektördeki yapısal değişime dikkat çekti.

Asya ve Kuzey Amerika dengesi güçleniyor

Avrupa’daki performans kaybına karşın OPmobility, Kuzey Amerika ve Asya pazarlarındaki genişleme stratejisiyle denge kurmayı başardı. Şirket, bu bölgelerde yerel üretim rakamlarının üzerinde bir büyüme grafiği çizdi. 2022 yılında satın alınan aydınlatma biriminin biriken siparişleri ve Çin’deki ortak girişim YFPO’nun dekoratif aydınlatma alanındaki genişlemesinin ikinci çeyrekten itibaren finansallara pozitif katkı sağlaması bekleniyor.

Stratejik birleşmeler ve 2026 projeksiyonu

Şirket, Hyundai Mobis’in aydınlatma birimindeki kontrol hissesinin satın alma sürecinin 2026 sonuna kadar tamamlanacağını öngörüyor. Bölgedeki İran kaynaklı gerilimlerin operasyonlar üzerinde henüz bir etkisi olmadığını belirten OPmobility yönetimi, yılın tamamı için belirlenen finansal hedeflerini koruduğunu açıkladı.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Tüketici refleksini maliyet baskısı yönetiyor

Tarihsel veriler, altı ay veya daha uzun süren petrol fiyat şoklarının tüketici davranışlarını daha verimli araçlara yönelttiğini gösteriyor. Ancak 2026 yılı piyasa koşullarında, yüksek ham petrol fiyatlarına rağmen tam elektrikli araçların (BEV) birim ekonomisi henüz kitlelerin erişebileceği seviyeye inmedi. Elektrikli araçlar ile geleneksel yakıtlı araçlar arasındaki fiyat farkı, maliyete duyarlı tüketiciler için en büyük engel olmayı sürdürüyor.

Ateşkes sinyali sonrası piyasada EV tezi zayıfladı

Bölgesel ateşkes açıklamalarının ardından petrol fiyatlarında yaşanan yüzde 13-14’lük geri çekilme, yatırımcıların "Yüksek petrol, yüksek EV talebi getirir" tezini zayıflattı. Morgan Stanley, hisse senetlerindeki duyarlılık odaklı yükselişler ile gerçek sanayi üretimi arasındaki farka dikkat çekiyor. Güney Koreli batarya firmalarının uzun vadeli enerji dönüşümündeki stratejik konumları korunsa da sevkiyat hacimlerinde anlamlı bir ivme yakalanması için talep kısıtlamalarının aşılması gerekiyor.

Otomotiv ve enerji sektörü verilerini makro projeksiyon setlerimizle incelediğimizde, süreçteki risk ve fırsat dengesi şu şekilde netleşiyor:

ANALİZ:

Morgan Stanley'nin Güney Koreli batarya üreticileri (LG Energy Solution, Samsung SDI, SK On) üzerindeki temkinli duruşu, sadece petrol fiyatlarına endeksli bir talep projeksiyonunun hatalı olabileceğini gösteriyor. 2026 yılında elektrikli araç piyasası, "erken benimseyenler" fazından "kitle pazarı" fazına geçişte yapısal bir dirençle karşı karşıyadır. Petrol fiyatlarındaki her %10'luk artışın EV talebine doğrudan %10 yansımamasının temel nedeni, faiz oranlarının araç finansmanı üzerindeki baskısı ve lityum-iyon batarya maliyetlerindeki düşüşün nihai araç fiyatlarına aynı hızda yansıtılamamasıdır.

Güney Koreli üreticiler için asıl risk, sadece talep değil, aynı zamanda operasyonel marjlardır. Ham petrol fiyatları gerilediğinde yatırımcı duyarlılığı hızla negatife dönmekte, bu da hisse performanslarının fabrika çıkış verilerinden kopmasına yol açmaktadır. Orta vadeli projeksiyonlarımız, 2027 yılına kadar batarya sevkiyatlarında anlamlı bir ivme yakalanması için petrol fiyatlarından ziyade, batarya teknolojisindeki maliyet devriminin ve şarj altyapısı penetrasyonunun belirleyici olacağını işaret ediyor.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Petrol ve batarya korelasyonunda yapısal dirençler

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir

Sıfır araç segmentindeki bu kan kaybına karşın, ikinci el piyasası dinamizmini korumayı başardı. Geçen yılın ilk çeyreğinde 1 milyon 627 bin 400 seviyesinde olan ikinci el satışları, bu yılın aynı döneminde 1 milyon 736 bin 89 adede tırmandı. Bu veriler, tüketici eğiliminin erişilebilir fiyat seçenekleri nedeniyle ikinci ele yöneldiğini kanıtlıyor.

