Fransa'da aşırı sağın cumhurbaşkanı adayı Marine Le Pen, kamu harcamalarını yılda 25 milyar euro (28 milyar dolar), beş yılda toplam 125 milyar euro azaltmayı öngören planını bugün açıklıyor. Le Pen, tahvil piyasasında büyüyen kriz karşısında mali konularda güvenilir olduğunu göstermeye çalışıyor.
Fransa'nın borçlanma maliyetleri son günlerde 2000'lerin başından bu yana görülmemiş düzeylere çıktı. Ülke, zorlanan kamu maliyesi ve gelecek yılki seçim öncesindeki siyasi belirsizlik nedeniyle küresel tahvil satışının odak noktalarından biri haline geldi.
Gölge bütçe de sunulacak
Le Pen bugün ayrıca 2027 için bir gölge bütçe ortaya koyacağını açıkladı. Bu metnin, partisi Ulusal Birlik'in (RN) önümüzdeki haftalarda parlamentoda yürütülecek bütçe pazarlığındaki taleplerine ilişkin ipucu vermesi bekleniyor.
Yatırımcıların Fransız varlıklarını elden çıkardığı bir ortamda Başbakan Sebastien Lecornu hükümeti, 43 milyar euroluk yeni tasarruf içeren 2027 bütçesini açıklayarak piyasaları yatıştırmaya çalıştı. Ancak tasarının bölünmüş parlamentodaki kaderi muhalefet partilerine bağlı; bunların en büyüğü RN.
RN geçen yıl 2026 bütçesinde Fransa'nın Avrupa Birliği bütçesine katkısının azaltılması, göçmenlere yönelik sosyal yardımların ve kalkınma yardımlarının kısıtlanması yoluyla büyük tasarruflar talep etmişti. Lecornu ise 2026 bütçesini Sosyalistlerin örtülü desteğiyle geçirebilmişti.
Mali kriz kampanyanın ana başlığı
İki turlu cumhurbaşkanlığı seçimi 18 Nisan ve 2 Mayıs'ta yapılacak. Anketlerde önde giden Le Pen, Avrupa Birliği'ne mesafeli tutumu ve tartışmalı 2023 emeklilik reformunu geri alma planı nedeniyle iş dünyasını bugüne kadar ikna etmekte zorlandı. Seçimi kim kazanırsa kazansın, kampanya vaatlerinin finansmanı için piyasaları ikna etmek ilk büyük sınavlardan biri olacak.
Risk primi euro krizinden beri en yüksekte
Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi ile Almanya'nınki arasındaki fark geçen cuma 150 baz puana çıkarak euro bölgesi borç krizinden bu yana en geniş düzeyine ulaşmıştı. Fark pazartesi günü 137 baz puana geriledi. Hükümetin tasarısı bütçe açığını gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5,4'ünden gelecek yıl yüzde 5'e indirmeyi hedefliyor; kamu borcunun ise gelecek yıl hasılanın yüzde 120'sini aşması bekleniyor.
Fransa kaynaklı kaygılar ortak para birimine de yansıyor. Euro dolar karşısında 17 ayın en düşük düzeyine geriledi. Küresel ölçekte de borçlanma maliyetleri yüksek: ABD 10 yıllık tahvil faizi pazartesi günü 24 yılın en yüksek kapanışını yaptı.
