Boeing, yıllar süren kısıtlamaların ardından yeni 737 MAX ve 787 uçaklarının uçuşa elverişlilik sertifikalarını yeniden düzenleyebilecek. Yetki 20 Temmuz 2026 Pazartesi günü yürürlüğe girecek, ancak bu karar FAA denetiminin sona erdiği anlamına gelmiyor. ABD’li düzenleyici, sekiz aylık karşılaştırmalı incelemede Boeing ile FAA tarafından düzenlenen sertifikalarda benzer üretim kalitesi bulgularına ulaşıldığını açıkladı. Sertifika, uçağın güvenli biçimde işletilebileceğini teyit eden ve üretim sürecini tamamlayan son onay niteliğini taşıyor.
Güvenlik yaptığımız her şeye yön veriyor. Bu adım yalnızca güvenli biçimde uygulanabileceğinden emin olduğumuz için atıldı.
Yetki 20 Temmuz'da yürürlüğe girecek
FAA'nın resmi açıklamasına göre Boeing, üretim sürecinin sonunda tüm 737 MAX ve 787 uçakları için uçuşa elverişlilik sertifikası düzenleyebilecek. Uygulama, şirketin FAA adına belirli sertifikasyon işlevlerini yürüten bağımsız yetkilendirme birimi üzerinden işletilecek.
Düzenleyici kurum; kritik montaj faaliyetlerini, üretim kalitesi eğilimlerini, onaylı tasarıma uyumu ve Boeing’in güvenlik yönetim sistemini izlemeyi sürdürecek. FAA Başkanı Bryan Bedford, denetçilerin üretim hattındaki riskleri daha erken belirlemeye odaklanacağını bildirdi.
Sekiz aylık karşılaştırma ne gösterdi
Sertifika yetkisi ile üretim hızı aynı düzenleyici başlık değil. FAA, Boeing’in aylık 737 MAX üretimini 42 uçağa çıkarma talebini daha önce ayrı bir inceleme sonunda onaylamıştı. Bu sürecin arka planı, 737 MAX üretim sınırının kaldırılması haberinde yer almıştı.
737 MAX ve 787'de yetki neden alınmıştı
FAA, Boeing’in yeni 737 MAX uçakları için bireysel sertifika düzenleme yetkisini 2019’da Lion Air ve Ethiopian Airlines kazalarının ardından durdurdu. 787 Dreamliner için aynı yetki, üretim kalitesi sorunları nedeniyle 2022’de geri alındı.
Ocak 2024’te Alaska Airlines’a ait 737 MAX 9 uçağındaki kapı panelinin uçuş sırasında kopması ise sertifika yetkisinin ilk kaldırılma nedeni değildi. Olay, Boeing’in kalite sistemlerine yönelik denetimlerin genişletilmesine ve 737 MAX üretim artışının sınırlandırılmasına yol açtı.
Teslimat sürecinde ne değişecek
Karar, üretimi tamamlanan uçakların son güvenlik onayında Boeing’in yeniden doğrudan rol almasını sağlıyor. Bunun teslimat akışındaki idari yükü azaltması beklenebilir, ancak FAA açıklaması belirli bir teslimat artışı ya da üretim hedefi vermiyor. Yeni düzenleme, daha fazla uçak üretme izninden çok sertifikanın kim tarafından düzenleneceğini değiştiriyor.
