ABD ile İran arasındaki askeri gerilimin "Armada" restleşmesiyle zirveye tırmanması, küresel havayolu şirketlerinin bölge hava sahasını terk ederek operasyonel rotalarını güneye kaydırmasına neden oldu.

Ortadoğu'da askeri hareketliliğin artması ve karşılıklı "topyekün savaş" açıklamaları, sivil havacılık güvenliğini en üst risk seviyesine taşıdı. Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA) tarafından 16 Ocak 2026 tarihinde yayınlanan tavsiye kararının ardından, dünyanın önde gelen havayolu şirketleri İran, Irak ve İsrail hava sahalarını uçuş planlarından çıkarmaya başladı. 24 Ocak itibarıyla KLM, Air France ve Lufthansa gibi devler, bölgedeki uçuşlarını ya askıya aldı ya da rotalarını Suudi Arabistan üzerinden geçecek şekilde revize etti.

Havacılık Sektörü: Jeopolitik Rota ve Maliyet Analizi

ANALİZ MASASI NOTU: Ortadoğu hava sahasındaki kısıtlamalar, havacılık sektöründe geçici bir türbülans olmaktan çıkarak yapısal bir maliyet yüküne dönüşmüştür. Rotaların Suudi Arabistan güneyine kayması ve ek yakıt ikmali durakları, operasyonel marjları %12'ye varan oranlarda baskılarken, küresel sigorta sürprimleri bilançolar üzerindeki yükü ağırlaştırmaktadır.

Önemli Veriler

  • Maliyet Artışı (CASK): Birim koltuk maliyetlerinde %8 - %12 yükseliş.
  • Kısıtlı Sahalar: İran, Irak ve İsrail hava sahaları uçuş planlarından çıkarıldı.
  • Operasyonel Darbe: Wizz Air gibi düşük maliyetli taşıyıcılarda teknik durak zorunluluğu.
  • Karar Takvimi: 16 Ocak EASA tavsiyesi sonrası 24 Ocak'ta devlerin çekilmesi.

Yatırımcı Radarı

Askeri hareketliliğin sönümlenmemesi durumunda, 2026 ilk çeyrek bilançolarında havacılık sektörü genelinde hissedilir bir marj daralması ve hisse volatilitesi beklenmektedir.

Kaynak: Endeks24 Veri Araştırma Birimi

Hava sahası kısıtlamaları ve yakıt maliyetleri

Uçuş rotalarının değiştirilmesi, havayolu şirketleri için sadece güvenlik değil, aynı zamanda ciddi bir maliyet sorunu doğuruyor. Özellikle Wizz Air gibi düşük maliyetli taşıyıcılar, Irak ve İran hava sahalarını baypas etmek zorunda kaldıkları için Dubai ve Abu Dabi seferlerinde Kıbrıs veya Yunanistan’da yakıt ikmali durakları eklemek zorunda kalıyor. Bu durum, uçuş sürelerini uzatırken operasyonel giderleri de doğrudan yukarı çekiyor.

Minneapolis genel grevde 50 bin kişi eksi 29 derecede yürüdü
Minneapolis genel grevde 50 bin kişi eksi 29 derecede yürüdü
İçeriği Görüntüle

ANALİZ:

Endeks24 analistlerinin çarpan analizi ve operasyonel risk modellemelerine göre, Ortadoğu hava sahasındaki bu kapanma "kalıcı risk" kategorisine girmeye başlamıştır. Şirketlerin geçmiş operasyonel performansı üzerinden yapılan rasyo analizleri, rotaların uzamasının havayolu şirketlerinin birim koltuk maliyetlerinde (CASK) %8 ila %12 arasında bir artışa yol açabileceğini göstermektedir.

Özellikle yakıt fiyatlarının global piyasalarda gergin seyrettiği 2026 Ocak döneminde, uçuş rotalarının Suudi Arabistan içlerine kayması, Körfez merkezli taşıyıcılar ile Avrupalı rakipleri arasındaki rekabet dengesini de sarsabilir. Endeks24 Analiz Masası, bölgedeki askeri hareketliliğin sönümlenmemesi durumunda, 2026 ilk çeyrek bilançolarında havacılık sektörünün marj daralmasıyla karşı karşıya kalacağını öngörmektedir. Süreç, küresel sigorta primleri ve risk sürprimleri açısından yakından izleniyor.

ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Küresel havacılık sektöründe jeopolitik rota maliyetleri ve marj baskısı

Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.

LİNK: https://www.endeks24.com/analiz-ve-arastirma-kurulu

Yasal Uyarı: Burada yer alan bilgiler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Veriler sadece bilgilendirme amaçlıdır.