Zayıf dolar, dolar/TL ve gram altını nasıl etkiler?

Küresel dolar endeksindeki düşüş, Türkiye'de döviz veya altın alan kişinin ekranına birebir aynı yönde yansımıyor. Dolar endeksi 16 Temmuz saat 08.08 TSİ'de 100,50 ile son bir ayın en düşük bölgesine yakın kalırken, gram altın saat 08.02 TSİ'de yaklaşık 6.097,91 liradan fiyatlandı. Aynı zaman aralığındaki gram ve ons kotasyonlarının ima ettiği dolar/TL katsayısı yaklaşık 47,05 düzeyindeydi. Bu ayrışma, dolar/TL'de Fed kadar Türkiye'ye özgü faiz, enflasyon ve risk koşullarının, gram altında ise hem kurun hem ons altının birlikte çalıştığını gösteriyor.

ABD'de enflasyon verilerinin soğuması, Fed'in yakın vadede faiz artırmak için acele etmeyebileceği beklentisini güçlendirdi. Reuters'ın aktardığı piyasa hareketinde dolar endeksi önceki iki seansta geriledi. Buna karşın döviz ve altın piyasalarındaki fiyatlama, Türkiye'de yalnızca küresel doların yönüyle açıklanamıyor.

Zayıf küresel dolar dolar/TL'yi neden düşürmeyebilir?

Dolar endeksi, ABD para biriminin euro, yen ve sterlin gibi büyük para birimleri karşısındaki performansını ölçer. Endeksin gerilemesi, doların bu sepete karşı zayıfladığını gösterir. Türk lirası ise endeks sepetinde yer almadığı için aynı hareketin dolar/TL'ye birebir taşınması gerekmez. Türkiye'nin enflasyon görünümü, TL faizlerinin reel getirisi, döviz talebi, rezerv gelişmeleri ve ülke risk primi yerel kurun yönünde daha baskın hale gelebilir.

Bu nedenle DXY gerilerken dolar/TL yatay kalabilir, hatta TL'ye özgü riskler ağır basarsa yükselebilir. Tersi de mümkündür: Küresel dolar güçlenirken sıkı yerel finansal koşullar veya artan yabancı sermaye girişi dolar/TL'deki yükselişi sınırlayabilir. Yatırımcı açısından temel hata, dolar endeksini dolar/TL'nin tek belirleyicisi gibi okumaktır.

Gram altında iki çarpan aynı anda çalışıyor

Gram altının teorik fiyatı, ons altın ile dolar/TL'nin çarpılıp bir onsun gram karşılığı olan 31,1035'e bölünmesiyle hesaplanır. Bu nedenle küresel doların zayıflaması gram altını doğrudan düşürmez. Ons altın gerilerken dolar/TL sabit kalırsa gram fiyatı aşağı gelir. Ons yatayken dolar/TL yükselirse gram altın artabilir. İki değişken ters yönlerde ve benzer büyüklükte hareket ettiğinde ise gram fiyatı sınırlı değişebilir.

Saat 08.08 TSİ'de ons altın yaklaşık 4.031,19 dolardı. Saat 08.02 TSİ'deki 6.097,91 liralık gram kotasyonu ile birlikte okunduğunda hesaplanan kur katsayısı yaklaşık 47,05 oldu. Böylece gram altındaki günlük yüzde 0,73'lük düşüşün ana baskısı, yerel kurdaki belirgin bir gerilemeden çok ons altının aynı sabah yüzde 0,72 civarında değer kaybetmesinden geldi.

Petrol ve Fed dengesi tabloyu değiştirebilir

Zayıf ABD enflasyonu doları baskılasa da Orta Doğu geriliminin petrolü yüksek tutması bu görünümü tersine çevirebilecek başlıca risk. Enerji maliyetlerinin yeniden yükselmesi ABD enflasyonunu beslerse Fed'in sıkı duruşunu daha uzun koruyacağı beklentisi dolara destek verebilir. Aynı gelişme, faiz getirisi olmayan ons altını baskılarken güvenli liman talebini artırabileceği için altın cephesinde çift yönlü etki yaratır.

Türkiye açısından petrol şokunun ayrı bir kanalı bulunuyor. Yüksek enerji faturası cari denge ve enflasyon görünümünü zorlayarak TL üzerinde baskı oluşturabilir. Böyle bir senaryoda dolar endeksi zayıf kalsa bile dolar/TL dirençli kalabilir. Ons altındaki düşüşün gram altına yansıması da kurdaki yükselişle sınırlanabilir. Bu nedenle dolar/TL ve gram altın değerlendirilirken DXY, ons altın, petrol, Fed beklentileri ve Türkiye'nin yerel risk göstergeleri birlikte izlenmeli.

Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.