Savaş belirsizliğine rağmen Mart ayında hacim artışı

Piyasadaki en dikkat çekici hareketlilik, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin zirve yaptığı Mart ayında kaydedildi. Şubat 2026’da 556 bin 805 adet olan ikinci el satışları, Mart ayında 597 bin 104 adede yükseldi. Sektör temsilcileri, savaş belirsizliği ve küresel risklere rağmen otomobilin bir ihtiyaç ve değer koruma aracı olarak görülmeye devam ettiğini belirtiyor.

Yüksek faizler alıcıyı yaşlı modellere yönlendiriyor

Sektör paydaşları, kredi faizlerindeki yükselişin alım gücü üzerinde kurduğu baskının temel belirleyici olduğunu ifade ediyor. Sıfır araçların maliyet bareminin yükselmesiyle birlikte tüketiciler, bütçelerine uygun yaş gruplarına odaklanıyor. Güncel verilere göre ikinci el piyasasında ortalama araç fiyatı 1 milyon 159 bin TL seviyesinde dengelenmiş durumda.

Model yılı bazında bakıldığında, 2004-2008 model araçlar ortalama 489 bin TL’den alıcı bulurken, 2014-2018 model bandındaki araçların ortalama fiyatı 1 milyon 246 bin TL’ye ulaştı. Galericiler, fiyat çeşitliliğinin ikinci el pazarını sıfır araç pazarına göre daha dirençli kıldığı görüşünde birleşiyor.

Otomotiv veri setleri üzerinde uyguladığımız sektörel korelasyon ve talep modellemeleri, pazarın mevcut dengesinde şu kritik başlıkları öne çıkarıyor:

ANALİZ:

Sıfır araç pazarındaki %5,86'lık daralma, sadece finansman maliyetleriyle değil, aynı zamanda 2025 yılındaki öne çekilmiş talebin doyuma ulaşmasıyla da ilişkilidir. İkinci el piyasasında gözlemlenen %6,67'lik büyüme, rasyonel bir portföy değişimi olarak okunmalıdır; zira 1,16 milyon TL'lik ortalama fiyat, sıfır araç giriş segmentinin yaklaşık %40 altında kalarak "erişilebilir mobilite" ihtiyacını karşılamaktadır. Jeopolitik risklerin arttığı Mart ayındaki hacim artışı, tüketicinin otomobili halen bir "güvenli liman" varlık sınıfı olarak konumlandırdığını teyit ediyor. 2027 projeksiyonlarımızda, faiz indirim döngüsünün başlamasına kadar ikinci elin dominant yapısını koruyacağı, ancak yaşlı araç grubundaki arz fazlasının fiyat artış hızını enflasyonun altında tutabileceği öngörülmektedir. BİST otomotiv şirketleri (DOAS, FROTO, TOASO) için bu tablo, iç pazar satış hacmi baskısı nedeniyle ihracat performansını daha kritik bir değerleme çarpanı haline getirmektedir.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Otomotivde segmentler arası talep kayması ve faiz hassasiyeti projeksiyonu

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Avrupa pazarında tarihi eşik aşıldı

Avrupa’da elektrikli araç satışları Mart ayında ilk kez 540 bin seviyesine yaklaşarak aylık bazda yüzde 72, yıllık bazda ise yüzde 37 oranında devasa bir büyüme sergiledi. Özellikle İngiltere, Fransa, İtalya ve İspanya gibi majör pazarlarda görülen rekor satışlar, tüketicilerin fosil yakıt maliyetlerinden kaçış stratejisini tescilledi. Petrol fiyatlarının Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimle birlikte dalgalı seyretmesi ve içten yanmalı motor maliyetlerinin artması, yenilenen sübvansiyon paketleriyle birleşince elektrikli dönüşümünü hızlandırdı.

Çin ve Kuzey Amerika’da durgunluk hakim

Mart ayındaki güçlü toparlanmaya rağmen, 2026 yılının ilk çeyreği küresel ölçekte bir önceki yıla göre yüzde 3’lük bir daralma ile 4 milyon seviyesinde kaldı. Bu düşüşte, Çin Yeni Yılı nedeniyle Şubat ayında üretimin durma noktasına geldiği Çin pazarındaki yüzde 21’lik gerileme etkili oldu. Kuzey Amerika’da da satışlar ilk çeyrekte yüzde 27 düşüşle 320 bine gerilerken, Avrupa’nın aynı dönemde yüzde 27 büyüme ile 1,2 milyon satışa ulaşması bölgesel ayrışmayı derinleştirdi.

