Avrupa'da tatil için Türkiye çoğu kalemde ucuz, ancak sıra alkollü içeceğe gelince tablo tersine dönüyor. Euronews Business'ın Eurostat fiyat düzeyi verileriyle yaptığı yedi ülkelik karşılaştırmada Türkiye, genel fiyatta ve gıdada en ucuz ülke çıktı; alkollü içecekte ise AB ortalamasının iki katından pahalı olarak listenin zirvesine oturdu.
Türkiye neden bazı kalemlerde ucuz, alkolde pahalı
Fark, kaleme göre sertçe değişiyor. AB ortalaması 100 kabul edildiğinde Türkiye'nin fiyat endeksi çoğu kategoride bu eşiğin belirgin altında kalıyor; tek istisna alkollü içecek.
Tütünde 25,4, genel fiyatta 59,6, toplu taşımada 68,3 endeksiyle Türkiye açık ara ucuz tarafta duruyor. Gıdada 75,6 ve restoran-otelde 78,3 endeksiyle de AB ortalamasının altında kalıyor. Alkollü içecek endeksi ise 210,2'ye çıkarak tabloyu tek başına bozuyor.
Çoğu kalemde en ucuz ülke, iş alkole gelince listenin zirvesine çıkıyor.
Farkın ardında ne var
Bu keskin ayrımın büyük bölümü vergilendirmeden kaynaklanıyor. Alkollü içeceklerde uygulanan yüksek özel tüketim vergisi, Türkiye'yi yedi ülke arasında açık ara en pahalı konuma taşıyor; 154 endeksle Yunanistan ve 133,9 ile Hırvatistan geride kalıyor. Buna karşılık genel fiyat seviyesinin ve kurun görece düşüklüğü, gıdayı ve günlük harcama kalemlerini turist için ucuzlatıyor. Tütün de yüksek vergiye rağmen 25,4 endeksle en düşük seviyede kalıyor. Kısacası Türkiye'yi hem ucuz hem pahalı yapan, aynı mekanizmanın, dolaylı verginin iki ayrı yüzü.
Yedi ülke arasında genel tablo
Genel fiyat seviyesinde en pahalı ülke 100,3 endeksle Fransa oldu; İtalya 97,1, İspanya 91,6, Yunanistan 87,4, Portekiz 86,6 ve Hırvatistan 78,4 ile sıralandı. Türkiye 59,6 endeksiyle AB ortalamasına göre yüzde 40,4 daha ucuz.
Karşılaştırmada dikkat edilmesi gereken bir nokta var: veriler ülkelerin ulusal ortalama fiyat seviyesini yansıtıyor, bir tatilin toplam maliyetini değil. Turistik bölgelerde fiyatlar ortalamanın üzerinde olabiliyor ve hesaplamaya gelir düzeyi dahil edilmiyor. Bu yönüyle tablo, ekonomi gündemindeki fiyat karşılaştırmalarına temkinli yaklaşmayı gerektiriyor.
Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında, bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için Analiz ve Araştırma Kurulu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
