ABD Yüksek Mahkemesi, yeni yargı döneminin ilk gününde petrol şirketlerinin iklim değişikliğinin yol açtığı zararlardan sorumlu tutulup tutulamayacağını ele aldı. Yargıçlar, ExxonMobil ile Suncor Energy'nin, Colorado'nun Boulder kenti ve ilçesinin açtığı davanın durdurulması yönündeki başvurusunu dinledi.
Mahkemenin takvimine göre 25-170 sayılı dosyanın duruşması 5 Ekim'de yapıldı. Dava, Colorado Yüksek Mahkemesi'nin Boulder yönetimlerinin eyalet hukukuna dayanan tazminat talebinin görülmesine izin vermesi üzerine Washington'a taşındı.
Şirketler: Yetki federal hükümette
Boulder yönetimleri, iki şirketi iklim değişikliğini hızlandırmakla ve fosil yakıtların riskleri konusunda kamuoyunu yanıltmakla suçluyor. Orman yangınları, kuraklık ve sellerle bağlantılı altyapı onarımı, acil durum yönetimi ve halk sağlığı harcamalarının şirketlerce karşılanmasını istiyor. Talep edilen tazminatın tutarı belirtilmiyor.
Başkan Donald Trump yönetiminin de desteklediği şirketler ise hava kirliliğini düzenleme yetkisinin federal hükümette olduğunu, bu nedenle eyalet hukukuna dayalı taleplerin ileri sürülemeyeceğini savunuyor.
Yargıçların soruları iki tarafı da zorladı
Duruşmada yargıçların soruları iki yönlü bir kaygıyı yansıttı. Bir yanda eyaletlerin iklimle ilgili dava açma yetkisinin gereğinden fazla daraltılması, öte yanda ülke genelindeki yerel yönetimlerin aynı şirketlere peş peşe dava açmasının yaratacağı karmaşa gündeme geldi.
Mahkeme Başkanı John Roberts, şirketlerin ve hükümetin avukatlarına benzer durumlarda eyalet mahkemelerine izin verilirken bu davanın neden farklı olduğunu sordu. Boulder'ın avukatına ise talebin kabulü halinde her eyaletteki belediyelerin benzer davalar açmasının sahada nasıl işleyeceğini yöneltti.
Onlarca davanın kaderi bu karara bağlı
Şirketlerin mahkemeye sunduğu bilgiye göre 60'a yakın eyalet ve yerel yönetim, fosil yakıt şirketlerinden milyarlarca dolar tazminat isteyen onlarca benzer dava açtı. Yüksek Mahkeme'nin şirketler lehine karar vermesi, bu davaların birçoğunun düşmesine yol açabilir.
Dosyaya dokuz yerine sekiz yargıç bakıyor. Muhafazakâr yargıç Samuel Alito davadan çekildi. Oyların dörde dört bölünmesi halinde Colorado mahkemesinin Boulder lehine verdiği karar geçerli kalacak.
Kararın haziran sonuna kadar açıklanması bekleniyor.
Yasal Uyarı : Bu içerik yatırım tavsiyesi değildir.
