Ortadoğu'da aylardır süren çatışmanın yumuşama sinyali, enerji piyasalarında sert bir fiyat hareketini beraberinde getirdi. Washington ile Tahran'ın varil başına fiyatları tırmandıran krizi sonlandırmak için bir çerçevede buluşması, Brent petrolü kısa sürede 86 dolar bandına çekti.
Çerçeve neyi öngörüyor
Anlaşmaya giden yolu Pakistan açtı. Başbakan Şehbaz Şerif'in uzlaşının sağlandığını duyurmasının ardından ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından anlaşmanın tamamlandığını yazdı. İslamabad arabuluculuğunda hazırlanan mutabakat zaptı; Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların kalıcı olarak durdurulmasını, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını ve 60 günlük ateşkes süresince daha kapsamlı bir anlaşmanın görüşülmesini öngörüyor. Taslağa göre ABD'nin dondurduğu 25 milyar dolarlık İran varlığının serbest bırakılması da gündemde.
Boğazın yeniden açılması, anlaşmanın piyasaları en çok ilgilendiren ayağı oldu. Trump, küresel sevkiyatın önündeki engelin kalktığını kendine özgü bir üslupla duyurdu.
Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Yağ aksın.
Donald Trump · ABD BaşkanıPetrol neden geriledi
Hürmüz Boğazı, günde yaklaşık 20 milyon varillik petrol ve ürün trafiğiyle dünyanın en kritik enerji geçiş noktası. İran'ın aylardır fiilen kapattığı boğazda arzın normale döneceği beklentisi, fiyatlardaki yükselişi tersine çevirdi. Brent petrol, yılbaşında 61 dolar olan varil fiyatından martta 119,50 dolara kadar tırmanmış, 12 Haziran'da ise yüzde 6'yı aşan düşüşle 86 dolar bandına inmişti. Reuters'e göre haberin ilk anında Brent yüzde 4, ABD'nin Batı Teksas türü ham petrolü ise yüzde 4,6'dan fazla değer kaybetti.
Haftalık bazda kayıp çok daha derin oldu; Brent, nisan ayı başından bu yana en sert haftalık düşüşlerden birini yaşadı. Buna karşın analistler temkinli. ABD'deki güçlü iç tüketim ve stoklardaki hızlı erime, gerilemeyi sınırlayan bir destek olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, kalıcı bir yön için 60 günlük ateşkesin sahada tutup tutmayacağının izleneceğini belirtiyor.
Çözülmeyen başlık: nükleer program
Çerçeve ateşkesi güçlendirse de en çetrefilli dosyayı askıda bıraktı. İran'ın nükleer programının geleceği, yaptırımların kademeli kaldırılması ve zenginleştirilmiş uranyum stokunun akıbeti, 60 günlük süreçte yürütülecek görüşmelere ertelendi. Anlaşma açıklanırken İsrail'in Lübnan'da operasyon özgürlüğünü koruyacağını yinelemesi, tarafların hâlâ kırılgan bir zeminde durduğunu gösteriyor. Piyasa beklentisine göre müzakereler sekteye uğrarsa, petroldeki rahatlamanın hızla tersine dönmesi mümkün.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
