Küresel enerji koridorlarını tehdit eden İran-ABD geriliminde Pakistan ve Türkiye, savaşın yayılmasını önlemek adına baş arabulucu olarak sahneye çıktı. Pakistan Ordu Komutanı Asim Munir’in Pazar günü Donald Trump ile yaptığı kritik görüşmenin ardından, Başbakan Muhammed Şehbaz Şerif de Pazartesi günü İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan ile bir araya gelerek Tahran’ın pozisyonunu rasyonalize etti.
Eş zamanlı olarak Türkiye, kısa süreli bir ateşkes sağlamak ve müzakere alanı açmak amacıyla diplomatik trafiği hızlandırdı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Pazartesi günü Pakistanlı mevkidaşı Muhammed İshak Dar ile görüşürken; Trump’ın elçisi Steve Witkoff ile de iletişim kanallarını açık tuttuğu bildirildi.
Trump tehdidini beş günlüğüne askıya aldı
Mekik diplomasisinin ilk somut sonucu, Donald Trump’ın enerji piyasalarını sarsan "İran enerji santrallerini yok etme" tehdidini 5 gün süreyle ertelemesi oldu. Trump, Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda, Tahran ile yapılan "üretken" görüşmelerin ardından saldırı kararını askıya aldığını duyurdu. Bu hamle, petrol fiyatlarında keskin bir düşüşü tetikleyerek piyasalarda geçici bir nefes alanı yarattı.
İslamabad ve Ankara hattında diplomatik trafik
Pakistan, hem Tahran ile olan güçlü bağlarını hem de Trump yönetimiyle olan sıcak ilişkisini kullanarak arabuluculuk çabalarına öncülük ediyor. İslamabad yönetiminin, üst düzey Trump yetkilileri ile İranlı diplomatlar arasında yapılacak olası bir zirve için ev sahipliği teklif ettiği belirtiliyor. Türkiye ise sahadaki istihbarat ve diplomasi tecrübesiyle bu süreci destekleyerek bölgesel bir çatışmanın enerji güvenliği üzerindeki yıkıcı etkilerini minimize etmeyi hedefliyor.
ARABULUCULUK SÜRECİ VE AKTÖRLER
Pakistan’ın Rolü
-
Asim Munir ile Donald Trump arasında doğrudan hat kuruldu.
-
İslamabad, olası bir barış zirvesi için yer önerisinde bulundu.
Türkiye’nin Rolü
-
Hakan Fidan üzerinden Washington ve Tahran ile koordinasyon sağlandı.
-
Kısa süreli ateşkes modelleri üzerinde teknik çalışmalar yürütülüyor.
ANALİZ:
Bölgesel risk değişimini küresel piyasa hassasiyetleriyle rasyonalize eden modellerimiz, tabloda şu stratejik alanları işaret ediyor:
Pakistan ve Türkiye’nin yürüttüğü senkronize diplomasi, küresel enerji arz güvenliği için "jeopolitik bir tampon" işlevi görmektedir. Trump’ın 5 günlük erteleme kararı, arz yönlü risk priminin petrol fiyatlarından geçici olarak çekilmesini sağlamış; ancak sistemik risk noktaları henüz tamamen ortadan kalkmamıştır. Pakistan’ın hem Şii dünyasındaki ağırlığı hem de Körfez ülkeleriyle olan savunma anlaşmaları, onu ABD için "tarafsız hakem" pozisyonuna taşımaktadır. Türkiye’nin ise NATO müttefiki kimliğiyle Witkoff üzerinden yürüttüğü müzakereler, sürecin kurumsal bir zemine oturmasını hedeflemektedir. Mevcut likidite projeksiyonlarımız, bu 5 günlük pencerede gelecek olası bir "somut mutabakat" sinyalinin Brent petrolü 85-88 USD bandına çekebileceğini, aksi senaryoda ise 100 USD seviyesinin hızlıca test edilebileceğini öngörmektedir.
ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Küresel enerji koridorunda Pakistan ve Türkiye tamponuŞeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