Yapısal baskılar ve bölgesel dinamikler

Benchmark Mineral Intelligence Veri Müdürü Charles Lester, Avrupa’nın Mart ayında geçirdiği en güçlü dönemin temelinde akaryakıt fiyatlarındaki belirsizlik olduğunu ifade etti. Lester, sübvansiyon programlarının desteğiyle Avrupa’nın büyümede öncü olduğunu ancak küresel piyasalarda yapısal baskıların ve ekonomik belirsizliklerin bölgesel satış performansları üzerinde belirleyici olmaya devam ettiğini vurguladı.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Çip üretiminde helyum ve enerji darboğazı

Enerji fiyatlarındaki sürekli artış, tüketici elektroniğinden havacılığa kadar pek çok sektörü besleyen yarı iletken üretimini doğrudan vurdu. Asya merkezli çip üreticilerinin Orta Doğu’dan ithal ettiği enerji ürünlerindeki maliyet artışı, halihazırda baskı altında olan bellek çipi pazarında yeni bir kriz yarattı. Yapay zekâ teknolojilerinin temel girdisi olan helyumda ise tablo daha ağırlaştı. Küresel arzın üçte birini tek başına sağlayan Katar’daki üretim ve sevkiyat aksamaları, helyum fiyatlarını yüzde 40’ın üzerinde yukarı taşıdı. Katar’ın 2025 yılındaki 63 milyon metreküp seviyesindeki üretimi, 2026 itibarıyla bölgesel saldırılar ve lojistik engeller nedeniyle piyasaya ulaşmakta zorlanıyor.

Alüminyum tedarikinde mücbir sebep dalgası

Otomotiv sektöründe araç başına ortalama 200 kilogram kullanılan alüminyumda küresel bir arz şoku yaşanıyor. Körfez ülkelerinin küresel alüminyum üretimindeki yüzde 9’luk payı, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla birlikte devre dışı kaldı. Dünyanın en büyük tek lokasyonlu tesisi olan Bahreyn’deki eritme tesisi, mart ayı başından bu yana sevkiyat yapamaması nedeniyle mücbir sebep ilan ederek üretimini yüzde 19 oranında azalttı. Katar merkezli tesislerde ise İran’ın enerji altyapısına yönelik saldırıları sonucu doğalgaz kıtlığı nedeniyle kontrollü duruşlar başladı. Toplamda yıllık 570 bin tonluk kapasite piyasadan çekilirken, bu durum küresel montaj hatlarında parça bekleyen araç sayısını hızla artırıyor.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Enerji maliyetleri dönüşümü hızlandırıyor

Halka arz sürecini başarıyla tamamlayan Üçay Mühendislik, sermaye piyasalarından aldığı güçle Elaris markası üzerinden şarj ağı işletmeciliğine odaklandı. Şirket; siteler, belediyeler ve ticari işletmelere yönelik ücretsiz şarj istasyonu kurulumu ve işletmeciliği modeliyle sürdürülebilir ulaşımı teşvik ediyor. Elaris Direktörü Volkan Demir, petrol fiyatlarındaki artışın elektrikli araçlara geçişte en güçlü katalizör olduğunu vurguladı.

Pazar verilerinde %92'lik sıçrama

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından paylaşılan Şubat 2026 verileri, dönüşümün boyutlarını rakamlarla ortaya koyuyor. Türkiye'de trafiğe kayıtlı otomobil sayısı 17,5 milyonu aşarken, elektrikli otomobil sayısı bir önceki yıla göre %92 artış göstererek 395 bin 697 seviyesine ulaştı. Pazardaki bu büyüme, şarj altyapısına olan talebi de eş zamanlı olarak yukarı çekiyor.

Ücretsiz kurulum ve 7/24 destek modeli

Elaris, mevcut durumda 17 site, 6 otel, 5 akaryakıt istasyonu ve çeşitli ticari alanlarda hizmet kapasitesini artırarak ekosistemi genişletiyor. Şirket, keşif ve projelendirme aşamalarından resmi izin süreçlerine kadar tüm operasyonu üstlenirken, kurulum sonrası 7/24 kesintisiz çağrı merkezi desteğiyle kullanıcı deneyimini optimize etmeyi hedefliyor.

Bölgesel risk değişimini küresel piyasa hassasiyetleriyle rasyonalize eden modellerimiz, tabloda şu stratejik alanları işaret ediyor:

ANALİZ:

Petrol fiyatlarının "İran gerginliği" ve arz güvenliği endişeleriyle 100 dolar bandı üzerinde kalıcılaşması, iç piyasada bireysel ulaşım maliyetlerini sürdürülemez bir noktaya taşımıştır. Bu durum, elektrikli araçları sadece çevresel bir tercih olmaktan çıkarıp rasyonel bir finansal korunma aracına dönüştürmektedir.

