Pakistan'in aylarca yürüttüğü yoğun arabuluculuk çabalarının kritik bir eşiğe ulaştığı açıklandı. Başbakan Şahbaz Şerif cumartesi günü X hesabından yaptığı paylaşımda, ABD ile İran arasında barış anlaşmasının nihai metninde mutabakata varıldığını duyurdu ve "Barış, hiç olmadığı kadar yakın" ifadelerini kullandı.
Şerif'in açıklaması, imza sürecini fiilen başlatacak elektronik onay aşamasına geçildiğini öngören bir tablo çiziyordu. Başbakan, 24 saat içinde imza atılabileceğini ima etmesinin yanı sıra anlaşmayı sabote etmeye yönelik dezenformasyon kampanyalarının farkında olduklarını da özellikle vurguladı.
Tahran'dan ihtiyatlı onay, takvimde çekinceler
İran tarafı ise süreci onaylarken takvim konusunda daha temkinli bir tutum sergiledi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmail Bekayi, devlet medyasına yaptığı açıklamada pazar günü imzalanmasının kesinlikle söz konusu olmadığını belirtti. Bekayi, önümüzdeki günlerde imzanın atılmasının mümkün olmakla birlikte takvim konusunda ihtiyatlı olunması gerektiğini vurguladı ve bu temkinli tutumun nedenini "karşı tarafın tereddütlü tutumu" olarak nitelendirdi.
Barış anlaşmasının nihai ve taraflarca mutabakata varılmış metnine ulaşıldığını teyit edebiliriz. Pakistan, sonraki adımları tamamlamak için her iki tarafla da yakın temas halinde çalışmalarını sürdürüyor.
Şahbaz Şerif, Pakistan Başbakanıİran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de önceki saatlerde yaptığı açıklamada "mutabakat zaptı hiç bu kadar yakın olmamıştı" diyerek kapıyı açık bıraktı; ancak taraflar nihai onayı vermeden medyanın spekülasyondan kaçınmasını istedi. Sözcü Bekayi'nin "karşı tarafın tereddüdü" vurgusu, gecikmenin İran değil ABD kaynaklı olabileceğine işaret etmesi bakımından öne çıktı.
Cenevre seçeneği ve ikinci aşama
Diplomatik kaynaklara göre imza töreninin Cenevre'de yapılması planlanıyor; Viyana da alternatif kent olarak gündemde tutuluyor. Reuters ve Bloomberg'in üst düzey kaynaklara dayandırdığı haberlerde Cenevre'nin en güçlü seçenek olduğu belirtildi. ABD Başkanı Donald Trump ise imzanın pazartesiye kadar gerçekleşeceğini öngördüğünü kaydetti. CNN, üç diplomatik kaynağa dayanarak törene ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in katılacağını aktardı.
60günlük ikinci aşama takviminde nükleer program ve yaptırımların kaldırılması masaya gelecek; İran yüksek oranlı zenginleştirmeyi reddetmiyor.
"İslamabad Bildirisi" olarak adlandırılan anlaşmanın imzalanmasının ardından taraflar yeni bir savaşa başlamama taahhüdünde bulunacak. İkinci aşamada ise 60 günlük bir müzakere sürecinde İran'ın nükleer programı ve Batı yaptırımlarının kaldırılması ele alınacak. İran Dışişleri Bakanı Arakçi, Tahran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum konusundaki tutumunun değişmediğini ve bu materyalin yalnızca İran toprakları içinde seyreltilmesini kabul edebileceklerini açıkladı.
Süreçten dışlanan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise İran'ın nükleer faaliyetlerine karşı mücadelenin süreceğini duyurdu. Netanyahu, ABD ile İran'ın nükleer silah edinmemesi konusunda tam bir görüş birliği içinde olduklarını ifade etmesine karşın Cuma günü ülkesinin anlaşmaya taraf olmayacağını açıkça belirtti.
