Suudi Arabistan'ın Hürmüz Boğazı'na alternatif olarak kullandığı Doğu-Batı Petrol Boru Hattı, günlük 5,8 milyon varil ham petrol taşıma kapasitesine ulaştı. Enerji Bakanı Abdülaziz bin Selman, hattın operasyonel kapasitesinin salı sabahı itibarıyla bu düzeye çıktığını açıkladı. Hat, geçen ay uğradığı saldırılar nedeniyle bir süre kapalı kalmıştı.
Bin Selman, Bahreyn'in başkenti Manama'da düzenlenen bir panelde konuştu. Bakan'ın verdiği rakam, hattın ülkenin Kızıldeniz kıyısındaki ihraç merkezi Yanbu'ya taşıdığı petrol miktarına ilişkin.
Hat eylülde saldırıya uğramıştı
Doğu-Batı hattı 10 ve 11 Eylül'de insansız hava araçlarıyla hedef alınmıştı. Saldırılarda hattın işleyişini sağlayan 11 pompa istasyonundan üçü doğrudan isabet almış, hat kapatılmış ve Yanbu'daki ham petrol yüklemeleri durmuştu. Suudi Arabistan saldırılardan Irak'taki milisleri sorumlu tutmuştu.
Hat yaklaşık 11 gün kapalı kaldıktan sonra yeniden devreye alındı. Bin Selman'ın açıkladığı 5,8 milyon varillik düzey, hattın saldırı sonrasında ulaştığı kapasiteyi gösteriyor. Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı nisan ayında hattın tam pompalama kapasitesinin günlük yaklaşık 7 milyon varil olduğunu duyurmuştu.
Hürmüz kapalıyken ana çıkış kapısı
ABD ve İsrail'in saldırılarıyla başlayan savaşın ardından İran, Körfez petrolünün dünyaya ulaştığı Hürmüz Boğazı'nı tanker geçişine kapattı. Bu tarihten sonra Suudi Arabistan ihracatının önemli bölümünü Doğu-Batı hattı üzerinden Kızıldeniz'e yönlendirdi. Hat üzerinden Yanbu'ya günde yaklaşık 4 milyon varil petrol aktarılıyordu; bu miktar küresel arzın yüzde 4'ü dolayına karşılık geliyor.
"Petroline" adıyla da bilinen hat, ülkenin doğusundaki Abkayk bölgesinden Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu'ya kadar yaklaşık 1.200 kilometre uzanıyor. Tamamı Suudi Arabistan toprakları içinde kalan hattı ulusal petrol şirketi Saudi Aramco işletiyor. Hat, ham petrolün Hürmüz Boğazı'ndan geçmeden Kızıldeniz'deki rafineri ve ihracat tesislerine ulaşmasını sağlıyor.
Petrol fiyatları açısından önemi
Hattın kapasitesindeki artış, Körfez'den çıkan petrol arzındaki kaybın bir bölümünü telafi ettiği için fiyatlar açısından yakından izleniyor. Brent petrol pazartesi günü 100 doların altını görmüştü; fiyat bugün de bu eşiğin altında seyrediyor.
Bölgedeki güvenlik riski ise sürüyor. Suudi Arabistan ile Yemen'deki Husiler arasındaki çatışmalar son günlerde tırmandı. Türkiye gibi petrolün büyük bölümünü ithal eden ülkeler için Körfez'den çıkan arzın sürekliliği, enerji faturası ve enflasyon üzerindeki etkisi nedeniyle önem taşıyor.
