Bulgaristan Bakanlar Kurulu, Shell Exploration and Production (96) B.V.'nin Han Tervel Blok 1-26 ruhsatındaki hak ve yükümlülüklerinin yüzde 33'ünü Turkish Petroleum Overseas Company Limited'e devretmesine izin verdi. Devir tamamlandığında Shell yüzde 42 ile operatör, TPOC yüzde 33, OMV Petrom ise yüzde 25 ortak olacak. Karar yeni bir keşif ya da üretim ilanı değil, TPAO'nun Bulgaristan'ın münhasır ekonomik bölgesindeki derin deniz arama programına doğrudan ortak olarak girmesi anlamına geliyor.
KARADENİZ ENERJİ HAMLESİ
Türkiye, Bulgaristan açıklarında arama ortağı
TPOC'un katılımı, Shell liderliğindeki ruhsatı üç şirketli bir konsorsiyuma dönüştürüyor. Ortaklığın ilk işi rezerv açıklamak değil, 3D sismik veriyi toplamak ve sondaj kararını şekillendirmek.
%33
TPOC'un Han Tervel ruhsatındaki hak ve yükümlülük payı
Karar yeni ortaklığı resmileştiriyor
Bulgar hükümetinin 29 Temmuz 2026 tarihli izni, piyasaya ilk kez açıklanan ani bir ortaklık kurmuyor. OMV Petrom'un Mart duyurusu, Shell'in yüzde 42, TPOC'un yüzde 33 ve OMV Petrom'un yüzde 25 pay alacağı yapıyı daha önce açıklamış, işlemin Bulgaristan hükümetinin onayına bağlı olduğunu belirtmişti. Son karar, önceden imzalanan ortaklık düzeninin TPOC ayağına düzenleyici izin veriyor.
Kararla birlikte Bulgaristan Enerji Bakanı, taraflarla kısmi devir için bir ay içinde ek anlaşma imzalamaya yetkilendirildi. Bu nedenle açıklama, pay devrinin hukuki yolunu açıyor; işlemin tamamlanması için ek sözleşme adımının da sonuçlandırılması gerekiyor.
Ruhsat ortaklık yapısı
SHELL OPERATÖR
Shell
%42
Operatör ve en büyük ruhsat ortağı
TPOC
%33
TPAO'nun yurt dışı proje şirketi
OMV Petrom
%25
Bölgesel derin deniz ortağı
Sözleşme ve izin takvimi iki ayrı tarihi gösteriyor
Bulgaristan Enerji Bakanlığı kayıtlarında Shell ile arama sözleşmesinin 15 Nisan 2025'te imzalandığı görülüyor. Bakanlık, daha sonraki açıklamasında sözleşmenin Aralık 2025'te yürürlüğe girdiğini bildirdi. OMV Petrom'a yüzde 25'lik kısmi devir için hükümet izni 7 Mayıs 2026'da verildi; TPOC'un yüzde 33'lük payı için izin ise 29 Temmuz 2026'da geldi. Böylece imza tarihi, yürürlük tarihi ve ortakların düzenleyici onayları birbirinden ayrılıyor.
15 Nisan 2025
Shell ile arama sözleşmesi imzalandı
Aralık 2025
Ruhsat sözleşmesi yürürlüğe girdi
7 Mayıs 2026
OMV Petrom'un yüzde 25 devrine izin verildi
29 Temmuz 2026
TPOC'un yüzde 33 devrine izin verildi
TPAO için sınır ötesi Karadeniz açılımı
TPOC, TPAO'nun Türkiye dışındaki petrol ve doğal gaz projelerini yürütmek amacıyla 1996'da Jersey'de kurduğu bağlı şirket. Han Tervel ortaklığı, TPAO'nun Türkiye'nin Karadeniz kıyısındaki üretim faaliyetlerinden farklı olarak aynı deniz havzasının Bulgaristan bölümünde ruhsat ortağı konumuna geçmesini sağlıyor. Bu adım, şirketin yurt dışı arama portföyünü genişletme çizgisinin Karadeniz ayağını oluşturuyor.
Üçlü yapı, teknik yetkinlik kadar mali ve jeolojik riskin de paylaşılması açısından önem taşıyor. Shell operatörlüğü sürdürüyor; OMV Petrom, Romanya ve Bulgaristan açıklarındaki uzun süreli deneyimini getiriyor; TPOC ise ruhsat hak ve yükümlülüklerinin üçte birini üstleniyor. Buna karşın yüzde 33 pay, tek başına keşif başarısı veya üretim hakkından gelir garantisi anlamına gelmiyor.
Han Tervel'de ilk eşik sismik veri
Han Tervel yaklaşık 4.032 kilometrekarelik bir alanı kapsıyor ve Han Asparuh bloğunun güneyinde bulunuyor. Beş yıllık ilk ruhsat döneminde öncelik yeni 3D sismik verilerin edinilmesi, işlenmesi ve yorumlanması olacak. Konsorsiyum, ancak bu verilerin ardından arama sondajına geçilip geçilmeyeceğini değerlendirecek.
EN KRİTİK BİLİNMEYEN
Henüz kanıtlanmış rezerv yok
Açıklanan karar ortaklık ve ruhsat yapısıyla ilgili. Ticari keşif, üretim takvimi, yatırımın toplam büyüklüğü ve Türkiye'ye sağlanacak olası arz katkısı henüz bilinmiyor.
NATO yakıt hattı ayrı bir stratejik katman
Bulgaristan hükümeti aynı toplantıda Bulgartransgaz'ın, Yunanistan ve Türkiye bağlantılarını Bulgaristan üzerinden Romanya'ya uzatacak NATO yakıt altyapısı için ön fizibilite çalışması yürütmesini de onayladı. NATO Güvenlik Yatırım Programı üzerinden sağlanacak 10 milyon avro, boru hattının inşaat bütçesi değil; güzergâh, teknik seçenekler ve uygulanabilirlik çalışmasının finansmanı.
DENİZDE ARAMA
%33
TPOC'un Han Tervel ruhsatındaki payı, ticari hidrokarbon arama ortaklığını temsil ediyor.
KARADA ALTYAPI
10 milyon €
NATO destekli ön fizibilite bütçesi, askeri yakıt lojistiği altyapısının hazırlık aşamasına ayrılıyor.
İki karar aynı bölgesel eksene işaret etse de birbirine bağlı projeler değil. Han Tervel, Bulgaristan'ın deniz yetki alanındaki ticari petrol ve doğal gaz araması; NATO hattı ise ittifakın doğu kanadına yönelik askeri yakıt lojistiği projesi. Ortak payda, Türkiye'nin Karadeniz ve Balkanlar çevresindeki enerji ve altyapı ağlarında hem şirket hem de devlet düzeyinde daha görünür hale gelmesi.
Türkiye açısından stratejik kazanım bugün için üretim miktarıyla değil, karar masasında edinilen konumla ölçülüyor. Han Tervel'de sonuç sismik veriye ve olası sondajlara, NATO hattında ise fizibilite sonrasında verilecek yatırım kararlarına bağlı. Bu iki eşik geçilmeden gelişmeleri doğrudan yeni enerji arzı veya kesin ekonomik getiri olarak okumak erken olur.
