ABD Başkanı Donald Trump, vergiden muaf dizele erişimi genişleten başkanlık kararnamesini imzaladı. "Dizel Yakıtta Acil Vergi Rahatlaması" başlıklı kararname, normalde yalnızca tarım makineleri ve karayolu dışı araçlarda kullanılabilen boyalı dizelin 5 Ekim ile 31 Aralık 2026 arasında karayolunda da kullanılmasının önünü açıyor.
Trump kararnameyi pazartesi günü Nebraska'da düzenlediği mitingde sahnede imzaladı. Muafiyete ilişkin olarak "Umarım buna uzun süre ihtiyacımız olmaz" dedi.
Kararname ne getiriyor
Beyaz Saray'ın yayımladığı metne göre Hazine Bakanı, beş gün içinde yasal koşulların oluşup oluşmadığını belirleyecek. Koşullar sağlanırsa, boyalı dizelin karayolunda kullanımı nedeniyle 5 Ekim ile 31 Aralık arasında doğacak federal özel tüketim vergisinin ödenmesi ertelenecek. Erteleme için faiz ya da ceza uygulanmayacak.
Hazine Bakanı aynı süre içinde Gelir İdaresi'ne (IRS) talimat vererek, bu dönemde boyalı dizelin karayolunda kullanılması ya da bu amaçla satılması halinde ceza kesilmeyeceğinin duyurulmasını sağlayacak. Ertelenen verginin hangi tarihte ödeneceği Hazine'nin çıkaracağı uygulama rehberinde belirlenecek.
Kararname ertelemeyle sınırlı kalmıyor. Metin, Hazine Bakanı'nı ertelenen vergilerin ödenmesi yükümlülüğünü tümüyle kaldırmanın yollarını, yasa değişikliği dahil, araştırmakla görevlendiriyor.
Tarım ve Ulaştırma bakanlıklarına görev
Tarım Bakanı, talebin yüksek olduğu bölgelerde çiftçilerin boyalı dizele erişimini güvenceye almak için tarım kooperatifleri ve kırsal yakıt dağıtıcılarıyla eşgüdüm sağlayacak. Ulaştırma Bakanı ise eyalet yönetimleri, sektör temsilcileri ve işçi örgütleriyle temas kuracak; karayolu güvenliğine ilişkin denetimler sürecek. Eyaletlerin de benzer adımlar atması teşvik edilecek.
Kararnamenin gerekçesinde, küresel dizel arzındaki kısıtın fiyatları yükselttiği, çiftçilerin ve kamyoncuların bundan özellikle ağır biçimde etkilendiği belirtiliyor.
Dizel fiyatı geçen ay rekor kırmıştı
ABD'de dizelin pompa fiyatı geçen ay galon başına yaklaşık 6,50 dolarla rekor düzeye çıkmıştı. Fiyatlar, İran'a yönelik savaş ile Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında Orta Doğu ve Rusya'daki rafinerilere düzenlenen saldırıların ardından yükseldi. Yüksek akaryakıt fiyatları, Kongre'deki çoğunluğun belirleneceği 3 Kasım ara seçimleri öncesinde yönetim için siyasi risk oluşturuyor.
G7 ülkeleri geçen hafta acil durum stoklarından 100 milyon varil dizel ve ham petrolü piyasaya verme kararı almıştı. Trump da iki hafta boyunca gündemde tuttuğu dizel ihracatı yasağını uygulamayacaklarını açıklamıştı. Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, 100 milyon varilin yetmemesi halinde ek stokların hazır olduğunu söylemişti.
