MKK pay sahipliği listesinde yüzde 42 yedi şirketin fonuydu

Merkezi Kayıt Kuruluşu'nun (MKK) KAP'ta her sabah yayımladığı pay sahipliği listesinde, 1 Temmuz ile 10 Eylül arasındaki 439 satırın 183'ü, fonları 17 Eylül'de tasfiyeye alınan yedi portföy yönetim şirketinin fonlarına aitti. Bu, o dönemdeki bütün satırların yüzde 41,7'sine karşılık geliyor. Pay temmuzda yüzde 31 iken eylülün ilk on gününde yüzde 59'a kadar çıktı.

Endeks24, MKK'nın 1 Temmuz ile 6 Ekim arasında yayımladığı 68 günlük duyurunun ekini tek tek okuyarak listedeki satırları saydı. Liste, bir şirketin sermayesindeki payı belirli eşikleri aşan ya da bu eşiklerin altına inen yatırımcıları, işlem gününü izleyen sabah kamuya duyuruyor.

Liste neyi gösteriyor

MKK listesi hesap bazında kayıtlı payı gösteriyor. Her satırda pay sahibinin adı, şirket ve payın bir önceki gün ile o gün sermayeye oranı yer alıyor. Bir satır, alım satımın yanı sıra virman, ödünç işlemi, teminat hareketi ya da sermaye artırımı nedeniyle de oluşabiliyor; liste işlemin nedenini göstermiyor.

Bildirim eşiği de dönem içinde değişti. Sermaye Piyasası Kurulu alt sınırı 11 Eylül gün sonundan itibaren yüzde 5'ten yüzde 3'e indirdi. Bu nedenle aşağıdaki sayılar iki ayrı dönem olarak veriliyor.

Kriz öncesi 50 günde yedi şirketin payı

Eski eşiğin geçerli olduğu 50 işlem gününde listede günde ortalama 9 satır yer aldı. Yedi portföy şirketinin fonlarına ait 183 satırın 93'ü Pusula Portföy, 67'si Tera Portföy fonlarına aitti. Hedef Portföy ve Pardus Portföy 7'şer, Bulls Portföy 6, Atlas Portföy 2, A1 Capital Portföy 1 satırla listede yer aldı.

Bu şirketlerin listedeki ağırlığı ay ay arttı. Temmuzda 140 satırın 44'ü, ağustosta 207 satırın 85'i, eylülün ilk on gününde 92 satırın 54'ü yedi şirketin fonlarına aitti.

Satırların dörtte biri tek payda toplandı

Yedi şirkete ait 183 satırın 49'u tek bir payda, Pasifik Eurasia Lojistik'te (PASEU) toplandı. Katılımevim 16, Manas Enerji 15, Temapol 11 satırla izledi. PASEU ve Katılımevim, tasfiye kararından sonra olası satış baskısı hesaplarında da öne çıkan paylar olmuştu.

Satırların 41'inde pay sahibi bir para piyasası fonuydu. Bunların 40'ı Pusula Portföy'ün iki para piyasası fonuna aitti ve 36'sı PASEU payına ilişkindi. Örneğin 7 Eylül tarihli duyuruya göre Pusula Portföy Para Piyasası (TL) Fonu'nun PASEU sermayesindeki payı MKK kaydında 3 Eylül'de yüzde 26,72 iken 4 Eylül'de yüzde 17,11 olarak yer aldı.

Yüzde 3 kuralı listeyi 2,7 katına çıkardı

Eşiğin yüzde 3'e indiği 11 Eylül ile 2 Ekim arasındaki 16 işlem gününde listede 380 satır yer aldı. Günlük ortalama 24'e yaklaştı; bu, eski dönemin 2,7 katı. En kalabalık liste 52 satırla yeni kuralın ilk günü olan 11 Eylül'de, en kısa liste 11 satırla yayımlandı.

380 satırın 53'ü sermaye değişikliğinden kaynaklandı. Kalan 327 satırda 141 şirket ve 165 farklı pay sahibi bulunuyor. Bu 327 satırın 204'ü, yani yüzde 62'si yalnızca yüzde 3 eşiğinden geçiyor; yüzde 5 ve üzerindeki eşiklere dokunmuyor. Eski kural geçerli olsaydı bu satırlar listeye girmeyecekti. 204 satırın 127'si eşiğin altına iniş, 77'si üstüne çıkış yönünde.

Tasfiye kararından sonra yedi şirket listeden çıktı

Yedi şirketin fonları yeni dönemin ilk günlerinde de listedeydi. 11 ile 18 Eylül arasındaki altı işlem gününde 187 satırın 46'sı bu fonlara aitti. SPK 17 Eylül'de yedi şirketin fonlarını işleme kapatıp tasfiye kararı aldı.

Sonraki on işlem gününde, 21 Eylül ile 2 Ekim arasında, 193 satırın yalnızca 2'si bu şirketlerin fonlarına aitti. İki satır da Kiler Holding'deki sermaye değişikliğinden kaynaklandı.

Listede şimdi en sık görünen isim yabancı bir kurum

Yeni dönemde listede en sık yer alan isim Merrill Lynch International oldu. Kurum 16 işlem gününün 15'inde, 32 şirkette toplam 65 satırla listeye girdi; satırların 31'i yukarı, 34'ü aşağı yönlü. Aynı isim eski dönemin 50 gününde 10 şirkette 35 satırla yer almıştı.

Bu satırlar, kurumun kendi adına alım ya da satım yaptığını göstermiyor. Uluslararası aracı ve saklama kuruluşları, müşterilerinin pozisyonlarını kendi hesaplarında taşıyabiliyor.

Listenin göstermedikleri

MKK listesi kimin hangi oranda pay taşıdığını gösteriyor, işlemin nedenini ve kimin adına yapıldığını göstermiyor. Bir fonun listede yer alması ya da bir payda yoğunlaşması tek başına mevzuata aykırılık anlamına gelmiyor. Fonlara ilişkin soruşturma sürüyor; listede adı geçen kurumlar hakkında bu sayımdan bir sonuç çıkarılamaz.

Sayım yalnızca MKK'nın günlük liste türündeki duyurularını kapsıyor; aynı başlık altında yayımlanan pay alım satım formları sayıma katılmadı. Listenin en güncel hali 6 Ekim'de yayımlandı; 5 Ekim işlem gününe ait bu listede 11 satır bulunuyor.