Küresel piyasalar, pazartesi sabahına İran'da Mojtaba Hamaney'in dini lider olarak atanması ve Ortadoğu'da genişleyen savaşın petrol fiyatlarını 108 doların üzerine taşımasıyla başladı. Cuma günü %2,19 değer kaybederek 12.792 puana gerileyen BİST 100 endeksi için bu jeopolitik tablo, enerji maliyetleri ve risk primi (CDS) üzerinden baskı oluşturuyor.
Asya piyasalarından gelen sert satış dalgası ve ABD vadelilerindeki negatif seyir, Borsa İstanbul'un açılışında satış ağırlıklı bir başlangıç ihtimalini güçlendiriyor. Özellikle enerji ithalatçısı konumundaki Türkiye ekonomisi için petrol fiyatlarındaki bu ekstrem yükseliş, cari denge ve enflasyon beklentileri üzerinden borsa şirketlerinin çarpanlarını baskılama potansiyeli taşıyor.
Sektörel bazda ayrışma ve maliyet baskısı
Petrol fiyatlarındaki artışın en doğrudan etkisinin havacılık sektöründe görülmesi bekleniyor. Akaryakıt maliyetlerinin operasyonel giderler içindeki payı düşünüldüğünde, THYAO ve PGSUS gibi devlerin haftaya defansif bir başlangıç yapması muhtemel. Öte yandan, enerji fiyatlarındaki tırmanışın üretim maliyetlerine yansıması, sanayi endeksi üzerinde de marj baskısı yaratabilir.
Ancak jeopolitik gerilimin tırmandığı dönemlerde savunma sanayii ve enerji üretimi odaklı şirketlerin (ASELS, KARYE, ENJSA vb.) piyasadan pozitif ayrışma çabası gösterdiği bilinmektedir. Yatırımcılar, güvenli liman arayışıyla emtia bazlı hisselerde pozisyon alırken, bankacılık endeksinin artan risk primi karşısındaki direnci endeksin yönü için belirleyici olacak.
[Borsa İstanbul] açılış dinamikleri üzerinde uyguladığımız rasyonel modellemeler, yeni haftanın risk parametrelerinde şu kritik başlıkları öne çıkarıyor:
ANALİZ:
Petrol fiyatlarındaki %20’lik şok artış, Borsa İstanbul için "çifte baskı" anlamına gelmektedir. Bir yandan artan enerji maliyetleri şirket kârlılıklarını (özellikle ulaştırma ve imalat sektöründe) tehdit ederken, diğer yandan yükselen USD/TRY paritesi ve CDS primleri yabancı yatırımcı iştahını frenlemektedir. Brent petrolün 105 dolar üzerinde kalıcı olması, BİST 100 çarpanlarını tarihsel ortalamaların altına çekebilir.
Mevcut tabloda, savunma sanayii ve yenilenebilir enerji gibi stratejik sektörlerin göreceli direnç göstermesini bekliyoruz. Ancak genel endeks bazında 12.792 seviyesinden gelen satışların 12.600 desteğine kadar sarkması rasyonel bir piyasa tepkisi olacaktır. Yatırımcıların bu dönemde operasyonel borçluluğu düşük ve nakit akışı güçlü şirketlere odaklanması, jeopolitik türbülanstan korunma adına kritik önem arz etmektedir.
ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Jeopolitik kırılganlık ve enerji maliyeti ekseninde borsa projeksiyonuŞeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
