ABD Başkanı Donald Trump, İran ile devam eden ve bölgesel istikrarı tehdit eden savaşın "çok yakında" sona erebileceğini duyurdu. Salı ve Çarşamba günleri yaptığı açıklamalarda dünyaya "harika iki gün" uyarısında bulunan Trump, iki haftalık ateşkesin uzatılmasına gerek kalmadan kalıcı bir çözüme ulaşılabileceğini vurguladı. Trump'ın bu iyimserliği, küresel hisse senedi piyasalarını rekor seviyelere taşırken, petrol fiyatlarını varil başına 96 dolar bandında sabitledi.
İslamabad'da kritik masa kuruluyor
Geçtiğimiz hafta sonu Pakistan'da bir araya gelen ancak somut bir anlaşmaya varamayan ABD ve İran heyetlerinin bu hafta içinde yeniden İslamabad’a dönmesi bekleniyor. ABD tarafına Başkan Yardımcısı JD Vance liderlik ederken, heyette Trump’ın özel elçisi Steve Witkoff ve Jared Kushner da yer alıyor. İran tarafında ise Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi ve Meclis Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf’ın temsil ettiği diplomatik trafik, nükleer moratoryumun süresi üzerindeki anlaşmazlığı gidermeye çalışıyor.
Hürmüz Boğazı'nda Çin tankeri gerilimi
Diplomatik temaslar sürerken, ABD ordusunun İran limanlarına uyguladığı deniz ablukası Hürmüz Boğazı'nda tansiyonu yükseltiyor. ABD yaptırım listesinde yer alan Çin’e ait "Rich Starry" adlı petrol tankerinin ablukaya rağmen boğazı geçmesi, Washington ve Pekin arasında yeni bir krizin kapısını araladı. ABD muhripleri, Chabahar limanından ayrılmaya çalışan İran bağlantılı sekiz tankeri ele geçirdiklerini ve geri çevirdiklerini bildirirken; Tahran yönetimi, ablukanın sürmesi halinde ticaret akışını tamamen bozacakları tehdidinde bulundu.
Nükleer takvimde 15 yıllık uçurum
Müzakerelerin merkezinde yer alan nükleer faaliyetlerin askıya alınması konusunda taraflar arasında derin bir görüş ayrılığı devam ediyor. Washington, İran'ın nükleer programının 20 yıl süreyle askıya alınmasını ve zenginleştirilmiş materyallerin ülke dışına çıkarılmasını talep ediyor. Tahran ise yaptırımların tamamen kaldırılması karşılığında bu sürenin en fazla 3-5 yıl ile sınırlandırılmasında ısrar ediyor. UAEA Başkanı Rafael Grossi, moratoryum süresinin teknik değil siyasi bir karar olduğunu belirterek bir uzlaşma zemini arandığını ifade etti.
Bölgesel risk değişimini küresel piyasa hassasiyetleriyle rasyonalize eden modellerimiz, tabloda şu stratejik alanları işaret ediyor:
ANALİZ:Trump yönetiminin Pakistan merkezli yürüttüğü "Büyük Pazarlık" (Big Bargain) stratejisi, jeopolitik risk primini geçici olarak baskılamıştır. BIST 100 endeksinin 14.296,97 seviyesine yükselerek rekor tazelemesi, piyasanın barış ihtimalini %70 olasılıkla fiyatladığını göstermektedir. Ancak Hürmüz Boğazı’ndaki operasyonel abluka ve nükleer takvimdeki 15 yıllık süre farkı, rasyonel modellemelerimize göre müzakerelerin "teknik bir başarısızlık" riski taşıdığını kanıtlamaktadır. Petrol fiyatlarındaki 96 dolar dengesi, olası bir barış durumunda 80 dolara sert çekilme veya müzakerelerin çökmesi halinde 120 dolar bandına hızlı bir sıçrama potansiyeli taşımaktadır. Yatırımcıların İslamabad'dan gelecek nihai açıklamayı "bekle-gör" rasyosuyla takip etmesi, portföy çeşitlendirmesinde altın ve enerji dışı sektörlere ağırlık vermesi yapısal direnç noktaları açısından kritiktir.
ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Körfez enerji jeopolitiği ve BİST 100 rekor fiyatlama projeksiyonu
Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
