G7 ve diğer büyük ekonomilerin maliye bakanları, Çin’den gelen nadir toprak elementlerine olan bağımlılığı azaltmanın yollarını görüşmek üzere Washington’da bir araya geldi. Kritik mineraller, İran kaynaklı jeopolitik riskler ve FED’e yönelik tartışmalar, küresel piyasalarda fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.
Kritik minerallerde Çin ağırlığı
Toplantıya katılan ülkeler ve Avrupa Birliği, kritik minerallere yönelik küresel talebin yaklaşık yüzde 60’ını karşılıyor. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre Çin, bakır, lityum, kobalt, grafit ve nadir toprak elementlerinin yüzde 47 ila yüzde 87’sini rafine ederek tedarik zincirinde belirleyici konumda bulunuyor.
Bu mineraller savunma teknolojileri, yarı iletkenler, yenilenebilir enerji, batarya üretimi ve rafinasyon süreçleri açısından stratejik önem taşıyor. Küresel metal talebinin yapısı ise geniş tabanlı sanayi büyümesinden ziyade elektrifikasyon, temiz enerji, savunma harcamaları ve veri altyapısı yatırımları tarafından şekillendiriliyor.
Petrol fiyatlarında İran etkisi
İran’a ilişkin artan endişeler ve olası arz kesintileri, Venezuela’dan beklenen ek ham petrol arzının etkisini sınırladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la iş yapan ülkelere ABD ile ticarette yüzde 25 gümrük vergisi uygulanacağı yönündeki açıklaması piyasalar tarafından yakından izlendi.
Bu gelişmelerin ardından Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 0,4 artışla 64,15 dolara yükselirken, WTI yüzde 0,5 artarak 59,78 dolar seviyesine çıktı. Piyasa değerlendirmelerine göre İran’daki karışıklık, petrol fiyatlarına varil başına yaklaşık 3-4 dolarlık jeopolitik risk primi eklemiş durumda.
Fed tartışmaları, dolar ve altın
Trump yönetiminin FED’e yönelik suçlama tehdidi, dolar üzerinde baskı oluştururken ABD Hazine tahvillerinde sınırlı satışlara yol açtı. Dolar endeksi yüzde 0,34 düşüşle 98,90 seviyesine gerilerken, euro yüzde 0,25 artışla 1,1666 dolara yükseldi.
ABD 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 4,171 seviyesinde kalırken, iki yıllık tahvil getirisi yüzde 3,532 ile üç haftalık zirveye yakın seyretti. FED’e ilişkin belirsizlikler, güvenli liman talebini destekleyerek altın fiyatlarını yukarı taşıdı. Altın, ons başına 4.600 doların üzerine çıktıktan sonra 4.582 dolar seviyesinde dengelendi.
Hisse senedi piyasalarında görünüm
ABD borsalarında S&P 500 ve Dow Jones endeksleri günü sırasıyla yüzde 0,16 ve yüzde 0,17 artışla rekor kapanışlarla tamamladı. Asya tarafında MSCI Japonya hariç Asya-Pasifik endeksi yüzde 0,8 yükselerek yeni zirveye ulaştı.
Avrupa vadeli işlemlerinde Eurostoxx 50 yüzde 0,2, DAX yüzde 0,1 yükselirken, FTSE vadeli işlemleri yatay seyretti. ABD’de Aralık ayı tüketici fiyatları verileri öncesinde vadeli endekslerde sınırlı geri çekilmeler izlendi.
Kaynak : A1 Capital Günlük Bülteni
