Mekke Anlaşması, TBMM Genel Kurulu'ndan 279 kabul oyuyla geçti

TBMM Genel Kurulu, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifini 6 Kasım 2026'nın ilk saatlerinde kabul etti. Teklif elektronik oylamada 279 kabul ve 119 ret oyu aldı.

TBMM'nin açıklamasına göre 592 milletvekilinin bulunduğu Meclis'te 398 oy kullanıldı. Çekimser, geçersiz ve boş oy çıkmadı. Anlaşma, Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı arasında 7 Ağustos 2026'da Mekke'de imzalanmıştı. İmzadan Meclis'in kabulüne 91 gün geçti.

Kabul oyları, kullanılan oyların yüzde 70,1'ini oluşturdu

Endeks24 hesaplamasına göre kabul oyları kullanılan oyların yüzde 70,1'ine, Meclis üye sayısının yüzde 47,1'ine denk geldi. Kabul ile ret arasındaki fark 160 oy oldu. Oylamaya 194 milletvekili katılmadı. Genel Kurul görüşmelerinde AK Parti, MHP ve CHP teklife destek vereceğini açıkladı; DEM Parti, İYİ Parti, Yeni Parti ve Yeni Yol grupları ise itiraz etti.

Teklif sunuştan 16 gün sonra Genel Kurul'dan geçti

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 12 Ekim 2026'daki Kabine Toplantısı'nın ardından anlaşmanın Meclis'e sevkine yönelik çalışmaların sürdüğünü açıklamıştı. Teklif, onay için Meclis'e geldiğinde TBMM Başkanlığına 21 Ekim 2026'da sunuldu. Dışişleri Komisyonu esas, Milli Savunma Komisyonu tali komisyon olarak belirlendi.

Dışişleri Komisyonu, teklifi 27 Ekim 2026'da kabul etti; sunuştan komisyon kararına 6 gün geçti. Komisyon Başkanı Fuat Oktay, Milli Savunma Komisyonu'na rapor için yazı yazdıklarını, ancak herhangi bir çalışma ve raporlama yapılmayacağının bildirildiğini aktardı. Genel Kurul, AK Parti'nin grup önerisini 3 Kasım 2026'da kabul ederek teklifi gündemin ikinci sırasına aldı ve 4 Kasım'daki birleşimde görüşülmesini kararlaştırdı.

Teklifin birinci maddesi 4 Kasım 2026'da gece saatlerinde kabul edildi; komisyonun yerini almaması üzerine birleşim 5 Kasım'da saat 14.00'te toplanmak üzere kapatıldı. Kalan iki madde 5 Kasım birleşiminde görüşüldü ve ardından oylama yapıldı. Komisyon kararından Genel Kurul'un kabulüne 10, sunuştan kabule 16 gün geçti.

Kanun yayımıyla yürürlüğe girecek, anlaşma son onay belgesiyle

Üç maddelik kanun teklifinin ilk maddesi anlaşmanın onaylanmasını uygun buluyor, ikinci maddesi kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girmesini, üçüncü maddesi hükümlerin Cumhurbaşkanı tarafından yürütülmesini düzenliyor. Anlaşmanın 16. maddesine göre taraflar metni kendi usullerine göre onaylayacak. Metin, son onay belgesinin Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi Sekretaryasına verildiği tarihte yürürlüğe girecek. Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, 27 Ekim 2026'daki komisyon toplantısında Suudi Arabistan ve Pakistan'ın iç onay süreçlerini tamamladığını ve resmî bildirimde bulunduğunu söyledi.

Anlaşmanın ikinci maddesi, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırıyı tümüne yapılmış saldırı sayıyor. Sağlanacak desteğin kapsamı ve niteliği, yardım ihtiyacının objektif değerlendirmesinin ardından taraflarca belirlenecek. Teklifin genel gerekçesine göre kolektif savunma hükmü kendiliğinden işlemeyecek, istişarelerle mutabakata varılacak. Metin süresiz yürürlükte kalacak; taraflar yürürlük tarihinden 10 yıl sonra, en az üç ay önceden yazılı bildirimle çekilebilecek.

Milli Savunma Bakanlığı, 5 Ekim 2026'da Riyad'da toplanan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi'nin ardından bir açıklama yapmıştı. Açıklamaya göre Türkiye'nin sağlayabileceği askerî kuvvet ve yeteneklere ilişkin süreç Anayasa ve ilgili mevzuat doğrultusunda yürütülecek. Komite toplantısında Suudi Arabistan'a kuvvet konuşlandırılması için gerekli tedbirler de görüşülmüştü. Dışişleri Komisyonu Başkanı Oktay, Genel Kurul görüşmesinde bir değerlendirme yaptı. Oktay'a göre Türk Silahlı Kuvvetleri'nin çatışmalara katılmak üzere yurt dışına gönderilmesi ancak Anayasa'nın 92. maddesi uyarınca TBMM'de kabul edilecek tezkerelerle mümkün olabilir.