ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da dünyanın en büyük petrol şirketlerinin yöneticileriyle bir araya gelerek Venezuela’ya yönelik enerji stratejisini ele aldı. Görüşmede Trump, ülkenin petrol üretimini genişletmek amacıyla Amerikan şirketlerinden yaklaşık 100 milyar dolarlık yatırım beklendiğini ifade etti ve sürecin merkezine petrolü yerleştirdi. Önümüzdeki dönemde bu temasların somut yatırım taahhütlerine dönüşmesi hedefleniyor.
Trump, ABD güçlerinin 3 Ocak gecesi başkent Caracas’ta Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu ele geçirmesinin ardından Venezuela politikasının önceliğinin enerji olduğunu söyledi. Amerikan şirketlerinin, ülkenin yıllardır ihmal edilen enerji altyapısını yeniden inşa etme fırsatına sahip olacağını belirtti.
Beyaz Saray’daki toplantının kapsamı
Toplantıya Exxon Mobil, ConocoPhillips ve Chevron gibi büyük ABD merkezli petrol şirketlerinin üst düzey yöneticileri katıldı. Trump, Venezuela’da faaliyet gösterecek şirketlerin seçiminde ABD yönetiminin belirleyici olacağını vurguladı. ABD Başkanı, Amerikan rafinerilerinin Venezuela ham petrolünü işlemeye uygun olduğunu hatırlatarak, geçici yönetimle varılan 50 milyon varillik ham petrol tedarik anlaşmasını da övdü.
Trump, bu sevkiyatların süresiz olarak devam etmesini beklediklerini ve bunun ABD’de enerji fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturacağını dile getirdi.
Petrol satışları ve güvenlik vurgusu
ABD yönetimi, ambargo kapsamında Venezuela petrol tankerlerine yönelik denetimlerini sürdürürken, son olarak beşinci el koyma işleminin gerçekleştirildiği açıklandı. Yönetim yetkilileri, petrol gelirlerinin kontrol altında tutulmasının yolsuzluk ve uyuşturucu kaçakçılığının azaltılması açısından gerekli olduğunu savundu.
Trump, Venezuela’ya yatırım yapacak petrol şirketlerinin fiziksel ve mali güvenliğinin ABD tarafından garanti edileceğini söyledi ancak bu güvenceye ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
Şirketlerin temkinli yaklaşımı
Exxon Mobil Üst Yöneticisi Darren Woods, Beyaz Saray’daki toplantıda Venezuela’nın şu aşamada “yatırım yapılamaz” olarak değerlendirildiğini ve geri dönüş için önemli yapısal değişiklikler gerektiğini belirtti. Exxon Mobil ve ConocoPhillips, varlıklarının millileştirilmesinin ardından yaklaşık 20 yıl önce Venezuela’dan çekilmişti.
Chevron Başkan Yardımcısı Mark Nelson ise şirketin Venezuela’daki faaliyetlerine bağlı olduğunu ifade etti. Chevron, hâlen ülkede faaliyet gösteren tek büyük ABD petrol şirketi konumunda bulunuyor.
Üretim kapasitesi ve geçmiş veriler
On yıllardır süren yetersiz yatırım nedeniyle OPEC üyesi Venezuela’da petrol üretimi ciddi ölçüde geriledi. Dünyanın en büyük petrol rezervlerinden birine sahip olan ülke, küresel arzın yalnızca yaklaşık yüzde 1’ini karşılıyor. Venezuela, 1970’lerde günlük 3,5 milyon varile kadar üretim yaparken, mevcut üretim bu seviyenin üçte biri düzeyinde bulunuyor.
Enerji Bakanı Chris Wright, Beyaz Saray’daki görüşmeler öncesinde yaptığı açıklamada, ABD İhracat-İthalat Bankası’nın Venezuela’daki büyük petrol projelerinin finansmanında kullanılmasının gerçek bir olasılık olduğunu söyledi. Bu yaklaşımın, yatırımcıların finansal risklerini azaltabileceği değerlendiriliyor.
Trump, petrol şirketleriyle yapılan temasların temel amacının yatırım taahhütleri almak olduğunu vurguladı ve yatırımların hızlı geri dönüşünün hedeflendiğini belirtti.