Üçay Mühendislik’in halka arz sonrası likiditesini Elaris gibi yüksek büyüme potansiyelli bir iştirake kanalize etmesi, enerji verimliliği sektöründeki çarpan etkisini güçlendirecektir. Türkiye’deki şarj soketi sayısının 40 bine ulaşması, 2027 projeksiyonlarında beklenen 1 milyon EV hedefi için kritik bir altyapı eşiğidir. Özellikle "ücretsiz kurulum" gibi agresif pazar payı stratejileri, operasyonel karlılığın uzun vadeli veri ve enerji satışı üzerinden kurgulandığını kanıtlamaktadır.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Enerji maliyetleri ve e-mobilite pazar segmentasyonu

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK : https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Elektrikli araçların yükselişi sürüyor

Pazar genelindeki daralmaya rağmen, elektrikli araç segmentindeki büyüme ivmesi dikkat çekmeye devam ediyor. Şubat 2026’da yüzde 17,8 olan elektrikli araçların toplam satışlardaki payı, Mart ayında 38.420 adetlik satışla yüzde 18,2 seviyesine yükseldi. Bu durum, tüketici tercihlerinin teknolojik dönüşüm ekseninde kalmaya devam ettiğini kanıtlıyor.

Şirket bazlı performanslarda Tofaş ayrışıyor

Borsa İstanbul’da işlem gören dev otomotiv şirketleri arasında Mart ayı karnesi farklılık gösterdi. Tofaş (TOASO), Stellantis entegrasyonu ve baz etkisinin katkısıyla toplam satışlarını yıllık yüzde 207,9 artırarak 29.014 adete taşıdı. Şirket, pazar payını 20,3 puan artırarak yüzde 28,4 seviyesine yükseltmeyi başardı.

Ford ve Doğuş tarafında zayıf seyir

Doğuş Otomotiv (DOAS) satışları Mart ayında yıllık yüzde 16,4 daralarak 13.289 adete inerken, pazar payı yüzde 13,0 seviyesine geriledi. Ford Otosan (FROTO) ise hem hacim hem pay kaybederek satışlarını yüzde 18,3 azalışla 6.829 adete düşürdü. Ford’un pazar payı yüzde 6,7 olarak gerçekleşti.

Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.

Daralan marjlar ve yavaşlayan büyüme

Otomotiv sektöründe tırmanan fiyat savaşları ve agresif indirim politikaları şirket gelirlerinde baskı yarattı. BYD'nin yıllık geliri sadece yüzde 3,5 artış göstererek son altı yılın en yavaş büyüme hızını kaydetti. Çeyreklik bazda incelendiğinde, yılın son üç aylık dönemindeki net kâr bir önceki yıla göre yüzde 38,2 azalarak 9,3 milyar yuan seviyesinde kaldı ve art arda üçüncü çeyrek daralması yaşandı.

Bu kriz ortamı, iç pazarda yavaşlama ve sert fiyat rekabetiyle mücadele eden Çinli elektrikli araç üreticileri için stratejik bir çıkış kapısı araladı. Dünyanın en büyük elektrikli otomobil üreticisi konumundaki Çin, artan benzin maliyetleri karşısında Asya pazarına yönelik ihracat baskısını artırıyor. Sektör temsilcileri, yakıt kıtlığının yükünü ağır şekilde hisseden Asya ülkelerinde elektrikli araçlara geçişin hızlanacağını vurguluyor.

Asya pazarında dönüşüm hızlanıyor

Asya'nın ham petrol arzının yaklaşık yüzde 60'ı Hürmüz Boğazı üzerinden sağlanıyor. İran'ın bu rotadaki kargo akışını kısıtlaması, bölge ülkelerini alternatif enerji arayışına itiyor. Küresel veriler, 2025 yılında elektrikli araç kullanımının dünya genelinde günlük ham petrol tüketimini 1,7 milyon varil azalttığına işaret ediyor. Bu rakam, İran'ın 2025 yılındaki toplam ihracatının yüzde 70'ine denk geliyor. Enerji uzmanları, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin Avrupa'da yarattığı yenilenebilir enerji dönüşümüne benzer bir kırılmanın şu an Asya'da yaşandığını belirtiyor.

Çin'in iç pazarındaki daralma ihracatı zorunlu kılıyor

Petrol ithalatının yüzde 40'ını Orta Doğu'dan karşılayan Çin, devasa stratejik rezervleri ve yenilenebilir enerji altyapısıyla enerji krizinden izole bir görünüm çiziyor. 2025 yılında Çin'de satılan yeni araçların yüzde 50'sini elektrikli araçlar oluştururken, bu durum ülkenin petrol tüketimini yaklaşık yüzde 10 oranında düşürdü. Ne var ki, 2024 yılında faaliyet gösteren 129 Çinli EV markasından yalnızca 15'inin 2030 projeksiyonlarında ayakta kalabileceğinin öngörülmesi, sektördeki aşırı kapasitenin dış pazarlara yönlendirilmesini zorunlu kılıyor. Gümrük tarifeleri nedeniyle ABD pazarına giremeyen üreticiler, Vietnam gibi enerji faturasını düşürmek isteyen Asya ülkelerine odaklanıyor.