İran’da artan protestolar ve olası arz kesintilerine yönelik endişeler, Venezuela’dan beklenen ek ham petrol arzını gölgede bırakırken petrol fiyatları Salı günü yükselişini sürdürdü. Piyasalar, Orta Doğu merkezli jeopolitik risklerin petrol arzı üzerindeki etkisini yakından izliyor.
Brent ve WTI fiyatlarında yükseliş
Brent petrol vadeli işlemleri 22 sent artışla varil başına 64,09 dolara yükseldi ve önceki seansta görülen iki aylık zirveye yakın seyretti. ABD Batı Teksas Ham Petrolü ise 23 sent artarak 59,73 dolar seviyesine çıktı.
ING emtia stratejistleri, fiyat artışının İran’daki protestoların yoğunlaştığı bir dönemde gerçekleştiğine dikkat çekerek, ABD’nin olası bir müdahalesinin piyasalar tarafından fiyatlandığını belirtti.
İran protestoları ve arz endişeleri
OPEC’in en büyük üreticilerinden biri olan İran, son yılların en geniş kapsamlı hükümet karşıtı protestolarıyla karşı karşıya bulunuyor. ABD Başkanı Donald Trump, protestoculara yönelik şiddet nedeniyle askeri müdahale seçeneğini gündeme getirirken, Washington yönetiminin İran konusunda yeni adımları değerlendirdiği bildiriliyor.
Reuters’a konuşan ABD’li bir yetkiliye göre, Trump’ın Salı günü üst düzey danışmanlarıyla İran’a yönelik seçenekleri ele alması bekleniyor. İran’ın yaptırımlar altında önemli bir üretici olması, piyasaların arz kesintisi riskini daha yakından fiyatlamasına neden oluyor.
Gümrük vergisi açıklaması ve Çin faktörü
Trump, İran’la ticaret yapan ülkelere yönelik olarak ABD’ye yapılan ihracatta yüzde 25 oranında gümrük vergisi uygulanacağını açıkladı. İran petrolünün büyük bölümünü Çin’e ihraç etmesi, bu açıklamanın küresel ticaret dengeleri açısından da izlenmesine yol açtı.
ING stratejistleri, ABD ile Çin arasında sağlanan ticaret ateşkesinin ardından yeni gümrük vergilerinin gündeme gelmesinin piyasalarda belirsizliği artırabileceğini ifade etti.
Risk primi ve Venezuela beklentisi
Barclays, İran’daki siyasi karışıklığın petrol fiyatlarına varil başına yaklaşık 3-4 dolarlık jeopolitik risk primi eklediğini bildirdi. Buna karşın piyasalar, Venezuela’dan ek ham petrol arzı beklentisini de takip ediyor.
Başkan Nicolas Maduro’nun devrilmesinin ardından Trump, Caracas yönetiminin Batı yaptırımlarına tabi 50 milyon varile kadar petrolü ABD’ye teslim etmeye hazır olduğunu açıklamıştı. Ancak küresel petrol ticareti şirketlerinin Venezuela ham petrol akışında erken pozisyon alması, arz artışının zamanlamasına ilişkin belirsizlik yaratıyor.
Küresel gerilimler ve talep görünümü
Petrol piyasaları ayrıca Rusya-Ukrayna savaşında artan saldırılar ve ABD’de Federal Rezerv’in bağımsızlığına ilişkin tartışmalar nedeniyle küresel ekonomik görünümü de izliyor. Bu gelişmeler, petrol talebine ilişkin beklentiler üzerinde ek belirsizlik oluşturuyor.
