Yabancıya konut satışında vatandaşlık talebi mercek altında

İstanbul merkezli 13 ilde düzenlenen operasyonda, gerçekte döviz girişi sağlanmayan gayrimenkul satışlarıyla 1.070 yabancıya Türk vatandaşlığı aldırıldığı belirlendi. Gözaltına alınan 74 şüpheliden 26'sı tutuklandı, 48'i adli kontrolle serbest bırakıldı. Operasyon, yabancıya konut satışının TÜİK verilerine göre Ocak-Ağustos 2026'da yüzde 6,3 gerilediği bir sırada geldi.

Soruşturmayı İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Göçmen Kaçakçılığıyla Mücadele Şube Müdürlüğü yürüttü. Mülk edinme yoluyla vatandaşlık kazanan yabancılara yapılan bazı satışların gerçeği yansıtmadığı bilgisi üzerine Tapu ve Kadastro Bölge Müdürlüğü kayıtları, bilirkişi raporları ve MASAK analizleri birlikte incelendi.

Açıklamaya göre vatandaşlık için gereken döviz girişi gerçekte gerçekleşmedi. Alım satımlar aracı şirketlerin ya da satıcıların kendi mali kaynaklarıyla yapıldı, gerçeğe aykırı yüksek bedelli ekspertiz raporlarıyla 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'na aykırı işlemler tesis edildi. Gerçeği yansıtmadığı belirlenen işlemlerin toplamı 72 milyon 250 bin dolar; açıklamada aynı tutar şüphelilerin haksız kazancı olarak da geçiyor, kişi ya da işlem bazında dağılım verilmedi.

88 şüpheliye yakalama kararı, 30 şirkete kayyım

88 şüpheli hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme ve üye olma, göçmen kaçakçılığı, kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık ve belgede sahtecilik suçlarından yakalama kararı çıkarıldı. 78 ev adresi ve şirkette yapılan aramalarda dijital materyallerin yanı sıra 2.011 taşınmaz, Bağcılar'daki bir otel, 86 motorlu araç, 2 yat, 42 banka hesabı ve 30 anonim şirkete el konuldu. Şirketlere kayyım atandı, usulsüz kazanılan vatandaşlıkların iptali için idari süreç başlatıldı.

İki ayda ikinci sahte ekspertiz operasyonu

Aynı yöntem ağustos başında da gündeme gelmişti. Adalet Bakanı Akın Gürlek'in 4 Ağustos 2026'da duyurduğu İstanbul merkezli 16 ildeki operasyonda, düşük bedelli taşınmazların sahte ekspertiz raporlarıyla yüksek değerli gösterildiği ve 687 kişinin bu yolla vatandaşlık kazandığı açıklanmıştı. İki açıklamanın aynı soruşturmaya ait olup olmadığı belirtilmedi.

Endeks24'ün iki açıklamayı yan yana koyan kıyasına göre son operasyonda tespit edilen usulsüz vatandaşlık sayısı ağustostakinin yaklaşık 1,6 katı, el konulan taşınmaz sayısı ise yaklaşık 1,9 katı. İki operasyonda açıklanan usulsüz vatandaşlık toplamı 1.757 kişiye ulaşıyor.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, 29 Mayıs 2026'da 2018'den bu yana 174.567 kişinin yatırım yoluyla vatandaşlık kazandığını açıkladı. İki operasyondaki 1.757 kişi bu toplamın yaklaşık yüzde 1'ine karşılık geliyor. Resmi verilere göre incelemeler sonucunda 1.150 yatırımcının yatırım uygunluk belgesi iptal edildi, aile fertleriyle birlikte 5.391 kişinin vatandaşlık kararı geri alındı.

Yabancıya konut satışı sekiz ayda yüzde 6,3 geride

Yabancılara Ağustos 2026'da 1.938 konut satıldı. TÜİK'in Ağustos 2026 konut satış bülteni satışların bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 0,1 arttığını, toplam konut satışları içindeki payın yüzde 1,5'te kaldığını gösteriyor. Ocak-Ağustos döneminde yabancıya satış yüzde 6,3 azalarak 13.141'e geriledi. Temmuzda 2.120 olan aylık satış, ağustosta yaklaşık yüzde 8,6 düştü.

Ağustosta en çok konut alan yabancılar 343 satışla Rusya Federasyonu, 147 ile Ukrayna ve 140 ile İran vatandaşları oldu. Konut yoluyla vatandaşlıkta yürürlükteki koşul, en az 400 bin dolarlık gayrimenkul alımı, 3 yıl satmama taahhüdünün tapuya işlenmesi ve uygunluk belgesi.

TÜİK serisi Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kayıtlarına dayandığı için tapuda satış olarak tescil edilen işlemler, konut niteliğindeyse resmi satış istatistiğinde de yer alıyor. Soruşturma açıklamasında işlemlerin hangi yıllara yayıldığı ve kaçının konut olduğu belirtilmediğinden bu satışların seriye etkisi hesaplanamıyor.