Ticaret Bakanı Ömer Bolat, eylül ayında ihracatın geçen yılın aynı ayına göre yüzde 15,4 artarak 26 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Yıllıklandırılmış mal ihracatı 283,7 milyar dolarla Orta Vadeli Program'daki (OVP) 282 milyar dolarlık hedefin üzerine çıktı.
İstanbul'da eylül ayı dış ticaret verilerini açıklayan Bolat, "En yüksek eylül ayı ihracat rekoru kırıldı. Yıllık bazda yüzde 15,4'lük artışla 26 milyar dolar ihracatı başardık" dedi. Bolat, bu rakamın aynı zamanda Cumhuriyet tarihinin en yüksek ikinci aylık ihracatı olduğunu, 26,3 milyar dolarla Aralık 2025'te görülen rekorun 300 milyon dolar gerisinde kalındığını belirtti. Veriler, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe'nin de katıldığı toplantıda açıklandı. Açıklanan artış oranına göre geçen yılın eylül ayındaki ihracat 22,5 milyar dolar düzeyindeydi; bir yılda aylık ihracat yaklaşık 3,5 milyar dolar arttı.
Dokuz ayda 211 milyar dolar
Bolat'ın açıkladığı verilere göre yılın ilk dokuz ayında ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,2 artarak 211 milyar dolara ulaştı. Eylüldeki yüzde 15,4'lük artış, dokuz aylık ortalamanın yaklaşık üç katı hızda gerçekleşti. Bakan, bu yıl nisan, haziran, temmuz, ağustos ve eylül aylarında aylık ihracat rekoru kırıldığını söyledi.
OVP hedefi yıl bitmeden aşıldı
Son 12 ayın toplamını gösteren yıllıklandırılmış mal ihracatı eylül itibarıyla 283,7 milyar dolara yükseldi. Bolat, "Bu rakam da yıllık mal ihracatı rekorudur. 282 milyar dolarlık OVP hedefini aştık" ifadesini kullandı. Yıllıklandırılmış rakam hedefin 1,7 milyar dolar üzerinde bulunuyor; son 12 aydaki artış 14,1 milyar dolar oldu. Takvim yılı sonundaki gerçekleşmeyi ise son çeyrekteki ihracat belirleyecek.
Dış ticaret açığı çeyrekten çeyreğe geriledi
Bolat, ihracatın ithalatı karşılama oranının eylülde yüzde 83,2'ye, ocak-eylül döneminde yüzde 74,8'e ulaştığını açıkladı. Açıklanan oran, eylül ayı ithalatının yaklaşık 31 milyar dolar, dış ticaret açığının da 5 milyar doların biraz üzerinde olduğuna işaret ediyor.
Bakanın verdiği rakamlara göre dış ticaret açığı yılın ilk çeyreğinde 28,5 milyar dolar, ikinci çeyreğinde 24,5 milyar dolar, üçüncü çeyreğinde 17,5 milyar dolar oldu. Karşılama oranı aynı dönemlerde sırasıyla yüzde 69, yüzde 74,5 ve yüzde 80,8 olarak gerçekleşti. Bolat, bu gelişmeler karşısında cari işlemler hesabının ağustos ve eylülde fazla vermesini beklediklerini söyledi.
Hizmetlerle birlikte 409,1 milyar dolar
Bolat, eylül itibarıyla yıllıklandırılmış hizmet ihracatının 125,4 milyar dolar olarak hesaplandığını, mal ve hizmet ihracatı toplamının 409,1 milyar dolara yükseldiğini belirtti. Yıl sonu için 410 milyar dolarlık hedefe 900 milyon dolar kaldığını kaydetti.
Orta ve yüksek teknolojili ürün ihracatı 117,6 milyar dolara, toplam ihracattaki payı yüzde 43,7'ye çıktı. Eylülde 26 sektörün 19'unda, ocak-eylül döneminde 18 sektörde ihracat arttı. Bolat, eylüldeki artışta parite veya takvim etkisinin bulunmadığını söyledi.
Enerji fiyatları ve tedarik zinciri vurgusu
Bolat, verilerin Körfez'deki savaşın sürdüğü bir dönemde geldiğine dikkat çekti. Petrolün varil fiyatının eylülde ortalama 100 dolar civarında seyrettiğini, doğal gaz fiyatlarının da arttığını belirten Bakan, enerji fiyatlarının maliyetleri yükselttiğini ve tedarik zincirlerinde kopukluklar yaşandığını söyledi. Bolat, ihracat rekorunun bu gelişmelere rağmen kırıldığını kaydetti.
Bakan, Türkiye ekonomisinin 24 çeyrektir kesintisiz büyüdüğünü, yılın ilk altı ayında büyümenin yüzde 2,5 olduğunu ve mal ile hizmet ihracatının büyümeye pozitif katkı verdiğini ifade etti. Bolat'a göre ikinci çeyrekteki yüzde 2,3'lük büyümenin 0,6 puanı net mal ve hizmet ihracatından geldi. Bolat ayrıca ağustos ayı işsizlik oranının yüzde 7,8 olduğunu hatırlattı.
İthalatın ülke dağılımına ilişkin en son ayrıntılı veriler ağustos ayına ait. Türkiye İstatistik Kurumu verilerinden yapılan derlemeye göre Rusya'dan ithalat ağustosta yüzde 40 düşmüştü.
