ABD ile İran arasındaki gerilim, 7 Nisan’da yürürlüğe giren bir aylık ateşkesin ardından yeniden yükseldi. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda üç Amerikan destroyerine saldırdığını açıklarken, ABD donanmasının “çok başarılı şekilde” bölgeden geçtiğini söyledi. Trump, çatışmalara rağmen ateşkesin sürdüğünü belirterek tansiyonu sınırlı göstermeye çalıştı.
İran’ın Hatam el-Anbiya Merkez Karargahı ise ABD’nin İran’a ait bir petrol tankeri ile başka bir gemiyi hedef aldığını ve Keşm Adası çevresinde hava saldırıları düzenlediğini ileri sürdü. İran ordusu, buna karşılık olarak Hürmüz Boğazı’nın doğusundaki ABD askeri unsurlarını hedef aldığını açıkladı. ABD Merkez Komutanlığı ise İran saldırılarının herhangi bir Amerikan varlığına zarar vermediğini duyurdu.
Çatışmaların yeniden yoğunlaşması, Washington ile Tahran arasında devam eden diplomatik temasların geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı. Reuters’a göre ABD yönetimi, çatışmayı resmi olarak sona erdirecek bir taslak öneriyi İran’a iletti ancak Tahran henüz nihai kararını vermedi. Trump, İran’ın nükleer silah edinmemesi yönündeki şartın kabul edildiğini savunurken, anlaşmanın ne zaman sonuçlanacağı konusunda net bir tarih vermedi.
İran’ın son dönemde BAE dahil Körfez ülkelerindeki hedeflere yönelik saldırıları, bölgesel enerji altyapısına ilişkin risk algısını yeniden yükseltti. Bölgedeki bazı rafinerilerin insansız hava aracı saldırıları veya güvenlik gerekçesiyle üretimi durdurduğu belirtilirken, günlük 2,3 milyon varili aşan kapasitenin geçici olarak devre dışı kaldığı bildirildi.
Petrol piyasası yeniden alarm verdi
Hürmüz Boğazı’nda yaşanan son çatışmalar, küresel enerji piyasalarında sert fiyat hareketlerini beraberinde getirdi. Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazdaki güvenlik riski nedeniyle Brent petrol fiyatı Asya işlemlerinde yeniden 100 dolar seviyesinin üzerine çıktı.
Artan enerji maliyetleri, özellikle ABD’de akaryakıt fiyatlarını yukarı taşırken, küresel hisse piyasalarında da güvenli liman arayışı gözlemlendi. Analistler, mevcut fiyatlamanın çatışmaların sınırlı kalacağı beklentisine dayandığını ancak Hürmüz’de uzun süreli bir aksamanın enerji enflasyonunu yeniden hızlandırabileceğini değerlendiriyor.
