ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump'ın Federal Rezerv Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook'u görevden alma girişimini şimdilik engelledi. Pazartesi günü 5'e 4 oyla alınan kararla mahkeme, merkez bankasının 1913'teki kuruluşundan bu yana hiçbir başkanın denemediği bir hamleyi durdurdu. Cook görevde kalıyor. Karar, bir başkanın Fed yöneticisini ancak yasanın öngördüğü usul güvenceleriyle ve haklı bir nedene dayanarak görevden alabileceğini teyit etti.
Trump, geçen yıl ağustos ayında Cook'u görevden almak istediğinde gerekçe olarak kanıtlanmamış mortgage dolandırıcılığı iddialarını göstermişti. 2022'de eski Başkan Joe Biden tarafından atanan ve Fed Yönetim Kurulu'nda görev yapan ilk siyahi kadın olan Cook, suçlamaları reddetti ve bunların para politikası anlaşmazlıkları yüzünden uydurulmuş bir bahane olduğunu savundu. Cook'un görev süresi 2038'e kadar sürüyordu.
Mahkeme neye dayandı
Çoğunluk görüşünü kaleme alan Başyargıç John Roberts'a, muhafazakar yargıçlardan Brett Kavanaugh ile mahkemenin üç liberal yargıcı katıldı. Diğer dört muhafazakar yargıç Clarence Thomas, Samuel Alito, Neil Gorsuch ve Amy Coney Barrett karara şerh düştü. Roberts, Fed yöneticilerinin başkanın keyfine göre değil, 14 yıllık kademeli sürelerle görev yaptığını ve yalnızca haklı nedene dayanılarak görevden alınabileceğini vurguladı. Karara göre Trump, Cook'a yasada tanınan usul güvencelerini sağlamadı.
Mahkeme ise aynı gün ikinci bir kararla başkanın elini güçlendirdi. Pazartesi açıklanan iki karar, yargının çizdiği sınırı özetliyor.
Aynı gün ikinci karar, ters yön
Mahkeme, Trump'ın Demokrat Federal Ticaret Komisyonu üyesi Rebecca Slaughter'ı görevden almasını 6'ya 3 oyla destekledi. Bu kararla, bağımsız kurum yöneticilerinin keyfi görevden almaya karşı korunmasını öngören 1935 tarihli Humphrey's Executor içtihadı bozuldu. Yani yargı Fed'i ayrı bir yere koydu: merkez bankası korundu, ancak başkanın diğer bağımsız kurumların liderlerini görevden alma yetkisi genişledi.
Siyasi baskılara boyun eğmeyi reddettiğim için uydurulmuş bir bahaneyle görevden alınmak istendim.
Lisa Cook, Fed Yönetim Kurulu ÜyesiSürecin bundan sonrası
Trump karara sosyal medyadan tepki gösterdi ve Cook'un kurulda yer almaya uygunluğu konusunda derhal adım atacağını duyurdu. Mahkeme ise davanın esasına hükmetmediğini, dosyanın alt mahkemelere geri döneceğini belirtti. Roberts kararında, Cook'un ağır ihmal işleyip işlemediğinin hâlâ açık bir soru olduğunu ve Cook'un kendisine yöneltilen suçlamalara yanıt verebilmesi gerektiğini yazdı.
Yatırımcı için ne anlama geliyor
Piyasa açısından kararın ağırlığı, Fed'in faiz kararlarını siyasi baskıdan uzak alma kapasitesini koruması. Bağımsız bir merkez bankası, yatırımcılar için para politikasında öngörülebilirlik demek. Piyasa beklentisine göre asıl mesele, Trump'ın faiz indirimi yönündeki baskısının kurumsal bir dirençle karşılaşmaya devam edip etmeyeceği. Karar bu dengeyi şimdilik Fed lehine korudu, ancak hukuki sürecin esas aşaması henüz kapanmadı.
Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında, bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için Analiz ve Araştırma Kurulu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
