Gazze Barış Kurulu elçisi Nickolay Mladenov, Hamas'ın silahlarının doğrulanmış biçimde devre dışı bırakılması ile İsrail'in Gazze'den kademeli çekilmesini birlikte öngören planın, İsrail'in ulusal güvenliğine yönelik tehditlerin yeniden ortaya çıkmasını önlemek için tek yol olduğunu söyledi. Mladenov'un açıklaması, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun 15 maddelik öneriyi reddettiğini duyurmasından saatler sonra geldi.
The National'ın aktardığı röportajda Mladenov, planın güvene değil doğrulamaya dayandığını vurguladı. İsrail ordusunun Hamas'ın bütün silahları devre dışı bırakılmadan mevcut mevzilerinden çekilmesinin beklenmediğini, doğrulama tamamlandıkça geri çekilmenin sektör sektör ilerlemesi gerektiğini belirtti.
Bunların hiçbirini güven temelinde inşa etmiyorum.
Çekilme doğrulanmış silahsızlanmaya bağlanıyor
30 Temmuz'da açıklanan plan, Hamas'ın silahsızlandırılması ile İsrail'in askeri çekilmesini eş zamanlı ve aşamalı bir süreçte birleştiriyor. Mladenov'a göre silahların Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi ve Barış Kurulu tarafından teslim alındığının, depolandığının ve kullanılamaz hale getirildiğinin doğrulanmasının ardından İsrail güçleri sarı çizgiden aşamalı olarak geri çekilecek.
Hamas taahhütlerini yerine getirmezse süreç duracak. Mladenov ayrıca planın İsrail'in gerçek bir tehdide karşılık verme hakkını sınırlamadığını söyledi.
Mladenov, 7 Ekim 2023'teki Hamas saldırısının tekrarlanmamasına ilişkin güvencenin planın tam uygulanmasına bağlı olduğunu savundu. Bu çerçevede İsrail güçlerinin sarı çizginin ötesinde konuşlanmaması ve gerçek bir tehdit bulunmadıkça ateş açmaması gerektiğini ifade etti.
Netanyahu 15 maddelik öneriyi reddetti
Netanyahu ise 9 Ağustos'ta yaptığı açıklamada İsrail'in 15 maddelik belgeyi kabul etmediğini söyledi ve Hamas'ın ağır ve hafif silahları dahil tamamen silahsızlanmasından önce Gazze'den askeri çekilme olmayacağını belirtti. İsrail Başbakanı'nın bu tutumu, Barış Kurulu'nun doğrulama sonrasında aşamalı çekilme öngören modeliyle uygulama sırası konusunda açık bir görüş ayrılığı yaratıyor.
Yeni teklif, Barış Kurulu, Hamas ile Mısır, Katar ve Türkiye'den arabulucular arasında aylar süren görüşmelerin ardından ortaya çıktı. Hamas planı kabul ettiğini açıklarken İsrail silahsızlanma görüşmelerinde yer almadı. Önceki süreçte Trump ve Netanyahu'nun Gazze'ye ilişkin yaklaşımında Hamas'ın silah bırakması ve yönetimi devretmesi de temel başlıklardan biriydi. Endeks24'ün Trump'ın Gazze planına ilişkin önceki haberinde bu çerçevenin siyasi ve bölgesel boyutları ele alınmıştı.
Mladenov'un açıklamalarının ardından temel anlaşmazlık, silahsızlanmanın kendisinden çok geri çekilmenin hangi doğrulama aşamasında başlayacağı noktasında yoğunlaşıyor. Barış Kurulu planı, doğrulanmış ilerleme karşılığında kademeli çekilmeyi öngörürken Netanyahu tam silahsızlanmayı çekilme öncesi koşul olarak tutuyor.
