Petrol fiyatları, İran’daki artan protestoların OPEC üyesi ülkeden gelen arz konusunda risk oluşturması, Venezuela’dan petrol ihracatının yeniden başlatılmasına yönelik beklentiler ve küresel piyasada arz fazlası öngörüleriyle haftaya hafif yükselişle başladı. Fiyatlardaki hareket, jeopolitik gelişmelerin enerji piyasası üzerindeki etkisinin önümüzdeki dönemde de izleneceğine işaret etti.
Brent petrol vadeli işlemleri varil başına 5 sent artışla 63,39 dolara yükselirken, ABD Batı Teksas Ham Petrolü (WTI) 4 sent artarak 59,16 dolar seviyesinde işlem gördü. Her iki kontrat da geçen hafta yüzde 3’ün üzerinde değer kazanarak Ekim ayından bu yana en güçlü haftalık artışını kaydetti.
İran kaynaklı arz riskleri
İran’daki dinî yönetimin, 2022’den bu yana görülen en büyük protestolara yönelik baskıyı artırması, petrol piyasasında arz endişelerini gündeme taşıdı. Bir insan hakları örgütüne göre, ülkedeki iç karışıklıklar sonucunda 500’den fazla kişi hayatını kaybetti. ANZ analistleri, protestolar sırasında petrol sektöründe iş bırakma çağrıları yapıldığını ve bunun günde yaklaşık 1,9 milyon varillik ihracatın aksaması riskini doğurabileceğini belirtti.
MST Marquee enerji araştırmaları başkanı Saul Kavonic, piyasada jeopolitik risk primi oluştuğunu ancak Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatları etkileyebilecek daha geniş çaplı bir çatışma ihtimalinin yeterince fiyatlanmadığını ifade etti. Kavonic, piyasanın somut bir arz kesintisi görülmeden güçlü bir tepki vermediğini vurguladı.
ABD ve Venezuela gelişmeleri
ABD Başkanı Donald Trump, protestoculara karşı güç kullanılması halinde müdahale edileceği yönünde açıklamalarda bulundu. Reuters’e konuşan bir ABD yetkilisi, Trump’ın İran’a yönelik seçenekleri görüşmek üzere üst düzey danışmanlarıyla bir araya gelmesinin beklendiğini aktardı.
Öte yandan, Trump’ın geçen hafta Caracas yönetiminin yaptırım uygulanan 50 milyon varil petrolü ABD’ye teslim etmeye hazır olduğunu açıklamasının ardından, Venezuela’nın petrol ihracatına yeniden başlaması gündeme geldi. Operasyonlara yakın kaynaklar, petrol şirketlerinin tanker bulma ve harap durumdaki limanlardan sevkiyat organizasyonu için yarış içinde olduğunu belirtti. Trafigura, Beyaz Saray ile yapılan görüşmede ilk geminin önümüzdeki hafta yükleme yapmasının planlandığını açıkladı.
Arz fazlası beklentisi öne çıkıyor
Phillip Nova kıdemli piyasa analisti Priyanka Sachdeva, talepte belirgin bir toparlanma veya arzda ciddi bir aksama yaşanmadıkça petrol fiyatlarının sınırlı bir bantta hareket etmesinin beklendiğini söyledi. Sachdeva, piyasanın 2026’ya yaklaşırken petrol vadeli işlemlerinde giderek artan biçimde arz fazlası senaryosunu fiyatladığını ifade etti.
Yatırımcılar ayrıca, Ukrayna’nın Rus enerji altyapısını hedef alan saldırıları ve ABD’nin Rus enerjisine yönelik olası daha sert yaptırımlarının, küresel arz üzerinde yaratabileceği etkileri yakından izliyor.
