Shell'in 1 milyar doların üzerinde değer biçilen deniz üstü rüzgar santrallerini satışa çıkarması, petrol devlerinin yenilenebilir enerjiden geri adım attığı küresel bir dalganın son halkasını oluşturuyor. Türkiye ise ilk offshore rüzgar YEKA yarışmasını planladığı tam bu dönemde sektördeki sermaye hareketini yakından takip etmek durumunda.
Büyük petrol şirketlerinin offshore rüzgardan çekilmesi çok yeni bir eğilim değil. BP ve Equinor daha önce çeşitli projelerden el çekerken Shell da Aralık 2024'ten bu yana hem yeni yatırımları durdurmuş hem de mevcut portföyünü küçültmüştü. Şimdi Reuters'ın aktardığı Bloomberg haberine göre şirket Rothschild ve PJT Partners'ı danışman atayarak bu çıkışı resmiyete döküyor; satışın 2027'de tamamlanması bekleniyor. Shell CEO'su Wael Sawan, stratejiyi sermayeyi LNG ticareti ve petrol-gaz arama-üretimine kaydırmak olarak tanımlıyor.
Sektörün karlılık sorunu derinleşiyor
Büyük oyuncuların peş peşe çekilmesinin arkasında sermaye maliyetleri, tedarik zinciri baskıları ve düşen proje getirileri yatıyor. ABD tarafında New Jersey, Shell'in hissedarı olduğu Atlantic Shores projesinin sertifikasını 2025'te iptal etti; İngiltere'deki iki büyük proje de benzer şekilde bitti. Özel sermayeden çekilmeyi kolaylaştıran bu ortam, aynı zamanda Türkiye'nin sahaya girmek istediği bir momentin başlangıcına denk geliyor.
- 75 GW teknik offshore potansiyel
- 5 GW 2035 kurulu güç hedefi
- 1.500 MW 2026 YEKA yarışması kapsamı
- Saros, Gökçeada, Bozcaada, Edremit: 4 aday saha
- Rüzgar türbininde yerlilik oranı %60
Türkiye'nin deniz üstü rüzgarda henüz kurulu gücü bulunmuyor. Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar, 2026'yı "rüzgarın yılı" olarak nitelendirirken ilk YEKA yarışmasının Saros Körfezi, Gökçeada, Bozcaada ve Edremit açıklarında belirlenen sahalar üzerinde gerçekleşeceğini açıkladı. Bu dört bölgede teknik kapasite hesapları tamamlandıktan sonra ihaleye çıkılması planlanıyor. Kara rüzgarda yüzde 60'lık yerlilik oranına ulaşan Türkiye, offshore teknoloji birikimini ise daha çok arayış aşamasında.
Offshore rüzgardaki büyük oyuncuların çekilmesi piyasanın kapandığı anlamına gelmiyor; tersine kapının aralık olduğunu, ama girişin koşullarının değiştiğini gösteriyor.
Sektör analistleri
Türkiye için fırsat mı, uyarı mı?
Shell'in çıkışının Türkiye'yi doğrudan etkilemesi beklenmiyor; şirketin YEKA süreçlerinde aktif bir rolü zaten yoktu. Ancak asıl soru yabancı sermayenin eğiliminde. Küresel enerji devleri portföylerini satarken offshore rüzgar projelerine çekilecek uluslararası yatırımcı profilinin değişmesi olası. Buna karşın Türkiye'nin Ege ve Marmara kıyılarındaki saniyede 9,5 metreyi aşan rüzgar hızları, piyasanın yeniden şekillendiği dönemde rekabetçi bir giriş fırsatı sunabileceğine işaret ediyor. 2035'e kadar yeşil iletim altyapısına 30 milyar dolarlık yatırım planlandığını açıklayan Bakanlık, offshore hedefini toplam enerji dönüşümünün kritik bileşeni olarak konumlandırmaya devam ediyor.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
