İran'ın rekabetçi maliyet avantajlarıyla Türkiye'ye yaptığı tarım ihracatı, bölgedeki savaş koşulları nedeniyle durma noktasına geldi. Son üç yılda biber, patlıcan, domates gibi sera ürünlerinde Türkiye'ye olan satışını yaklaşık on kat artıran İran'ın pazardan çekilmesi, arz-talep dengesinde sert bir kırılma yarattı. İç piyasada domatesin kilogram fiyatı 140 ila 200 lira bandına yerleşirken, biber fiyatları 300 liraya kadar çıkarak hanehalkı gıda harcamalarında ağır bir yük oluşturdu.
Tedarik zincirindeki kırılma fiyatlamalara yansıdı
İran'daki düşük enerji maliyetleri ve ucuz iş gücü, bu ülkeden yapılan ithalatı Türkiye için oldukça cazip kılıyordu. Savaşla birlikte bu avantajlı tedarik kanalının kapanması, Rusya ve Irak gibi İran'dan alım yapan ülkelerin de rotayı Türkiye'ye çevirmesine yol açtı. Artan dış talep, yükselen yerel enerji ve gübre maliyetleriyle birleştiğinde iç piyasadaki enflasyonist baskıyı maksimum seviyeye çıkardı. Market ve pazarlardaki fahiş fiyatlamalar, tüketici nezdinde tedarik zinciri şoklarının fırsatçılığa dönüştüğü tartışmalarını alevlendirdi.
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
