Bilanço beklentisi nasıl okunur, TAV'da kâr 7 tahminin hepsini aştı

Endeks24 hesaplamasına göre üçüncü çeyrek raporunu 23 Ekim'e kadar açıklayan ve en az üç tahmini bulunan dört şirketin dördünde de kâr, tahminlerin medyanını geçti. TAV Havalimanları, Ereğli Demir Çelik, Aksigorta ve Ebebek'te açıklanan rakam medyanın yüzde 0,9 ile yüzde 24,2 üstünde.

Bilanço döneminde haberlerde "beklentinin üstünde" ya da "beklentinin altında" ifadesi sık geçiyor. Bu ifadenin ne anlama geldiğini anlamak için beklentinin nasıl kurulduğuna bakmak gerekiyor. Raporlar geldikçe güncellenen tahmin ve kâr tablosu 2026 üçüncü çeyrek bilanço beklentileri sayfasında yer alıyor.

Bilanço beklentisi kimin tahmini?

Bilanço beklentisi, aracı kurumların bir şirketin bir çeyrekte açıklayacağı satış, FAVÖK (faiz, amortisman ve vergi öncesi kâr) ve net kâr için yaptığı tahminlerden oluşur. Tahminler kurumların görüşüdür, şirketin kendi açıklaması değildir. Endeks24 sayfasında yalnız en az üç kurumun tahmin verdiği şirketler yer alıyor ve kurum adı yazılmıyor.

Ortalama yerine medyan

Medyan (sıralamada ortadaki değer), tahminler küçükten büyüğe dizildiğinde ortada kalan rakamdır. Tek bir uç tahmin ortalamayı kaydırabilir, medyanı daha az etkiler.

Arçelik (ARCLK) için 11 kurumun tahmini 1,04 milyar ile 6,91 milyar lira zarar arasında. On tahmin 5,02 milyar ile 6,91 milyar lira arasında toplanıyor, biri 1,04 milyar lirada kalıyor. Bu tek tahmin ortalamayı 5,27 milyar liraya çekiyor, medyan 5,52 milyar lira zarar olarak kalıyor.

Aralık, tahminlerin ne kadar ayrıştığını gösterir

En düşük ve en yüksek tahmin arasındaki fark, kurumların şirket hakkında ne kadar farklı düşündüğünü gösterir. Yapı Kredi'de (YKBNK) 12 tahminin hepsi 10,44 milyar ile 10,61 milyar lira arasında. Turkcell'de (TCELL) 12 tahmin 4,75 milyar ile 6,04 milyar lira arasında dağılıyor.

Aralık dar olduğunda kurumların görüşü birbirine yakındır, geniş olduğunda ayrışmıştır.

Tahmin üç aylık, rapor dokuz aylık

Tahminler tek bir çeyreği, yani temmuz, ağustos ve eylülü kapsar. Şirketlerin KAP'a gönderdiği rapor ise 1 Ocak-30 Eylül dönemini kapsayan dokuz aylık rapordur; tabloda üç aylık sütun ayrıca yer alır. TAV Havalimanları'nın KAP'taki finansal raporunda dokuz aylık kâr 9,62 milyar, üçüncü çeyrek kârı 9,09 milyar lira. Tahminle karşılaştırılacak rakam üç aylık olandır.

Karşılaştırmada ana ortaklığa düşen kâr kullanılır. Bu rakam, şirketin bağlı ortaklıklarındaki öteki ortakların payı düşüldükten sonra kalan kârdır.

Ebebek'in geçen yılki kârı yeni raporda yüzde 30 büyüdü

Enflasyon muhasebesi uygulayan şirketler, raporlarındaki geçmiş dönem rakamlarını raporun tarihindeki alım gücüne getirir. Ebebek (EBEBK) 2025 üçüncü çeyrek kârını geçen yıl 112,8 milyon lira olarak açıklamıştı. Şirketin 2026 dokuz aylık raporunda aynı çeyrek 146,4 milyon lira olarak yer alıyor.

Ebebek bu yıl üçüncü çeyrekte 314,8 milyon lira kâr açıkladı. Rapordaki yeniden ifade edilmiş rakama göre artış yüzde 115. Geçen yıl açıklanan rakamla hesaplansaydı artış yüzde 179 görünecekti. Bu yüzden yıllık değişim, yeni raporun kendi karşılaştırma sütunuyla hesaplanmalı.

Fonksiyonel para birimi döviz olan şirketlerde, örneğin TAV Havalimanları, Ereğli Demir Çelik, Türk Hava Yolları ve Pegasus'ta enflasyon muhasebesi uygulanmıyor. Bankalarda da uygulanmıyor. Bu şirketlerde tahmin ile açıklanan rakam aynı esasla karşılaştırılabiliyor.

İlk dört rapor tahminlerin üstünde geldi

TAV Havalimanları'nda açıklanan 9,09 milyar lira, yedi tahminin hepsinden yüksek ve medyanın yüzde 24,2 üstünde. Ereğli Demir Çelik'te 2,21 milyar liralık kâr, on tahminin dokuzundan yüksek. Aksigorta (AKGRT) 875 milyon lira kâr açıkladı, dört tahminin en yükseği 833 milyon liraydı. Ebebek'te üç tahmin 272 milyon ile 314 milyon lira arasındaydı, açıklanan rakam 314,8 milyon lira.

Açıklanan rakam ile tahmin arasındaki fark tek başına iyi ya da kötü anlamına gelmez. Kur farkı, vergi geliri ya da tek seferlik kalemler kârı tahminden uzaklaştırabilir. Kârın hangi kalemden geldiği raporun gelir tablosunda ve dipnotlarında görülür.