İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri, 29 Temmuz gecesi uyarıları dikkate almadan Hürmüz Boğazı'nda ilerlediğini öne sürdüğü üç petrol tankerini vurup durdurduğunu açıkladı. Gemilerin adları, bayrakları, yükleri, konumları ve hasar durumu açıklanmadı; iddia bağımsız deniz güvenliği kaynaklarınca teyit edilmedi.
Ajansların aktarımındaki açıklamada, gemilerin birkaç saat önce durdurulduğu belirtildi. Devrim Muhafızları olayın nasıl gerçekleştiğine, mürettebatın durumuna veya gemilerin seyir kayıtlarına ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
Açıklamalardaki sayı ve bildiri farkı
İran'ın erişilebilir resmî kayıtları son günlerde birden fazla ayrı olaya işaret ediyor. IRNA, 21 Temmuz'da iki tankerin güneydeki güvensiz güzergâhta patlama yaşadığını ve hareketsiz kaldığını, açıklamanın 34 numaralı bildiri olduğunu yazdı. Aynı ajans 23 Temmuz'da üç gemiden birinin alev aldığını, diğer ikisinin geri döndüğünü aktardı; bu haberde bildiri numarası verilmedi.
29 Temmuz'daki son iddia ise üç tankerin vurulup durdurulduğu yönünde. Bazı yayınlar bunu 53 numaralı bildiri olarak aktardı. Dolaşıma giren metindeki “54 numaralı bildiri”, “iki tanker” ve “her iki gemi geri döndü” ifadelerini birlikte doğrulayan erişilebilir birincil kayıt bulunamadı.
Kimliği açıklanmayan bir tankerin mayına çarptığı yönündeki 26 Temmuz tarihli iddia da benzer doğrulama boşlukları taşıyor. Hürmüz'deki tanker mayını iddiasında gemi adı, bayrak, yük, mürettebat ve olay konumu açıklanmadı.
Saha verisi tam kapanmayı doğrulamıyor
Reuters'ın Kpler verilerine dayandırdığı 30 Temmuz tarihli habere göre, 29 Temmuz'da boğazdan 12 emtia gemisi geçti. QatarEnergy bağlantılı Al Areesh adlı LNG tankeri de 11 Temmuz'dan bu yana Hürmüz'den çıkış yapan ilk görünür LNG taşıyıcısı oldu.
Trafikteki bu hareketlilik, İran'ın gemileri seçici biçimde durdurduğu ve belirlediği güzergâhlara yönlendirdiği iddiasıyla uyumlu olabilir, ancak boğazın tamamen kapandığını göstermiyor. Otomatik tanımlama sistemlerini kapatan gemiler nedeniyle görünür trafik sayıları gerçek geçişlerin tamamını yansıtmayabilir.
Kontrol iddiasının hukuki ve ekonomik sınırı
Uluslararası Denizcilik Örgütü, Hürmüz'deki trafik ayrım düzeninin İran ile Umman tarafından birlikte işletildiğini ve uluslararası geçişin ayrım gözetmeden, kesintisiz sürmesi gerektiğini belirtiyor. Bu çerçeve, boğazın tamamının yalnız İran toprağı olduğu yönündeki siyasi söylemden farklı.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi verilerine göre Hürmüz'den geçen toplam petrol akışı 2025'in ilk çeyreğinde günlük 20,4 milyon varilken 2026'nın ilk çeyreğinde 14,6 milyon varile geriledi. Tanker güvenliği, sigorta maliyetleri ve navlun üzerindeki baskı bu nedenle yalnız bölgesel değil, küresel enerji ticareti açısından da önem taşıyor.
İran Bakanlar Kurulu'nun savaş koşullarındaki yetki ve izinleri Eylül 2026 sonuna uzattığına ilişkin ayrı iddia için resmî genelgeye ulaşılamadı. Kararın tarihi, kapsamı ve hangi kurumları bağladığı bağımsız biçimde doğrulanamadı.
