Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Avrupa ülkelerinin Rus ticari gemilerine el koymaya başlaması halinde Moskova'nın aynı yöntemle karşılık vereceğini söyledi. Putin, olası Rus misillemesinin Avrupa müdahalesinin yapıldığı sularla sınırlı kalmayabileceğini belirterek, yaptırım gerilimini doğrudan ticari deniz taşımacılığına taşıyan bir uyarıda bulundu.
Putin açıklamayı Rusya'nın Uzak Doğu bölgesinde Pasifik Filosu tatbikatlarını izlerken yaptı. Kremlin'in Pasifik Filosu tatbikatı kaydında yer alan sözlerinde, bazı Avrupa ülkelerinin Rus gemilerinin hareketini kısıtlamaya ve el konulan malları satmaya yöneldiğini savundu. Bu tür uygulamaları "korsanlık ve soygun" olarak niteleyen Putin, fiili el koymalar başlaması halinde Rusya'nın da karşılık vereceğini söyledi.
Rusya üçüncü ülke bayraklı gemileri de işaret etti
Pasifik Filosu Komutanı Viktor Liina da tatbikat sırasında Rus kuvvetlerinin Moskova'nın "dost olmayan devletler" olarak tanımladığı ülkelere ait gemileri denetleme ve gözaltına alma kapasitesine sahip olduğunu belirtti. Açıklamada, üçüncü ülke bayrakları altında çalışan ancak Avrupa ülkeleriyle bağlantılı gemilerin de bu kapsamda değerlendirilebileceği mesajı verildi.
Bu söylem, Rusya ile Avrupa arasındaki yaptırım mücadelesinde yeni bir risk alanına işaret ediyor. Avrupa'nın yaptırım uygulamasını denizde daha sıkı denetim ve gemi müdahaleleriyle destekleme arayışı, Moskova'nın da ticari gemilere karşı doğrudan tedbir tehdidini gündeme taşıdı. Tarafların uygulamayı ne ölçüde genişleteceği, deniz taşımacılığı ve yaptırım uyumu açısından yakından izlenecek.
21. yaptırım paketiyle listede yer alan gemi sayısı 632'den 673'e çıktı.
Kaynak: Avrupa Birliği Konseyi, 21. yaptırım paketi açıklaması, 23 Temmuz 2026. Hesaplama: Endeks24.
AB'nin gölge filo listesi 673 gemiye ulaştı
Gerilimin arka planında Avrupa Birliği'nin Rus enerji gelirlerini sınırlamaya dönük son yaptırım adımları bulunuyor. AB Konseyi'nin 21. yaptırım paketi kararında 41 gemi daha yaptırım listesine alındı. Böylece gölge filo kapsamında yaptırım uygulanan gemi sayısı 632'den 673'e çıktı.
Paket yalnız gemi listesini genişletmedi. Gölge filoya yakıt ikmali ve başka hizmetler sağlayan yapıların yanı sıra Rus petrol şirketleri adına faaliyet gösterdiği belirtilen kuruluşlar da hedefe alındı. AB, bu gemilerin Rus petrolünü fiyat tavanı ve diğer kısıtlamaların dışında taşımak için kullanıldığını belirtiyor.
Avrupa'nın Rus enerji sevkiyatlarına yönelik baskısı daha önce de tanker rotalarını değiştirmişti. Endeks24'ün Rus LNG tankerlerinin Asya'ya yönelişini ele alan haberinde, yaptırımların sevkiyat güzergahları ve alıcı belirsizlikleri üzerindeki etkisi öne çıkmıştı. Yeni gerilim ise yaptırım baskısını rota değişikliklerinin ötesine, gemilere fiili müdahale ve karşı müdahale ihtimaline taşıyor.
Denizde karşılıklı müdahale riski öne çıktı
Putin'in açıklamasında belirleyici unsur, Rusya'nın yanıtının yalnız Avrupa'nın müdahale ettiği bölgelerle sınırlandırılmayabileceğini söylemesi oldu. Bu ifade, Moskova'nın olası karşı tedbirleri daha geniş deniz sahalarında uygulayabileceği yönünde siyasi bir tehdit niteliği taşıyor. Ancak açıklama, hangi hukuki araçların kullanılacağı veya hangi gemilerin hedef alınabileceği konusunda ayrıntılı bir uygulama çerçevesi ortaya koymadı.
AB tarafında ise mevcut politika, Rusya'nın enerji gelirlerini ve yaptırımları aşmak için kullanıldığı belirtilen denizcilik ağını daraltmaya odaklanıyor. Rusya'nın karşılıklı el koyma tehdidi, yaptırım politikasının bundan sonraki aşamasında ticari nakliye güvenliği ile yaptırım uygulamasının daha doğrudan biçimde kesişebileceğini gösteriyor.
