Emekli olduktan sonra çalışmaya başlayan herkesin aylığı kesilmiyor. Belirleyici olan yalnızca emeklilik tarihi değil, ilk defa sigortalı olunan tarih ve yeni çalışmanın niteliği. İlk sigortalılığı 1 Ekim 2008'den önce başlayanlar, özel sektörde 4/a kapsamında çalışırken çoğunlukla emekli aylığını almaya devam edip Sosyal Güvenlik Destek Primi sistemine tabi olabiliyor. Bu tarihten sonra ilk kez sigortalı olanların aylığı ise yeniden çalışmaya başladıklarında, tarımsal faaliyet istisnası dışında, takip eden ödeme döneminde kesiliyor.
SGDP nedir, emekli aylığından mı kesilir?
Sosyal Güvenlik Destek Primi, yaşlılık aylığı kesilmeden hizmet akdiyle çalışmaya devam eden belirli emekliler için uygulanan prim sistemidir. SGK'nın 2026 prim tablosuna göre 4/a kapsamındaki toplam SGDP oranı prime esas kazancın yüzde 32,25'idir. Bunun yüzde 7,5'i çalışan, yüzde 24,75'i işveren payıdır. Bildirim ve ödeme işveren tarafından yapılır. Çalışan payı ücret bordrosunda yer alır, emekli aylığından ayrıca SGDP kesintisi yapılmaz.
Bu ayrıntı, sosyal güvenlik düzenlemelerini takip edenler açısından önemli. Eski bilgilendirme metinlerinde yüzde 32 oranı görülebilse de SGK'nın güncel işveren prim oranları tablosunda kısa vadeli sigorta kolları payıyla birlikte toplam oran yüzde 32,25 olarak gösteriliyor.
İlk sigortalılık tarihine göre hangi kural uygulanıyor?
1 Ekim 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanların yeniden çalışması halinde kısa vadeli sigorta, uzun vadeli sigorta ve genel sağlık sigortası primleri normal çalışanlarda olduğu gibi ödenir. Çalışma sona erdiğinde aylık yeniden bağlanır ve yeni hizmet süreleri de hesaplamaya katılır. Bu grupta emekli aylığı ile SGDP'li çalışma birlikte yürütülmez.
SGDP oranı 2026'da kaç?
SGDP ödenen çalışma süreleri yeni bir emeklilik süresi gibi aylığa eklenmez. Bu primler malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları bakımından sigortalılık süresi sayılmaz, hizmet birleştirmesinde dikkate alınmaz ve toplu ödeme olarak iade edilmez. Buna karşın 4/a kapsamında çalışan emekliler iş kazası ve meslek hastalığı sigortası yardımlarından yararlanabilir.
Emekli aylığının kesilip kesilmeyeceği için yalnızca emeklilik tarihine bakmak yeterli değil. İlk sigorta başlangıcı, çalışma statüsü ve işverenin niteliği birlikte değerlendirilmeli.
Kamu, tarım ve yurt dışı borçlanmasında durum farklı mı?
Kamu kurumlarında yeniden göreve başlayan emekliler için 5335 sayılı Kanun uyarınca genel kural, aylığın kestirilmeden çalışılamamasıdır. Bu kişiler SGDP yerine normal sigortalılık hükümlerine tabi olur. Kanunda açıkça istisna tanınan görevler bu genel kuralın dışında kalabilir.
Kendi adına ve hesabına tarımsal faaliyette bulunan emeklilerin aylıkları kesilmez ve bu kişiler hakkında SGDP hükümleri uygulanmaz. Yurt dışı hizmetlerini borçlanarak aylık bağlananların Türkiye'de sigortalı çalışmaya başlamaları halinde ise 19 Haziran 2012'den bu yana SGDP kapsamında çalışma imkanı bulunuyor.
Harp malulleri, vazife malulleri ve özel kanun kapsamındaki bazı aylık sahipleri için ayrı hükümler uygulanıyor. Bu nedenle aylığın türü, ilk sigortalılık tarihi ve yeni işin 4/a, 4/b veya kamu statüsünde olması kişisel dosyada ayrıca kontrol edilmeli.
SGK'nın ayrıntılı uygulama çerçevesine emeklilik sonrası çalışma açıklamasından ulaşılabiliyor. Çalışmaya başlamadan önce SGK hizmet dökümü, aylık türü ve işveren statüsünün sosyal güvenlik merkezi veya uzman aracılığıyla teyit edilmesi olası aylık kesintisi ve prim hatalarını önleyebilir.
