Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, son dönemde para piyasası fonlarından ve benzeri fonlardan çıkış yaşandığını, bu paranın büyük oranda mevduata yöneldiğini söyledi. Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda yaptığı sunumda, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun süreceğini bildirdi.
Karahan, komisyona Merkez Bankası Kanunu uyarınca bankanın politikaları ve faaliyetleri hakkında bilgi verdi. Sunum, yedi portföy yönetim şirketinin fonlarının işleme kapatılmasından sonra Başkan'ın Meclis'teki ilk konuşması oldu.
"TL payı yüzde 61 seviyesinde kalıyor"
Karahan, fonlardan çıkan paranın hangi para biriminde mevduata gittiğine de değindi. "Son dönemde para piyasası ve benzeri fonlardan çıkışlar oldu. Ancak fonlardaki çıkışlar büyük oranda mevduata yöneldi" diyen Karahan, mevduata yönelimde Türk lirası tercihinin mevcut TL payıyla uyumlu olduğunu belirtti. Karahan'a göre TL'nin payı, yatırım fonları dahil ve hariç hesaplandığında yüzde 61 seviyesinde kalmaya devam ediyor.
Başkan, bireysel yatırımcıların döviz ve kıymetli maden satışlarının sürdüğünü de kaydetti.
Likidite adımlarını sıraladı
Karahan, "finansal piyasalarda yaşanan son dönem gelişmeleri" nedeniyle likidite yönetiminde alınan önlemleri de anlattı. Buna göre TCMB haftalık repo ihaleleriyle sağladığı fonlama miktarını artırdı, Bankalararası Para Piyasası'nda bankaların borç alabilme limitlerini güncelledi ve teminat iskonto oranlarını azalttı. Son olarak Türk lirası zorunlu karşılıklarda bloke tesis oranları düşürüldü.
Karahan, yurt içi ve yurt dışı piyasalardaki gelişmelerin etkisiyle ülke kredi risk primi ile döviz kuru oynaklığında "sınırlı bir artış" yaşandığını söyledi. Sermaye Piyasası Kurulu 17 Eylül'de yedi portföy yönetim şirketinin TEFAS'taki fonlarını işleme kapatmıştı.
Brüt rezerv 171 milyar dolar
Karahan'ın verdiği bilgiye göre 27 Şubat'ta 210 milyar dolar olan brüt rezervler, savaşın etkisiyle 26 Haziran'da 149 milyar dolara geriledi; 25 Eylül itibarıyla 171 milyar dolara yükseldi. Buna göre haziran sonuna kadar kaybedilen 61 milyar doların 22 milyar doları geri kazanıldı. Karahan, 27 Şubat sonrasındaki gerilemenin 23 milyar dolarlık bölümünün altın fiyatlarındaki düşüşten kaynaklandığını belirtti. Swap hariç net rezerv 25 Eylül itibarıyla 40 milyar dolar.
"İhtiyatlı olmaya devam edeceğiz"
Para politikasına ilişkin bölümde Karahan, mart ayında ara verilen bir hafta vadeli repo ihalelerine ağustos sonunda yeniden başlandığını, para piyasasındaki faizlerin yüzde 37 olan politika faizine yakın oluştuğunu söyledi. Ağustostaki geçişle ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin 3 puan azaldığını, bu azalışın mevduat ve kredi faizlerine büyük ölçüde yansıdığını aktardı.
Karahan, enflasyon beklentilerinde yıl başında öngörülen iyileşmenin sağlanamamasının risk oluşturmayı sürdürdüğünü belirtti. "Dezenflasyon konusundaki kazanımlarımızın devamını sağlamak için ihtiyatlı olmaya devam edeceğiz" diyen Karahan, son verilerin enflasyon görünümünde iyileşmeye işaret ettiğini, jeopolitik gelişmelerin ise yukarı yönlü riskleri canlı tuttuğunu ifade etti.
Enflasyon ve büyüme
Karahan, yıllık tüketici enflasyonunun eylülde yüzde 29,7 olduğunu, nisandaki yüzde 32,4 düzeyinden 2,6 puan gerilediğini söyledi. Dezenflasyonun "ivme kaybetmekle birlikte" sürdüğünü belirten Karahan, enerji grubunda yıllık fiyat artışının yüzde 46,1 ile geçen yılın yaklaşık 11 puan üzerinde olduğunu, hizmet enflasyonunun ise yüzde 44,7'den yüzde 37,7'ye indiğini kaydetti. Eşel mobil sisteminin küresel şokun akaryakıt fiyatlarına yansımasını yaklaşık 16 puan sınırladığını, yeni kiralamalarda yıllık artışın ağustosta yüzde 26,4'e gerilediğini aktardı.
Ekonomi ikinci çeyrekte yıllık yüzde 2,3 büyüdü. Karahan, nihai yurt içi talebin belirgin biçimde ivme kaybettiğini, net ihracatın büyümeye pozitif katkı verdiğini söyledi. Şubat sonunda yüzde 35 olan toplam kredi büyümesi yüzde 25 civarına geriledi.











