Tasfiyedeki fonlarda 334 milyar liralık likidite riski

Gedik Yatırım Araştırma, tasfiye kararı verilen yatırım fonlarında yaklaşık 334 milyar liralık varlığın likiditesinin sınırlı olabileceğini hesapladı. Kurumun 5 Ekim tarihli raporuna göre tasfiye kapsamındaki 129 fonun büyüklüğü 30 Eylül itibarıyla 652,3 milyar lira.

Raporda "likiditesi sınırlı" ifadesinin söz konusu varlıkların değersiz olduğu anlamına gelmediği, piyasa fiyatını bozmadan kısa sürede nakde çevrilmelerinin güç olabileceğini anlattığı vurgulandı.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) 17 Eylül'de yedi portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu 131 yatırım fonunun tasfiyesine karar vermişti. Rapora göre verisine ulaşılabilen 129 fonun 15'i para piyasası fonu. Bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor.

İşleme kapalı fon büyüklüğü 756 milyar lira

Tasfiye kapsamındaki 652,3 milyar liranın 305,1 milyar lirası para piyasası fonlarında, 347,2 milyar lirası diğer fonlarda. Tasfiyeye alınmadan alım satıma kapatılan 103,7 milyar lira da eklendiğinde işleme kapalı toplam fon büyüklüğü 756 milyar liraya ulaşıyor. Bu tutar 31 Ağustos'ta 1 trilyon 470,4 milyar liraydı.

Tasfiye kapsamındaki fonların büyüklüğü 15 Eylül'deki 992,5 milyar liradan 30 Eylül'de 652,3 milyar liraya geriledi. Rapora göre yüzde 34,3'lük düşüş büyük ölçüde portföylerdeki payların fiyat kaybını yansıtıyor.

İki fon toplamın yüzde 72'si

Tasfiye kapsamındaki varlıkların yüzde 76,5'i Tera Portföy'ün altı fonunda yoğunlaşıyor. Tera Portföy Birinci Serbest Fon'un büyüklüğü 243,6 milyar lira, Tera Portföy Para Piyasası Fonu'nun büyüklüğü 224,4 milyar lira. Bu iki fon tek başına toplamın yüzde 72'sini oluşturuyor. SPK, Tera fonlarında tasfiye süresini altı aya çıkarmıştı.

Gedik Yatırım, portföy içeriğine ulaşılabilen 48 fonu inceledi. Bu fonlar 569,9 milyar lirayla tasfiye kapsamındaki büyüklüğün yaklaşık yüzde 87'sini temsil ediyor. İncelenen 1.339 pozisyon içinde likiditesi sınırlı olabilecek varlıkların ağırlığı yüzde 58,6, tutarı yaklaşık 333,9 milyar lira olarak hesaplandı.

Tera Portföy'ün üç büyük fonu analizden çıkarıldığında likiditesi sınırlı varlık oranı yüzde 58,6'dan yüzde 23,2'ye geriliyor. Rapora göre kalan fonların portföylerinin dörtte üçünden fazlası görece likit varlıklardan oluşuyor.

Hisse pozisyonlarının satışı aylar sürebilir

İncelenen fonların likiditesi sınırlı sayılan 123 hissedeki pozisyonlarının değeri yaklaşık 146,5 milyar lira. Bu tutarın yüzde 86'sı ilk 10 hissede toplanıyor. Ortalama günlük işlem hacminin yüzde 20'si aşılmadan satış yapılması varsayımında, pozisyonların yaklaşık 66 milyar liralık bölümünün satışı 60 işlem gününden uzun sürebilir.

Fonların elindeki 37,5 milyar liralık özel sektör tahvilinin 31,6 milyar lirası da likiditesi sınırlı ihraçlardan oluşuyor. Raporda, takip listesine alınan özel sektör tahvili pozisyonlarının yaklaşık yüzde 89'unun fonun kurucusuyla aynı gruptaki ihraççılara ait olduğu belirtildi.

Her 100 liranın nakit karşılığı

Kurum, farklı değer kaybı varsayımlarıyla dört senaryo oluşturdu ve çalışmanın tahmin değil duyarlılık analizi olduğunu vurguladı. Senaryolar, 30 Eylül tarihli her 100 liralık fon değerinin yaklaşık nakit karşılığını gösteriyor.

Bank of America da bugün yayımladığı raporda fon krizinin etkisinin nihai tahsilatların düzeyine bağlı olacağını belirtmişti.