BİST, Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) kapsamında üç hisse için bir aylık kısıtlama kararı aldı. Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) iletilen bildirime göre Girişim Elektrik (GESAN.E), Hareket Proje (HRKET.E) ve ICBC Turkey (ICBCT.E) payları 1 Haziran 2026 seans başından 30 Haziran 2026 seans sonuna dek açığa satışa ve kredili işlemlere konu edilemeyecek.
VBTS, payda gözlemlenen anormal fiyat ve işlem hacmi hareketlerinin yatırımcı zararına yol açmasını engellemek amacıyla otomatik olarak devreye giren bir önleyici mekanizma. Sistem; brüt takas, kredili işlem ve açığa satış yasağı gibi farklı kademelerden oluşuyor.
Tedbirin uygulama çerçevesi
BİST'in bildiriminde, VBTS tedbirlerinin payın işlem gördüğü pazarın işlem kurallarından bağımsız olarak değerlendirildiği vurgulandı. Bu çerçevede tedbir süresi, başka düzenlemelerden kaynaklanan kısıtlamaların geçerlilik süresinden ayrı işliyor ve 30 Haziran seans sonuna kadar kesintisiz devam edecek.
Açığa satış kısıtlaması ise yapısal bir zemine oturuyor. SPK'nın 5 Aralık 2024 tarihli kararı uyarınca, açığa satış işlemleri yalnızca BİST 50 endeksinde yer alan paylar için mümkün. Söz konusu üç hisse BİST 50 dışında bulunduğundan, getirilen ek tedbirin pratik etkisi büyük ölçüde kredili işlem cephesinde yoğunlaşacak.
Piyasa etkisi izleniyor
Tedbirin kapsamına alınan üç şirket farklı sektörlerden geliyor. GESAN ve HRKET son dönemde sanayi/altyapı temalı paylar arasında volatilitesi yüksek hisseler olarak öne çıkarken, ICBCT bankacılık sektöründe görece düşük likiditeli bir kâğıt olarak izleniyor. VBTS tedbirlerinin tarihsel örüntüsüne bakıldığında, kredili pozisyon kapatma baskısının ilk işlem günlerinde fiyatlamayı sınırlayıcı yönde etkilediği, ay ortasından itibaren ise etkinin hacimle birlikte normalize olduğu gözlemleniyor.
Tedbir süresi boyunca üç hissede günlük işlem hacmi, fiyat oynaklığı ve takas dengeleri yatırımcılar tarafından yakından izlenecek.
