Eylülde ihracat değer olarak yüzde 15,4 artarken miktar bazında yüzde 0,6 geriledi. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, değerin yanında miktarın da artması gerektiğini belirtti; döviz dönüşüm desteğindeki yeni düzenlemenin ise beklentileri karşılamadığını söyledi.
Gültepe, eylül ayı dış ticaret verilerinin açıklandığı toplantıda konuştu. Eylül ihracatı 26 milyar dolarla tüm zamanların en yüksek eylül rakamı oldu. Yılın ilk dokuz ayında ise ihracat değer olarak yüzde 5,2 artarken miktar yüzde 2 azaldı. Kilogram başına birim ihracat fiyatı eylülde 1,74 dolar olarak gerçekleşti.
Otomotiv ilk sırada, en hızlı artış mücevherde
Eylülde 26 sektörün 19'u ihracatını artırdı, 7'sinde düşüş görüldü. İlk sırada 3,9 milyar dolarla otomotiv yer aldı. Kimya 3,1 milyar dolar, elektrik-elektronik 2,1 milyar dolar, mücevher 1 milyar 512 milyon dolar, çelik 1 milyar 486 milyon dolarlık ihracat yaptı.
İhracatını en fazla artıran üç sektör mücevher, kimya ve elektrik-elektronik oldu; bu üç sektördeki toplam artış 2,2 milyar dolara ulaştı. Gültepe, paritenin eylülde ihracatı 235 milyon dolar aşağı çektiğini de kaydetti.
İsviçre'ye ihracat yüzde 599 arttı
Eylülde en çok ihracat yapılan üç ülke Almanya, ABD ve Birleşik Krallık oldu. 1 milyar doların üzerinde ihracat yapılan ülkeler arasında İsviçre'ye yüzde 599, ABD'ye yüzde 42,5, İspanya'ya yüzde 14,5 artış kaydedildi. Ay içinde 56 il ihracatını artırdı. İlk kez ihracat yapan 1.015 firmanın katkısı yaklaşık 141 milyon dolar oldu.
Döviz dönüşüm desteğine eleştiri
Gültepe, döviz dönüşüm desteğinde uygulama esaslarının 1 Ekim'de yürürlüğe girdiğini hatırlattı. Daha geniş bir ihracatçı kesimini hedefleyen yeni düzenlemenin beklentileri karşılamaktan uzak kaldığını, sistemin daha karmaşık hale geldiğini ve bürokrasinin arttığını savundu.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek aynı gün yaptığı paylaşımda düzenlemeyi farklı değerlendirdi. Şimşek, uygulama şartlarının daha esnek ve sade hale getirildiğini, destekten yararlanabilecek firma sayısının artırıldığını belirtti.
Hedef için üç ayda 71 milyar dolar gerekiyor
Gültepe, 2026 yılı için 282 milyar dolarlık hedefe ulaşmak üzere son üç ayda 71 milyar dolarlık ihracat yapılması gerektiğini, bunun üzerine çıkılacağına inandığını söyledi. Son 12 aylık ihracat 284 milyar dolara yaklaşarak yıl sonu hedefini aşmış durumda. TİM ve ihracatçı birlikleri bu ay 22 ticaret heyeti düzenleyecek.
