Resmî Gazete'de bugün yayımlanan düzenlemeyle ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında muayene katılım payı 50 ile 100 lira arasına yükseldi. Birinci basamakta, yani aile hekimi muayenesinde ücret alınmaya devam edilmiyor. Aynı hizmetten çoğu Avrupa ülkesinde hastadan doğrudan ücret alınmıyor ya da yalnızca sembolik bir tutar isteniyor; bu tabloda Türkiye, katılım payını yükselterek bu ülkelerin izlediği yönün tersine geçiyor.
Kim ne kadar ödeyecek
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun Sağlık Uygulama Tebliği'nde yaptığı değişiklik bugün yürürlüğe girdi. Yeni tarifeye göre aile sağlığı merkezlerindeki muayene ücretsiz. İkinci basamak resmi kuruluşlarda 50 lira, Sağlık Bakanlığı'na bağlı eğitim ve araştırma hastaneleri ile üçüncü basamak devlet ve devlet üniversite hastanelerinde 90 lira, vakıf üniversite hastaneleri ve özel hastanelerde 100 lira alınacak. Tebliğdeki bir süre sınırı da 5 günden 30 güne çıkarıldı.
Aile hekimi sevkinde yarı fiyat
Düzenleme, hastayı önce aile hekimine yönlendiren bir teşvik de getirdi. Sağlık Bakanlığı'nca sözleşme imzalanmış ya da yetkilendirilmiş aile hekiminden sevkle üst basamağa giden hastalar, belirlenen payı yüzde 50 indirimli ödeyecek. Böylece doğrudan hastaneye başvuran ile aile hekiminden sevk alan arasında iki katına varan bir fark oluşuyor.
Avrupa'da doktor muayenesi çoğunlukla ücretsiz
OECD ve Avrupa sağlık sistemi verilerine göre birçok ülke aynı hizmetten hastadan doğrudan ücret almıyor. İngiltere'de NHS kapsamında pratisyen muayenesi hizmet noktasında ücretsiz. İspanya'da kamu sisteminde pratisyen ve uzman muayenesi doğrudan ücret doğurmuyor. Almanya, muayene başına aldığı çeyreklik 10 avroluk katılım payını 2013 başında kaldırdı. Fransa'da ise muayene başına yaklaşık 1 avroluk sembolik bir katkı alınıyor, kalan tutar büyük ölçüde tamamlayıcı sigortayla karşılanıyor.
Türkiye katılım payını yukarı çekerken, birçok Avrupa ülkesi doktor muayenesinden alınan ücreti yıllar önce sıfırladı.
Kıyasta kur yanıltıcı olabiliyor
Karşılaştırmada döviz kuru tek başına yanıltıcı olabiliyor. 100 lira güncel kurla birkaç avroya denk geldiğinden, salt kur üzerinden yapılan kıyas Türkiye'yi ucuz gösteriyor. Sağlık ekonomisi çalışmalarında anlamlı ölçüt olarak ödemenin hane gelirine oranı ile sistemin modeli öne çıkıyor. Uzmanlar, katılım paylarının gereksiz başvuruyu azaltmayı amaçladığını, ancak düşük gelirli hanelerde sağlığa erişimi caydırabildiğini belirtiyor.
