Vergi ihbarlarının değerlendirilmesinde yapay zeka destekli yeni bir sisteme geçilecek. 2027-2029 Orta Vadeli Programı'nda, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede kullanılan ihbarların yapay zeka ve bilişsel karar üretimiyle işlenmesini sağlayacak İhbar İşleme Sistemi'nin (VDK-İHS) hayata geçirilmesi öngörüldü.
Resmî Gazete'de yayımlanan 2027-2029 Orta Vadeli Programı, kayıt dışılıkla mücadelede yapay zeka ve büyük veri destekli risk analizlerinin artırılmasını, sektörel ve finansal risk çalışmalarının geliştirilmesini ve üçüncü taraf idari verilerin denetimlerde kullanılmasını öngörüyor. Programda VDK-DUYU ve VDK-RAS çalışmalarının da sürdürüleceği belirtiliyor.
VDK-İHS ihbarları metinden karar desteğine taşıyacak
Vergi Denetim Kurulu'nun VDK-İHS proje sayfasına göre sistem, farklı kanallardan gelen ihbarları toplayacak; taranmış belge ve metinleri optik karakter tanıma ile okunabilir hale getirecek, doğal dil işleme teknikleriyle analiz edecek ve sonuçları geçmiş ihbarlar ile komisyon kararlarıyla karşılaştıracak.
Sistemde RAG destekli bir karar öneri mekanizması planlanıyor. Geçmiş ihbar ve komisyon kararlarının vektör veri tabanında tutulması, yeni ihbarların benzer vakalarla eşleştirilmesi ve büyük dil modelinin komisyonlara bağlama uygun, gerekçeli öneriler üretmesi hedefleniyor.
Yıllık ihbar yükü on binin üzerinde
VDK'nın verdiği bilgilere göre 2024 itibarıyla 10.000'in üzerinde ihbar 23 komisyon ve 193 müfettiş tarafından değerlendirildi. Proje, bu iş yükünde ihbar metinlerinin ayrıştırılması, analiz edilmesi ve karar süreçlerine dönüştürülmesini hızlandırmak amacıyla tasarlandı.
VDK sayfasında sistem halen “Proje Evresi” olarak tanımlanıyor. Veri hazırlığının sürdüğü, gerekli donanım ve yazılım tedarikinin ardından geliştirme evresine geçileceği belirtiliyor. OVP ise VDK-İHS'nin 2027-2029 program döneminde hayata geçirileceğini hükme bağlıyor; kesin devreye alma tarihi açıklanmıyor.
Yeni model, vergi ihbarlarını yalnız bir başvuru kaydı olmaktan çıkarıp analiz edilebilir veri ve komisyonlar için karar desteği üreten bir denetim girdisine dönüştürmeyi amaçlıyor.
