Reel efektif döviz kuru eylülde yıllık yüzde 7 yükseldi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre tüketici fiyat endeksi (TÜFE) bazlı reel efektif döviz kuru endeksi eylülde 105,00'dan 105,45'e yükseldi. Aylık artış 0,45 puan oldu. Endeks geçen yılın eylül ayındaki 98,54 düzeyine göre yüzde 7 yukarıda bulunuyor.

Endeks nisandan bu yana 105'in altına inmedi. Temmuzda görülen 106,18, Şubat 2020'den sonraki en yüksek düzey olmuştu. Eylül değeri bu düzeyin 0,73 puan altında. Aralık 2025'e göre artış yüzde 6,6.

Kriz ayında kur ve enflasyon

Fon krizinin yaşandığı eylülde dolar/TL aylık ortalamada 47,74'ten 48,52'ye çıkarak yüzde 1,63 arttı. Euro/TL ortalaması 55,32'den 55,91'e yükseldi, artış yüzde 1,08 oldu. Aynı ayda tüketici fiyatları yüzde 1,84 artmış, yıllık enflasyon yüzde 29,73'e gerilemişti.

Geçen yılın eylül ayına göre dolar/TL ortalaması yüzde 17,7, euro/TL ortalaması yüzde 15,6 yükseldi. Kriz ay ortasında başladığı için aylık ortalama veriler ay içindeki hareketin tamamını göstermiyor.

Üretici fiyatları bazlı endeks 19 ayın zirvesinde

Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) bazlı reel efektif döviz kuru eylülde 101,11'den 101,62'ye çıktı. Bu, Şubat 2025'teki 102,94'ten sonraki en yüksek düzey. Endeks geçen yılın eylül ayında 99,54'tü.

TÜFE bazlı endeks gelişmekte olan ülkelere göre 105,04'ten 105,61'e, gelişmiş ülkelere göre 104,93'ten 105,25'e yükseldi.

Endeks nasıl okunur

Reel efektif döviz kuru, Türk lirasının Türkiye'nin dış ticaretinde payı olan ülkelerin para birimlerinden oluşan sepete karşı değerini, fiyat farkları dikkate alınarak ölçer. Endeksteki yükseliş liranın reel olarak değer kazandığını, düşüş değer kaybettiğini gösterir. TCMB geçmiş aylara ait verileri revize edebiliyor.

Arka plan

Lira 11 Eylül ile 2 Ekim arasında dolar karşısında yüzde 1,1 değer kaybetmiş, Merkez Bankası'nın brüt rezervleri 7,5 milyar dolar azalmıştı.