Ekonomi yönetiminin enflasyonla mücadele kapsamında sürdürdüğü sıkı para politikası, üretici cephesinde finansman krizine dönüşmeye başladı. Üretimini kredi ile sürdürmek zorunda kalan sanayiciler, yüksek maliyetler nedeniyle yeni kredi kullanmaktan kaçınıyor. Bu durum, özellikle ihracat odaklı sektörlerde "üretim kaybı" ve "pazar kaybı" riskini beraberinde getiriyor. İhracatı Geliştirme A.Ş. (İGE) tarafından sunulan 90 milyar liralık kredi limitinin yalnızca 60 milyar liralık bölümüne talep gelmesi, reel sektörün "kâr edemediği krediyi kullanmama" eğilimini net şekilde ortaya koyuyor.
Yeşil dönüşüm ve dijital yatırımlar beklemede
Yabancı pazarlarda rekabetçiliği korumak için hayati önem taşıyan yeşil ve dijital dönüşüm yatırımları da yüksek faiz engeline takıldı. Bu alanlar için sağlanan özel kredi desteklerinde dahi limit kullanım oranı yüzde 5 seviyelerinde kaldı. Sanayiciler, mevcut faiz oranlarıyla yatırım yapmanın verimliliği artırmak yerine işletmeyi daha büyük bir finansal dar boğaza sürüklediğini belirtiyor.
Kredi takip oranlarında korkutan artış
BDDK’nın güncel verilerine göre, bankacılık sektöründe takipteki alacakların hacmi 700 milyar liraya (688,3 Milyar TL) yaklaştı. Son bir yılda takipteki kredilerde yaşanan artış oranı yüzde 100’e ulaşırken, bu rakamın yaklaşık 300 milyar lirasını tüketici ve kredi kartı borçları oluşturuyor. Ticari tarafta ise takibe düşen kredilerdeki artış, verimsiz üretim uygulamaları ve tasarruf eksiğiyle birleşerek ekosistemi tehdit ediyor.
İhracatçının zor kararı: Kar mı yoksa pazar mı?
İhracatçılar, yüksek maliyetli kredilerle üretime devam edip dış pazardaki yerlerini korumak ile düşük kârlılık nedeniyle üretimden çekilmek arasında sıkışmış durumda. Özellikle siparişlerin aksamaması için gereken finansmanın maliyeti, operasyonel kâr marjlarını aşarken; üreticilerin finansal rasyonalite gereği üretimden uzaklaşması, orta vadede arz eksiği yaşanması riskini kuvvetlendiriyor.
