ABD merkezli son istihbarat değerlendirmeleri, İran’ın küresel petrol ticaretinin beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı yakın zamanda serbest bırakma niyetinde olmadığını ortaya koydu. Üç farklı kaynağa dayandırılan raporlar, Tahran yönetiminin bu su yolunu Amerika Birleşik Devletleri üzerindeki tek gerçek "kaldıraç" olarak gördüğünü teyit ediyor. Washington ile Tahran arasındaki gerilim beşinci haftasına girerken, enerji fiyatlarındaki artışın ABD iç siyaseti üzerinde doğrudan baskı oluşturduğu gözleniyor.
Stratejik baskı ve enerji fiyatları
Tahran, ABD yönetimine baskı yapmak amacıyla enerji fiyatlarını yüksek tutma stratejisini sürdürüyor. İslam Devrim Muhafızları Kolordusu’nun (İDMO) şubat sonundan bu yana su yolundaki ticari geçişleri mayınlama, taciz ve geçiş ücreti talebi gibi yöntemlerle riskli hale getirmesi, petrol fiyatlarını son yılların en yüksek seviyelerine taşıdı. Bu durum, yalnızca küresel arz güvenliğini değil, aynı zamanda ABD içindeki enflasyonist baskıları da tetikliyor.
Trump yönetimi ve siyasi riskler
Başkan Donald Trump, Truth Social üzerinden yaptığı açıklamalarda Hürmüz Boğazı’nın askeri güçle "hızlıca" açılabileceğini öne sürse de uzmanlar bu yaklaşımın maliyetleri konusunda uyarıda bulunuyor. Kasım ayında yapılacak ara dönem seçimleri öncesinde artan yakıt maliyetleri, Cumhuriyetçi Parti ve Trump yönetimi için ciddi bir siyasi sorumluluk oluşturuyor. Trump, müttefiklerini ve NATO paydaşlarını boğazın açılması için öncülük etmeye çağırırken, Beyaz Saray yetkilileri İran’ın savaş sonrası süreçte su yolunu tek başına düzenlemesine izin verilmeyeceğini vurguluyor.
Askeri operasyonun teknik riskleri
Hürmüz Boğazı’nın coğrafi yapısı, geniş çaplı bir askeri müdahaleyi oldukça riskli kılıyor. En dar noktasında 33 kilometre genişliğinde olan boğazda, nakliye şeridinin her iki yönde sadece 3 kilometre olması gemileri açık hedef haline getiriyor. Analistler, ABD’nin İran kıyılarını ele geçirmesi durumunda dahi, Tahran’ın iç bölgelerden fırlatacağı insansız hava araçları ve füzelerle trafiği felç edebileceğini belirtiyor.
