Küresel petrokimya ekosistemi, 2026 yılının en büyük tedarik zinciri şokuyla karşı karşıya. 27 Mart itibarıyla enerji arzındaki darboğaz nedeniyle Etilen-Nafta makası haftalık %15 artışla 362 dolar bandına yükseldi. Ancak uzmanlar, bu yükselişin sektördeki yapısal bir iyileşmeden ziyade, hammaddeye erişim korkusunun yarattığı spekülatif bir fiyatlama olduğunu vurguluyor. Orta Doğu'daki gerilimin Haziran ayına sarkması durumunda, enerji maliyetlerinin milyarlarca dolarlık ek yük getirmesi bekleniyor.
Asya’da sanayi üretimi alarm veriyor
Japonya, Güney Kore ve Çin’deki küresel etilen kapasitesinin yaklaşık %5'i hammadde yetersizliği nedeniyle tamamen devre dışı kaldı. Japonya'daki 12 ana etilen tesisinin yarısı üretimini minimize ederken, bağımsız kraker tesislerinin Nisan ayında tamamen kapanma riskiyle karşı karşıya olduğu bildirildi. Güney Kore ise Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık nedeniyle dört yıl aradan sonra ilk kez Rus naftası satın alarak alternatif lojistik kanallar oluşturmaya çalışıyor.
Hammadde kıtlığı yan sektörleri vurdu
Plastikten tekstile, boyadan tıbbi malzemelere kadar geniş bir yelpazede kullanılan etilenin ana girdisi olan nafta eksikliği, inşaat ve yarı iletken sektörlerini de etkilemeye başladı. İnşaat firmaları, temel girdi maliyetlerinde %80’e varan artışlar ve projelerde ciddi gecikmeler yaşanabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Birçok petrokimya devi, müşterilerine "mücbir sebep" (force majeure) bildirimleri yapmaya hazırlanırken, sevkiyatların 10 gün içinde normale dönmemesi durumunda üretimin tamamen durabileceği öngörülüyor.
Kuzey Amerika krizin kazananı konumunda
Asya ve Orta Doğu’da üretim aksarken, ABD etilen piyasası etan bazlı üretim avantajıyla rekor seviyelerde ihracat gerçekleştiriyor. Venezuela’nın ağır petrolünü inceltmek için alımlarını artırması ve Japonya’nın alternatif arayışları, ABD’nin nafta ihracatını tarihi zirvelere taşıdı. ABD’deki etilen tüketiminin 2033 yılına kadar %1,9’luk bileşik büyüme oranıyla 49,8 milyon tona ulaşması bekleniyor.
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
