ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba günü Oval Ofis’te Reuters’a verdiği özel röportajda İran’daki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Trump, İranlı muhalif lider Rıza Pehlevi için olumlu ifadeler kullanırken, Pehlevi’nin İran içinde siyasi destek toplayıp toplayamayacağı konusunda belirsizlik vurgusu yaptı. Açıklamalar, İran’daki yönetim karşıtı protestoların sürdüğü ve rejimin geleceğine dair tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemde geldi.
Trump, İran’da dinî yönetime karşı ayaklanmaların bastırılması sırasında binlerce protestocunun hayatını kaybettiğine dair iddialara atıf yaparak, Tahran’daki mevcut yönetimin çökme ihtimali olduğunu söyledi. Buna karşın Pehlevi’ye açık bir destek vermekten kaçındı.
Pehlevi için temkinli değerlendirme
Trump, 1979’da devrilen İran Şahı’nın oğlu Rıza Pehlevi hakkında, “Çok iyi biri gibi görünüyor, ancak kendi ülkesinde nasıl bir performans sergileyeceğini bilmiyorum” ifadelerini kullandı. Pehlevi’nin İran halkı tarafından kabul edilip edilmeyeceğinin net olmadığını belirten Trump, bu konuda henüz karar verilecek bir aşamada olunmadığını dile getirdi.
ABD’de yaşayan 65 yaşındaki Pehlevi, uzun süredir İran’daki protestolara ilişkin açıklamalarıyla öne çıkıyor. Ancak İran muhalefetinin monarşi yanlıları da dahil olmak üzere farklı ideolojik gruplara bölünmüş olması ve Pehlevi’nin ülke içinde örgütlü bir yapısının bulunmaması dikkat çekiyor.
İran’da rejim ihtimali ve genel değerlendirme
Trump, İran’daki hükümetin protestolar nedeniyle düşmesinin mümkün olabileceğini belirtirken, “Herhangi bir rejim başarısız olabilir” ifadesini kullandı. Gelişmelerin nasıl sonuçlanacağının belirsiz olduğunu söyleyen Trump, önümüzdeki dönemin dikkatle izleneceğini vurguladı.
Ukrayna savaşı ve Zelenskiy eleştirisi
Röportajda Ukrayna’daki savaşa da değinen Trump, kampanya döneminde sıkça dile getirdiği “savaşı kısa sürede bitirme” vaadine rağmen müzakerelerde ilerleme sağlanamamasından Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskiy’i sorumlu tuttu. Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in anlaşmaya açık olduğunu savunurken, sürecin tıkanmasının temel nedeninin Zelenskiy olduğunu ifade etti.
Fed ve Cumhuriyetçi eleştiriler
Trump, Adalet Bakanlığı’nın FED Başkanı Jerome Powell hakkında yürüttüğü soruşturmaya yönelik Cumhuriyetçi senatörlerin eleştirilerini reddetti. Merkez bankasının bağımsızlığına ilişkin endişelere rağmen, partisindeki isimlere “sadık olmaları gerektiğini” söyledi. Ayrıca JPMorgan CEO’su Jamie Dimon’ın, FED’e müdahalenin enflasyonu artırabileceği yönündeki değerlendirmelerini de önemsemediğini belirtti.
Venezuela ve Davos mesajları
Trump, Venezuela muhalefet lideri Maria Corina Machado ile Perşembe günü Beyaz Saray’da görüşeceğini açıkladı. Ayrıca önümüzdeki hafta İsviçre’nin Davos kentinde düzenlenecek Dünya Ekonomik Forumu’nda ABD ekonomisinin güçlü performansını vurgulayacağını söyledi. Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, Davos kapsamında Trump’ın İsviçre, Polonya ve Mısır liderleriyle ikili görüşmeler yapacağını belirtti.
