- Borsa İstanbul, Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) kapsamında 1 Ocak ile 13 Ekim 2026 arasında 27 paya 34 kez brüt takas tedbiri uyguladı.
- Brüt takasa alınan paylar tedbirden önceki 20 iş gününde ortanca yüzde 51,5 yükselmişti.
- Tedbir bittikten sonraki 20 iş gününde 31 örneğin 18'inde fiyat düştü, dokuzunda düşüş yüzde 20'yi aştı.
Endeks24'ün KAP duyuruları ve Borsa İstanbul bültenleriyle yaptığı hesaplamaya göre 2026'daki 33 brüt takas tedbirinde ortanca getiri tedbir süresince yüzde 17,3 oldu. Aynı dönemlerde borsadaki bütün payların ortanca getirisi yüzde -2,7'ydi.
Brüt takas, VBTS'nin üçüncü kademesi: alıcı, payın parasını işlem anında hesabında bulundurmak zorunda, satıcı da payı. Tedbirin amacı aşırı oynaklığı frenlemek; ancak 33 örneğin 21'inde fiyat tedbir süresince yükseldi, 15'inde artış yüzde 20'yi aştı. Tedbirin ayrıntıları brüt takas rehberinde anlatılıyor.
Brüt takas yükselişin ortasında başlıyor
Borsa İstanbul brüt takası, fiyatı sert oynayan paylarda devreye alıyor. Tedbir başlamadan önceki 20 iş gününde 31 örneğin ortanca yükselişi yüzde 51,5 oldu, 27 örnekte fiyat artmıştı. Tedbirin bir aylık süresinde de yükseliş çoğu payda sürdü.
Tedbir bitince tablo değişti. Bitişten sonraki 20 iş gününde 31 örneğin ortanca getirisi yüzde -4,5 oldu, 18'inde fiyat düştü. Dokuz örnekte kayıp yüzde 20'yi aştı. Bu dönemde bütün payların ortanca getirisi yüzde -2,9'du.
| Dönem | Ölçülen örnek | Ortanca getiri | Yükselen örnek | Bütün payların ortanca getirisi |
|---|---|---|---|---|
| Tedbirden önceki 20 iş günü | 31 | %51,5 | 27 | Yok |
| Tedbir süresince | 33 | %17,3 | 21 | %-2,7 |
| Bitişten sonraki 20 iş günü | 31 | %-4,5 | 13 | %-2,9 |
Ağustosta tedbiri biten dört payda kayıp yüzde 60'ı aştı
En sert dönüş, brüt takası 28 Ağustos ile 10 Eylül arasında biten dört payda görüldü. Birleşim Grup Enerji (BIGEN) ve Anel Elektrik (ANELE) tedbir süresince yüzde 58,7 yükseldi, sonraki 20 iş gününde yüzde 62,8 ve 66,8 değer kaybetti. Özata Denizcilik (OZATD) ve Gündoğdu Gıda (GUNDG) da yüzde 67,1 ve 87,8 düştü.
Bu dört payın tedbir sonrası dönemi, borsadaki fon kriziyle aynı haftalara denk geldi. Sermaye Piyasası Kurulu 17 Eylül'de yedi portföy yönetim şirketinin TEFAS'taki fonlarını alım satıma kapattı; Borsa İstanbul'da tabanda kapanan pay sayısı 21 Eylül'de 131'e çıktı. Anel Elektrik, Birleşim Grup Enerji ve Özata Denizcilik 13 Ekim itibarıyla en az 20 seanstır süren taban serileri arasında yer alıyor.
Endeks24'ün değerlendirmesine göre veriler, brüt takasın fiyat yönünü tek başına belirlemediğini gösteriyor. Tedbir yükseliş döneminde geliyor; bitişten sonraki hareket piyasanın geneline ve paya özgü gelişmelere bağlı kalıyor. Borsa İstanbul tedbirlerin fiyata etkisine ilişkin bir değerlendirme yayımlamıyor.
13 Ekim itibarıyla brüt takas tedbiri süren pay yok; son brüt takas Prizma Press'te (PRZMA) 31 Ağustos'ta başladı ve 29 Eylül'de bitti. Süren VBTS tedbirleri tedbirli hisseler listesinde yer alıyor.
Yasal Uyarı : Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
