Türkiye'de hane halkının birikim alışkanlıkları, paranın ne kadarının bankacılık sistemine girdiği sorusunu yeniden öne çıkardı. ING Türkiye'nin NielsenIQ iş birliğiyle yürüttüğü Türkiye'nin Tasarruf Eğilimleri Araştırması'nın 2026 yılı birinci çeyrek sonuçları, tasarruf sahiplerinin en sık başvurduğu iki aracın yastık altı altın ile döviz ve nakit olduğunu gösterdi. Tablo, birikimin önemli bölümünün kayıtlı yatırım ürünleri yerine fiziki biçimde saklandığına işaret ediyor.
Birikimin büyük bölümü kayıtlı sistemin dışında
Araştırmaya göre Türkiye'de tasarruf sahipliği oranı yüzde 51,3 seviyesinde gerçekleşti; başka bir deyişle her iki kişiden biri birikim yapmayı sürdürüyor. Tasarrufu olanların yüzde 84'ü bunu düzenli olarak yaptığını belirtirken, tasarrufu bulunmayanların yüzde 22'si yakın gelecekte birikime başlamayı planlıyor.
Tasarruf sahipleri ortalama iki farklı araç üzerinden birikim yapıyor. Bu araçlarda ilk sırayı yüzde 44 ile yastık altı altın ve değerli madenler alıyor; onu yüzde 40 ile yastık altı döviz ve lira nakit izliyor. Her iki seçeneğin de fiziki saklamaya dayanması, birikimin kayıtlı finansal ürünlere kıyasla sistem dışında daha yoğun tutulduğunu ortaya koyuyor.
Döviz ve nakit bir çeyrekte 8 puan arttı
Çeyreklik değişimde en dikkat çekici hareket döviz ve nakit tarafında yaşandı. Yastık altı döviz ve lira nakitte birikim yaptığını söyleyenlerin oranı önceki çeyreğe göre 8 puan artarak yüzde 40'a yükseldi. Bu yükseliş, fiziki döviz ve nakde yönelimin hız kazandığına işaret ediyor.
8puanlık çeyreklik artışla yastık altı döviz ve lira nakit, yüzde 40 payla tasarruf araçlarında ikinci sıraya yükseldi.
Birikim nedenleri arasında geleceğe yatırım yapma isteği yüzde 34 ile ilk sırada yer aldı; beklenmedik durumlara karşı güvence oluşturma ihtiyacı yüzde 23 ile onu izledi. Getiri beklentisinde uzun vade öne çıkıyor: tasarruf sahiplerinin yüzde 45'i uzun vadeli, yüzde 42'si orta vadeli, yüzde 13'ü kısa vadeli getiri bekliyor.
Tasarruf bilinci güçlü, çeşitlilik sınırlı
Katılımcıların yüzde 92'si bankacılık hizmetlerinden yararlanıyor; son bir ayda internet veya mobil bankacılık kullananların oranı yüzde 93'e ulaştı. Buna karşın yatırım ürünleri hakkında bilgi sahibi olduğunu söyleyenlerin oranı yüzde 37'de kaldı. Bu oran 25-34 yaş grubunda yüzde 45'e yükseliyor.
Araştırmamız, Türkiye'de tasarruf bilincinin güçlü olduğunu, ancak yatırım araçlarının çeşitlendirilmesi ve finansal okuryazarlığın artırılması gerektiğini gösteriyor.
Sezin Erken · ING TürkiyeAraştırmanın sonuçlarını değerlendiren ING Türkiye Özel Bankacılık ve Yatırım Genel Müdür Yardımcısı Sezin Erken, Z kuşağına özel GNZ yatırım fonu, döviz menüsüne eklenen gümüş ve platin işlemleri ile alarm kurma ve emir bırakma özelliklerinin, kullanıcıların birikimlerini kayıtlı sistem içinde daha etkin yönetmesini desteklediğini aktardı.
