Orta Doğu'nun petrol ihracatı eylülde günlük ortalama 12,8 milyon varille savaş öncesi düzeyin yaklaşık yüzde 80'ine ulaştı. Buna karşın tanker sıkıntısı ve rekor kıran taşıma maliyetleri petrol piyasasındaki baskıyı sürdürüyor; Brent petrol haftayı 102 dolar civarında kapattı.
Veriler, TP ICAP Group bünyesindeki PVM Oil Associates'in değerlendirmesinde yer aldı. Değerlendirmeye göre Suudi Arabistan'ın ihracatı günlük yaklaşık 6 milyon varile çıkarak ülkenin 2025 aylık ortalamasına yaklaştı. Irak'ın üretimi de güney terminallerinden yapılan sevkiyatın artmasıyla ağustosta günlük 3,5 milyon varile yükseldi.
Petrol Hürmüz'ün dışında gemiden gemiye aktarılıyor
Toparlanmanın önemli bölümü daha karmaşık bir sevkiyat düzenine dayanıyor. Tankerler Körfez içinde yükledikleri petrolü Hürmüz Boğazı'nın dışında, Umman'ın Sohar veya Birleşik Arap Emirlikleri'nin Füceyre açıklarında başka tankerlere aktarıyor. Bu yöntemle taşınan miktarın eylülde günlük yaklaşık 2,5 milyon varile ulaşması bekleniyor; ağustosta bu rakam 1,4 milyon varildi.
İki aşamalı yolculuk daha fazla gemi gerektiriyor, sigorta ve kiralama maliyetlerini de yükseltiyor. Uluslararası Denizcilik Örgütü, çatışmanın başladığı 28 Şubat'tan bu yana Hürmüz çevresinde ticari gemilere yönelik 80 saldırıyı doğruladı; saldırılarda en az 22 denizci hayatını kaybetti. Son günlerde de Umman açıklarında bir ham petrol tankeri vuruldu.
Tanker kirası günlük 1 milyon doları aştı
Gemi arzı belirgin biçimde daraldı. Değerlendirmede aktarılan LSEG verilerine göre Körfez içinden yüklenip Hürmüz'den geçen çok büyük ham petrol tankerlerinin günlük kirası 1 milyon ile 1,27 milyon dolar arasına çıkarak rekor kırdı.
Baskı petrolle sınırlı kalmadı. Uzak Doğu ile Kuzey Avrupa arasındaki spot konteyner navlunu savaşın başından bu yana yüzde 85 artarak ortalama 4 bin 100 dolara yükseldi.
Denizdeki stok eriyor
Gemilerin yük taşımada kullanılması daha kazançlı hale geldikçe denizde depolanan petrol azalıyor. Küresel yüzer stoklar nisandaki 145 milyon varilden yaklaşık 88 milyon varile geriledi.
PVM'e göre ihracattaki toparlanma, sınırlı taşıma kapasitesi ve yüksek nakliye maliyetlerine ilişkin endişeleri gidermedi; navlun petrol piyasalarında başlıca baskı kaynaklarından biri olmayı sürdürüyor. Arz tarafında hükümetler de devrede; G7 ülkeleri stoklarından dizel ve ham petrolü piyasaya süreceğini açıkladı.











