Avrupa Birliği, Rusya Merkez Bankası’nın Avrupa’da tuttuğu yaklaşık 210 milyar euroluk devlet varlığını süresiz olarak dondurma konusunda anlaşmaya vardı. Karar, Ukrayna’nın savunma ve bütçe ihtiyaçlarına yönelik finansman sürecinin nasıl şekilleneceğinin takip edileceği yeni bir aşamaya işaret ediyor.
Altı aylık uzatma mekanizması kaldırıldı
AB ülkeleri, 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından dondurulan varlıklar için her altı ayda bir uzatma oylaması yapılması uygulamasını sonlandırdı. Böylece varlıkların, gerekli görüldüğü sürece hareketsiz tutulması kararlaştırıldı.
Bu adım, Moskova ile diğer üyelere kıyasla daha yakın ilişkileri bulunan Macaristan ve Slovakya gibi ülkelerin ileride uzatma kararını veto etmesi ihtimalini ortadan kaldırmayı amaçlıyor.
Ukrayna’ya planlanan kredi mekanizması
Süresiz dondurma kararı, Belçika’yı, dondurulmuş Rus varlıklarından elde edilecek gelirler temel alınarak Ukrayna’ya 2026 ve 2027 yıllarında askeri ve sivil bütçe ihtiyaçları için 165 milyar euroya kadar kredi verilmesini öngören AB planına destek vermeye ikna etmeyi hedefliyor.
Plan kapsamında Ukrayna, bu krediyi ancak Rusya’nın savaş tazminatı ödemesi durumunda geri ödeyecek. Bu yapı, krediyi fiilen gelecekteki tazminatlara dayalı bir finansman aracı haline getiriyor.
Avrupa Konseyi 18 Aralık’ta toplanacak
AB liderleri, 18 Aralık’ta yapılacak Avrupa Konseyi toplantısında kredi mekanizmasının ayrıntılarını ele alacak. Görüşmelerde, olası bir Rusya davasının başarıya ulaşması halinde Belçika’nın tek başına mali yük üstlenmemesi için tüm üye ülkelerin vereceği garantiler de değerlendirilecek.
Almanya’nın, savaş tazminatı kredisine alternatif görmediği ve 50 milyar euro tutarında garanti vermeye hazır olduğu diplomatik kaynaklarca ifade ediliyor.
Rusya Merkez Bankası’ndan dava açıklaması
Rusya Merkez Bankası, AB’nin dondurulmuş varlıkları kullanma planlarının yasa dışı olduğunu savunarak çıkarlarını korumak için tüm yasal yolları kullanacağını açıkladı. Banka, Avrupa’da dondurulmuş Rus varlıklarının 185 milyar euroluk bölümünü elinde bulunduran Brüksel merkezli EUROCLEAR aleyhine Moskova’da dava açtığını da duyurdu.
AB Ekonomi Komiseri Valdis Dombrovskis, bu açıklamaların karar sürecini etkilemeyeceğini belirtti.
Üyelik tartışmaları sürüyor
Financial Times’ın haberine göre, ABD arabuluculuğunda yürütülen savaşın sona erdirilmesine yönelik görüşmelerde Ukrayna’nın 1 Ocak 2027’ye kadar AB’ye katılımı da gündeme geldi. Ancak Avrupalı diplomatlar, bu tarihin son derece iddialı olduğu ve üye ülkeler arasında net bir mutabakat bulunmadığı görüşünde.
