Bosna Hersek'te seçmenler pazar günü, ülkenin Avrupa Birliği üyelik sürecini ve ABD ile Rusya'nın ülkedeki nüfuz arayışını etkileyebilecek seçimler için sandık başına gitti. Seçmenler üçlü Devlet Başkanlığı Konseyi ve ulusal parlamentonun yanı sıra iki entitenin meclisleri için oy kullanıyor.
Sandıklar yerel saatle 19.00'da kapanacak. Merkez Seçim Komisyonu'nun ilk sonuçları pazar günü geç saatlerde açıklaması bekleniyor.
Merkez Seçim Komisyonu'nun açıkladığı kısmi ilk sonuçlara göre üçlü Devlet Başkanlığı Konseyi seçiminde Sosyal Demokrat Parti'nin (SDP) Boşnak adayı Denis Becirovic, Sırp milliyetçi SNSD'nin adayı Zeljka Cvijanovic ve milliyetçi Hırvat Demokrat Birliği'nin (HDZ BiH) adayı Darijana Filipovic önde gidiyor.
AB müzakereleri başlamadı
Bosna Hersek Aralık 2022'de AB adaylık statüsü, 2024'te de katılım müzakerelerinin açılması için onay aldı. Ancak siyasi liderler yargı denetiminin güçlendirilmesi ve yolsuzlukla mücadele yasalarının çıkarılması gibi temel koşulları yerine getirmediği için müzakereler fiilen başlamadı.
Seçmenlerdeki hoşnutsuzluk ekonomik yavaşlama, AB sürecinin ağır ilerlemesi ve süregelen siyasi kriz nedeniyle arttı. Bu krizde iki entitenin etnik temelli başat partileri, zayıf merkezi hükümetin kararlarını defalarca engelledi.
Etnik partiler ile çok etnili muhalefet karşı karşıya
Seçimde Boşnak SDA, Sırp SNSD ve Hırvat HDZ BiH ile Sosyal Demokrat Parti'nin (SDP) öncülük ettiği çok etnili muhalefet koalisyonları yarışıyor. Anket takip platformu Poliwave'e göre ülke genelinde SDA yüzde 21,4 ile az farkla önde, SDP yüzde 16,7 ile ikinci sırada. Sırp Cumhuriyeti'nde ise Sırbistan ve Rusya ile yakın ilişkiden yana olan ayrılıkçı lider Milorad Dodik'in partisi SNSD yüzde 34,2 ile ilk sırada.
Etnik temelli partilerin kazanması ve merkezi hükümetteki çekişmenin sürmesi halinde katılım sürecindeki ilerlemenin daha da yavaşlaması olası görülüyor.
ABD'nin 1,5 milyar dolarlık LNG hattı gündemde
AB Balkanlar'da genişlemeyi hedeflerken Rusya, Sırp Cumhuriyeti'ne desteğini sürdürüyor. ABD ise Amerikan sıvılaştırılmış doğal gazının ithal edilmesi için 1,5 milyar dolarlık bir boru hattı projesini öne çıkarıyor. Projeyi Trump yönetimiyle bağlantıları olan bir şirket yürütüyor. AB, şirket seçiminde gerekli rekabetçi şeffaflığın bulunmadığı uyarısını yaptı.
Washington ile Brüksel, Dayton Anlaşması uyarınca yasaların uygulanmasını gözeten Yüksek Temsilci'nin rolü konusunda da ayrıştı. Eski Alman bakan Christian Schmidt, ABD'nin baskısı altında mayıs ayında bu görevden istifa etti.
3,4 milyon nüfuslu ülke, 1992-1995 savaşını bitiren Dayton Anlaşması ile Sırp Cumhuriyeti ve Boşnak-Hırvat Federasyonu olmak üzere iki entiteye ayrılmıştı.
