Su içeride 14 lira, yurt dışına 6 liraya gidiyor

Bir şişe suyun fiyatı rafta yeni bir eşiğe taşındı: en uygun markaların 500 mililitrelik şişesi 6,95 liraya, litre fiyatı 13,9 liraya çıktı. Artışın arkasında depozito katılım payının güncellenmesi ve plastik şişe maliyetindeki yükseliş var. Ticaret Bakanlığı, haksız fiyat artışlarına karşı ambalajlı su ve içeceklerde üretici, tedarikçi ve satış noktalarına yönelik denetim başlattı.

Su fiyatları neden bu kadar arttı

Zammın temelinde iki etken var. Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre plastik, cam ve metal ambalajlı içeceklerde uygulanan depozito katılım payı güncellendi; sektör kaynakları ise asıl yükün plastik şişe maliyetinden geldiğini söylüyor. Depozito güncellemesinin ardından raf fiyatlarının maliyetlerle uyumlu olup olmadığını denetlemek üzere Ankara Ticaret İl Müdürlüğü ekipleri bir zincir markette faturaları incelemeye başladı. Esnaf ise fiyatların daha da artabileceğini öne sürüyor. Fiyatlardaki bu hareket, ekonomi gündemine oturan bir tartışmaya dönüştü.

Rafta tablo ambalaja göre sertçe değişiyor. Bazı markalar 1 litrelik pet şişe suyu 22 ile 40 lira arasında satarken, premium şişeler 50 liraya ulaştı. En hesaplı seçenek damacanada kalıyor: 5 litrelik damacana suları markasına göre 36,5 liradan 75 liraya kadar çıksa da, litre başı maliyet en ucuz sularda 7,30 liraya iniyor, en pahalılarda 15 liraya dayanıyor.

İç fiyat rafta, ihracat cent hesabında

Bu iki rakam aynı türden değil: ihracat birim fiyatı toptan ve büyük hacimli satışları yansıtır, raf fiyatı ise perakende marjını, nakliyeyi ve ambalajı içerir. Yine de aradaki uçurum dikkat çekici düzeyde.

Türkiye suyu dışarıya kaça satıyor

TÜİK Dış Ticaret İstatistikleri'ne göre yılın ilk beş ayında katkısız tabii mineral su ihracatı 26 milyon litre oldu ve 4,1 milyon dolar gelir getirdi; litre fiyatı ortalama 15 cent olarak hesaplandı. En çok su alan ülke İngiltere: 17,8 milyon litreyle litresi 12 centten, yani güncel kurla yaklaşık 5,85 liradan gönderildi. Almanya'ya litre 16 cente ihraç edildi. Karbonatlı suda tablo farklı; Almanya'ya soda litresi 74 cente, Ürdün'e 82 cente satıldı.

Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu verilerine göre ilk beş ayda toplam ambalajlı su ihracatı 122,3 milyon dolara ulaştı ve sade su ihracatı yüzde 10,1 arttı. Sade su ithalatı ise yüzde 57,3 azalarak 665 bin dolara indi.